Trong giáo lý Phật giáo, Bồ Tát Di Lặc được tôn kính bởi mọi tông phái như một vị Phật tương lai sẽ giáng thế. Vị thế trang nghiêm của Ngài được thể hiện qua cách bài trí tượng trong các ngôi chùa, từ miền Bắc đến miền Trung và Nam Bộ, phản ánh sự đa dạng trong tín ngưỡng. Khám phá ý nghĩa sâu sắc đằng sau nụ cười an lạc của Ngài trên Chiasedaophat để hiểu thêm về vị Bồ Tát này.
Vị Bồ Tát đặc biệt
Di Lặc là vị Bồ tát duy nhất được các tông phái Phật giáo, từ Tiểu thừa, Đại thừa và Mật tông tôn kính. Ảnh: Internet
Theo kinh sách, Di Lặc là một vị Bồ Tát và cũng là vị Phật cuối cùng sẽ xuất hiện trên thế gian. Ngài là một trong số ít những nhân vật được cả hai truyền thống Phật giáo Bắc truyền và Nam truyền công nhận. Sự kính ngưỡng dành cho Bồ Tát Di Lặc trải rộng khắp các tông phái, bao gồm Tiểu thừa, Đại thừa và Mật tông.
Trong các ngôi chùa ở miền Bắc, tượng Bồ Tát Di Lặc thường được đặt ở đại điện. Vị trí của Ngài có thể ở giữa, với Bồ Tát Văn Thù và Phổ Hiền làm thị giả hai bên, hoặc Ngài tọa ở giữa, hai bên là Bồ Tát Quán Thế Âm và Đại Thế Chí.
Tại các chùa ở miền Trung và miền Nam, việc thờ phụng Bồ Tát Di Lặc thường có sự khác biệt. Chùa Thiên Mụ ở Huế tôn trí Ngài ở không gian bên ngoài, phía trước điện Phật. Nhiều chùa tại Thành phố Hồ Chí Minh và các tỉnh miền Nam lại có xu hướng đặt tượng Ngài ở mặt tiền chánh điện, một bên điện thờ, hoặc ở không gian mở ngoài trời.
Ý nghĩa nụ cười của Bồ Tát Di Lặc
Đối với Phật tử Việt Nam, Bồ Tát Di Lặc được tạo tác trong hình tướng của bậc thoát trần luôn luôn hoan hỷ tươi cười. Ảnh: Internet
Bồ Tát Di Lặc là biểu tượng của sự an lạc, vui vẻ và hạnh phúc viên mãn. Gần đây, nhiều người thường nhầm lẫn hình tượng của Ngài với Thần Tài do nụ cười rạng rỡ tương đồng. Tuy nhiên, đối với Phật tử Việt Nam, Bồ Tát Di Lặc được khắc họa như một bậc giác ngộ luôn giữ tâm thế hỷ lạc, thoát tục.
Ngài thường hiện thân với vóc dáng thấp, tròn trịa, bụng lớn tượng trưng cho sự bao dung vô hạn, cùng tư thế ngồi tự tại, ung dung và nụ cười thường trực. Hình ảnh này thể hiện sự an nhiên tự tại, niềm hoan hỷ và hạnh phúc nội tại.
Sự hiện diện của nhiều trẻ em vui đùa quanh Ngài mang ý nghĩa nhân gian về phúc lộc dồi dào, con cháu đề huề và cuộc sống sung túc. Về phương diện tôn giáo, hình ảnh này biểu thị sự giải thoát khỏi mọi khổ đau trần thế, không bị ảnh hưởng bởi các phiền não từ “lục căn, lục trần” (sáu giác quan và sáu đối tượng giác quan).
Tên gọi Di Lặc trong tiếng Sanskrit là Maitreya, mang ý nghĩa “Từ”, là tình thương vô bờ bến, lòng rộng lượng bao dung, không gây hại cho bất kỳ sinh linh nào. Ngài là người mang đến niềm vui và sự an tâm, giúp chúng sinh vượt qua nỗi sợ hãi, đau thương. Chính vì lẽ đó, Ngài luôn nhận được sự yêu mến và dễ dàng gần gũi.
Trong “Tứ vô lượng tâm” (từ, bi, hỷ, xả) của Phật giáo, “từ” (tình thương) đứng đầu, là tâm cao thượng và nhiệm màu. Hạnh nguyện của Bồ Tát Di Lặc là không sát sinh, yêu thương vạn vật. Những người tu theo hạnh nguyện của Ngài thường phát tâm ăn chay, phóng sinh và luôn mang lại niềm vui, sự hoan hỷ cho mọi người. Nụ cười của Ngài chính là sự thể hiện rõ nét cho hạnh nguyện này.
Nụ cười của Bồ tát Di Lặc là nụ cười hoan hỷ bất diệt xuất phát từ tâm hồn bao dung không bờ bến. Ảnh: Internet
Nụ cười của Bồ Tát Di Lặc là biểu hiện của niềm hoan hỷ vĩnh cửu, khởi nguồn từ một tâm hồn bao dung vô hạn. Bất cứ ai chiêm ngưỡng hình tượng của Ngài đều cảm thấy tâm hồn lắng dịu, nhẹ nhàng hơn. Việc tạo tác tượng Phật Di Lặc với nụ cười này không phải là ngẫu nhiên, mà nó phản ánh mong ước sâu sắc của đạo Phật về việc lan tỏa niềm vui và sự thanh thản trong cuộc sống.
Giáo lý nhà Phật chỉ dạy rằng, khi chúng ta học cách buông bỏ những ưu tư, sân hận trong lòng, biết chia sẻ niềm vui với hạnh phúc của người khác, và giữ thái độ lạc quan ngay cả trong những hoàn cảnh khó khăn, đó chính là lúc chúng ta thể hiện tâm hồn của một vị Bồ Tát. Bồ Tát Di Lặc chính là hiện thân của tâm hồn đầy hoan hỷ và bao dung ấy.
Mỗi khi ghé thăm chùa, hãy dành thời gian ngước nhìn và chiêm nghiệm sâu sắc nụ cười của Bồ Tát Di Lặc. Điều đó giúp ta nhận ra rằng cuộc đời là hữu hạn, và việc sống sao cho ý nghĩa là điều quan trọng. Trước hết, ý nghĩa đó bắt đầu từ việc học cách mỉm cười và trao tặng nụ cười cho người khác, bởi lẽ, nụ cười chính là chất liệu của tình yêu thương và là mùa xuân vĩnh cửu của nhân loại.
Còn rất nhiều điều thú vị và sâu sắc về Phật giáo đang chờ bạn khám phá trong chuyên mục Đạo phật.
