Giấc ngủ là nhu cầu thiết yếu, ảnh hưởng trực tiếp đến sức khỏe và chất lượng cuộc sống. Tuy nhiên, giữa cuộc sống bộn bề, giấc ngủ ngon ngày càng trở nên xa xỉ với nhiều người. Bài viết sẽ tiết lộ phương pháp giúp bạn đạt được giấc ngủ sâu dù trong bất kỳ hoàn cảnh nào, như cách Đức Phật đã thực hành. Tìm hiểu thêm tại Website Chia sẻ Đạo Phật.
Nhiều người nhận thức được tác hại của việc lạm dụng giấc ngủ, nhưng tình trạng mất ngủ lại mang đến những hậu quả nghiêm trọng hơn. Một giấc ngủ đủ và chất lượng giúp cơ thể phục hồi, trí óc minh mẫn, tinh thần sảng khoái, từ đó nâng cao chất lượng cuộc sống. Tuy nhiên, trong guồng quay hối hả của cuộc sống hiện đại, giấc ngủ ngon trở nên khan hiếm, thậm chí là điều xa vời đối với nhiều người. Điều này lý giải vì sao lời chúc “ngủ ngon” và câu hỏi “ngủ có ngon không” lại phổ biến đến vậy.
Qua lời dạy sau đây, Đức Phật cho biết Ngài thường có những giấc ngủ ngon lành, ngay cả khi điều kiện vật chất xung quanh vô cùng giản dị. Ngài có thể nằm nghỉ dưới gốc cây trơ trụi trong đêm đông giá rét. Điều này cho thấy Đức Phật sở hữu một phương pháp đặc biệt để đạt được giấc ngủ ngon trong mọi hoàn cảnh.
Trong pháp thoại dưới đây, Thế Tôn cho biết Ngài thường ngủ rất ngon. Điều đáng nói là những điều kiện hỗ trợ cho giấc ngủ của Ngài như phòng ốc, chăn màn, chiếu gối… lại rất sơ sài, thậm chí có đêm đông phải nằm dưới gốc cây trụi lá. Ảnh minh họa.
Trong một lần Đức Phật an trú gần đền thờ A-la-tỳ, khi tiết trời se lạnh và cây cối xác xơ, con trai của một vị trưởng giả đã đến thăm Ngài. Sau khi đảnh lễ và an tọa, vị thanh niên hỏi:
– Bạch Đức Thế Tôn, Ngài có ngủ ngon đêm qua không ạ?
Đức Phật đáp:
– Thiện nam tử, Ta ngủ rất ngon!
Vị thanh niên tỏ vẻ ngạc nhiên:
– Nay trời giá lạnh, cây cối tiêu điều. Thế mà Ngài lại ngồi trên thảm cỏ, khoác tấm y mỏng manh. Sao Ngài có thể nói là ngủ ngon?
Đức Phật dạy:
– Thiện nam tử, hãy lắng nghe Ta hỏi và trả lời. Giả sử một vị trưởng giả có một căn phòng kín đáo, không chút gió lùa. Trong phòng có đầy đủ giường nệm, mền, gối êm ái. Lại có bốn mỹ nhân xinh đẹp như hoa đào, khiến người nhìn không chán mắt, cùng ánh đèn sáng rực. Vậy vị trưởng giả đó liệu có ngủ ngon không?
Con trai trưởng giả đáp:
– Bạch Đức Thế Tôn, vâng, có đầy đủ tiện nghi như vậy thì chắc chắn sẽ ngủ rất ngon.
Đức Phật tiếp:
– Vậy, nếu người đó ngủ ngon rồi lại khởi lên tâm niệm ham muốn, liệu tâm niệm đó có làm mất giấc ngủ không?
Vị thanh niên thưa:
– Đúng vậy, Bạch Thế Tôn. Nếu tâm ham muốn trỗi dậy, người đó sẽ không thể ngủ được.
Đức Phật giải thích:
– Tâm ham muốn của người đó rất mạnh mẽ. Còn Như Lai đã đoạn trừ hoàn toàn mọi tham ái, không còn sót lại chút nào, không còn gốc rễ, không còn khả năng sinh khởi. Vậy, nếu tâm sân hận hay si mê khởi lên, liệu có còn ngủ ngon được chăng?
Chàng trai đáp:
– Không thể ngủ ngon được. Bởi lẽ, tâm còn vướng bận ba độc tham, sân, si.
Đức Phật kết luận:
– Như Lai ngày nay không còn những tâm niệm ấy, đã đoạn trừ triệt để, không còn gốc rễ… nên Như Lai dễ dàng đạt được giấc ngủ ngon.
(Kinh Tăng nhất A-hàm, tập II, phẩm Thanh văn [lược], VNCPHVN ấn hành, 1998, tr.53).
“Nguyện ngày an lành đêm an lành/Đêm ngày sáu thời đều an lành” thì chắc chắn chúng ta có được cuộc sống an vui và hạnh phúc.
Điều này cho thấy, các yếu tố vật chất bên ngoài chỉ đóng vai trò hỗ trợ cho giấc ngủ. Nhà cao cửa rộng, chăn ấm nệm êm chỉ là điều kiện cần, chưa đủ để đảm bảo một giấc ngủ sâu và an lành. Nhiều người sống trong cảnh giàu sang nhưng vẫn trằn trọc không ngủ được. Theo lời dạy của Đức Phật, yếu tố then chốt cho giấc ngủ ngon là một cơ thể khỏe mạnh và một tâm trí an lạc. Càng làm lắng dịu ba độc tham, sân, si trong tâm, chúng ta càng dễ dàng đạt được giấc ngủ ngon.
Do đó, trong cuộc sống hàng ngày, việc thực hành lòng từ bi, hỷ xả sẽ giúp tâm hồn nhẹ nhàng và thanh thản. Các phương pháp như thiền buông thư, thiền chánh niệm, thiền hành là những liệu pháp hiệu quả giúp an tịnh thân tâm, từ đó hỗ trợ giấc ngủ ngon. Người có giấc ngủ chất lượng thực sự không cần ngủ quá nhiều nhưng vẫn cảm thấy tràn đầy năng lượng và sảng khoái, bởi lẽ thân và tâm của họ đã được nghỉ ngơi trọn vẹn. Một số người tu hành ngủ rất ít nhưng không hề mệt mỏi chính là nhờ họ sở hữu những giấc ngủ sâu và an lành.
Giấc ngủ ngon là một yếu tố quan trọng góp phần tạo nên một cuộc sống hạnh phúc. Hãy noi theo lời dạy của Đức Phật, chuyển hóa tham dục, sân hận và si mê. Khi tâm thức bình an khi thức, chúng ta chắc chắn cũng sẽ bình an khi ngủ. Lời nguyện “Nguyện ngày an lành, đêm an lành, đêm ngày sáu thời đều an lành” sẽ dẫn lối chúng ta đến một cuộc sống thực sự an vui và hạnh phúc.
Để hiểu sâu hơn về những lời dạy quý báu của Đức Phật, mời bạn khám phá thêm trong chuyên mục Đạo phật.
