Khi những câu chuyện đời thường cuốn ta đi mà chẳng hề thấy mệt mỏi, vậy tại sao sự tỉnh thức khi niệm Phật lại dễ dàng bị cơn buồn ngủ chi phối? Khám phá những nguyên nhân sâu xa và phương pháp hữu hiệu để vượt qua chướng ngại này, tìm lại sự an lạc trên con đường tu tập tại <a href="Chia sẻ Đạo Phật“>Chia sẻ Đạo Phật.
Trong cuộc sống, có những lúc chúng ta say sưa trò chuyện về những câu chuyện thế gian, từ chuyện này sang chuyện khác, mà quên cả thời gian, dường như không hề cảm thấy mệt mỏi hay buồn ngủ. Điều này xuất phát từ việc chúng ta đã quen thuộc và vun trồng sâu sắc những “hạt giống” của các câu chuyện đời thường. Tuy nhiên, khi chuyển sang việc tụng kinh hay niệm Phật, “ma hôn trầm” – sự buồn ngủ – lại bất ngờ xuất hiện, mang đến cảm giác chán nản, uể oải. Những tập khí này không chỉ hình thành trong hiện tại mà còn có thể đã được tích lũy qua nhiều kiếp sống, và khi gặp duyên lành, chúng sẽ trỗi dậy mạnh mẽ.
Hình ảnh minh họa.
Chúng ta có thể thấy rõ điều này qua những người đam mê một thú vui nào đó, ví dụ như cờ bạc. Họ có thể ngồi hàng giờ liền, quên cả ăn uống mà không hề cảm thấy mệt mỏi. Ngược lại, khi đối diện với việc tụng kinh, niệm Phật hay nghe pháp, chỉ một lát sau, họ đã bắt đầu gà gật. Nguyên nhân sâu xa là do “hạt giống” Phật pháp trong tâm họ còn quá mỏng manh và yếu kém. Đức Phật đã chỉ ra rằng, những người bị chi phối bởi chứng bệnh hôn trầm này đang chìm sâu vào cảnh giới của khổ đau.
Để đối trị tình trạng này, kinh điển đã chỉ ra nhiều phương pháp. Dưới đây là bốn cách thực hành đơn giản mà quý vị có thể lựa chọn để áp dụng, tùy theo sự phù hợp và hiệu quả mà mình cảm nhận được.
1. Lạy Phật sám hối và đi kinh hành
Nếu trong lúc niệm Phật hay tụng kinh, quý vị cảm thấy buồn ngủ không thể kiềm chế, hãy thử đứng dậy và thực hiện nghi thức lạy Phật sám hối. Đây là cách để hóa giải nghiệp chướng sâu nặng đang chi phối. Bên cạnh đó, quý vị cũng có thể đứng lên đi kinh hành niệm Phật, có thể thực hiện trong nhà hoặc ngoài sân tùy theo điều kiện và thời điểm thích hợp.
2. Phương pháp niệm Phật theo hơi thở (Sổ tức niệm Phật)
Nếu không thực hiện việc lạy Phật hay đi kinh hành, quý vị có thể áp dụng phương pháp niệm Phật bằng cách đếm hơi thở. Cụ thể, khi hít vào, quý vị có thể niệm “Nam Mô A”, khi thở ra niệm “Di Đà Phật”. Mỗi lần hít vào thở ra như vậy, quý vị đếm là một. Tiếp tục đếm cho đến số 10 rồi bắt đầu đếm lại từ đầu. Điều quan trọng là phải ghi nhớ rõ ràng số thứ tự của câu niệm Phật theo từng hơi thở. Nếu quên, hãy bắt đầu đếm lại từ đầu. Sự chú tâm này sẽ giúp đánh tan cơn buồn ngủ.
3. Phương pháp Chỉ Quán
Đây là phương pháp quán chiếu sâu sắc về một đề mục nào đó theo lời dạy của Đức Phật. Quý vị có thể chọn quán về “thân bất tịnh” hoặc “nhân duyên”. Khi tập trung phân tích sâu vào đề mục đã chọn, các hệ thần kinh trong não bộ sẽ hoạt động mạnh mẽ, giúp xua tan cơn buồn ngủ. Tuy nhiên, nếu trong quá trình quán chiếu, tâm trí bị xao động, quý vị cần dừng lại ngay lập tức (sử dụng “Chỉ”) và quay về với hơi thở hoặc câu niệm Phật để tâm được an trú. Đây là phương pháp thực hành hiệu quả để duy trì sự tỉnh giác.
Để hiểu rõ hơn về những phương pháp này và những khía cạnh sâu sắc hơn của con đường giải thoát, mời bạn khám phá thêm trong chuyên mục Đạo Phật.
