Nhận thức sâu sắc về quy luật nghiệp báo, Đức Phật đã chỉ dạy về những con đường dẫn đến khổ đau và hạnh phúc đích thực. Bài viết này sẽ khám phá những lời răn dạy về sáu nghề nghiệp ác mà người tại gia cần tránh để không tạo nghiệp xấu. Tìm hiểu thêm về con đường giác ngộ tại Chiasedaophat.
Đức Phật khuyên người cư sĩ không nên hành sáu nghề ác
Đức Phật biết rất rõ nhân quả thiện ác, nên Ngài muốn cho đệ tử của mình thoát ra khỏi cảnh khổ đau, Ngài thường ngăn cấm không cho người cư sĩ hành các nghề nghiệp ác, dù nghề nghiệp ấy kiếm tiền rất dễ, nhưng nó không phải là hạnh phúc chân chính. Ảnh minh họa
Nhận thức sâu sắc về quy luật nhân quả của nghiệp thiện và ác, Đức Phật mong muốn các đệ tử thoát khỏi khổ đau. Vì vậy, Ngài thường răn dạy người tại gia không nên tham gia vào sáu loại nghề nghiệp bị xem là ác, ngay cả khi chúng mang lại lợi ích vật chất dễ dàng. Những nghề này không dẫn đến hạnh phúc đích thực và tiềm ẩn những hậu quả tiêu cực về mặt tâm linh.
Trong các kinh điển như A Hàm và Nikaya, Đức Phật đã chỉ rõ sáu nghề nghiệp mà người cư sĩ cần tránh. Những nghề này đi ngược lại với tinh thần từ bi của đạo Phật, gây tổn hại đến sinh mạng và khổ đau cho nhiều loài. Hậu quả của việc tham gia vào các nghề này có thể dẫn đến đọa lạc vào ba cõi ác sau khi lìa bỏ báo thân hiện tại. Sáu nghề ác đó bao gồm:
- Không tham gia vào nghề săn bắn, tước đoạt sinh mạng của các loài vật.
- Không tham gia vào nghề chài lưới, hủy diệt sự sống dưới nước.
- Không tham gia vào việc buôn bán thịt động vật còn sống, tiếp tay cho việc giết mổ.
- Không tham gia vào việc buôn bán thịt đã qua chế biến, gián tiếp duy trì ngành công nghiệp sát sinh.
- Không sản xuất hay kinh doanh các sản phẩm gây nghiện như rượu bia, thuốc lá, hoặc các dịch vụ tương tự, vì chúng làm lu mờ tâm trí và gây hại cho sức khỏe, xã hội.
- Không tham gia vào việc buôn bán người, một hành vi vô nhân đạo và vi phạm nghiêm trọng quyền con người.
Phân tích bốn trường hợp ác và bốn nghiệp kết
Bốn trường hợp ác mà Đức Phật đề cập là tham dục, sân hận, sợ hãi và ngu si. Việc hiểu đúng về bản chất của chúng là vô cùng quan trọng. Đối với tham dục, cần phân biệt rõ hai loại:
- Tham dục tiêu cực: Loại tham dục phục vụ cho những ham muốn cá nhân như tài lộc, danh vọng, ăn uống, sắc đẹp và giấc ngủ. Loại này khiến tâm trí mờ mịt, dẫn đến những hành động sai trái và cần phải loại bỏ.
- Tham dục tích cực: Loại tham dục hướng đến mục tiêu cao đẹp, chẳng hạn như thúc đẩy sự học hỏi, trau dồi trí tuệ, đóng góp cho sự phát triển của xã hội, mang lại bình an và hạnh phúc. Loại tham dục này cần được nuôi dưỡng và phát huy.
Bốn nghiệp kết căn bản mà Phật dạy cần tránh là sát sinh, trộm cắp, tà dâm và vọng ngữ. Đây là những hành vi sai trái mà bất kỳ ai cũng nên tránh xa. Những tin tức trên báo chí hàng ngày về các vụ án giết người, cướp của cho thấy rõ ràng rằng những lời dạy của Phật không hề xa rời thực tế cuộc sống, mà chính là kim chỉ nam để xây dựng một xã hội an lành.
Làm người trước tiên chúng ta phải biết giữ tròn đạo làm con, biết kính trên nhường dưới, sống yêu thương chân thành, biết chia sẻ giúp đỡ lẫn nhau mỗi khi có việc cần thiết. Không gian dối, sống thành thật là tiêu chí đạo đức để giữ được mối quan hệ thân thiết trong cuộc sống. Ảnh minh họa
Đạo làm con theo lời Phật dạy
Sống trọn vẹn đạo làm con,
Yêu thương, chia sẻ, chân thành,
Không gian dối, luôn thành thật,
Khắc ghi lời dạy, an lành.
Nền tảng của một đời người là bổn phận làm con. Điều này bao gồm việc tôn kính cha mẹ, sống chan hòa, yêu thương và sẵn lòng giúp đỡ người khác khi cần thiết. Sống ngay thẳng, không gian dối là yếu tố cốt lõi để duy trì các mối quan hệ bền chặt. Để đạt được điều này, chúng ta cần tin tưởng sâu sắc vào quy luật nhân quả, rèn luyện nhân cách mỗi ngày bằng lòng cảm thông, tha thứ, bao dung, độ lượng, tinh thần tương trợ và tình yêu thương.
Là con, chúng ta có trách nhiệm đối đãi hiếu thảo với cha mẹ, những người đã sinh thành và nuôi dưỡng. Phật dạy về bổn phận làm con với năm điều cụ thể:
- Cung phụng đầy đủ: Cha mẹ đã hy sinh nuôi dưỡng chúng ta thành người. Khi trưởng thành, có khả năng, chúng ta cần phụng dưỡng cha mẹ chu đáo, đáp đền công ơn sinh thành.
- Thưa hỏi mọi việc: Cha mẹ có bề dày kinh nghiệm sống. Khi có dự định hoặc kế hoạch, hãy chia sẻ và thỉnh ý kiến của cha mẹ để nhận được những lời khuyên hữu ích.
- Không trái ý cha mẹ: Tôn trọng và không làm những điều đi ngược lại mong muốn chính đáng của cha mẹ.
- Không trái lời cha mẹ dạy: Ghi nhớ và thực hành những lời răn dạy đúng đắn của cha mẹ.
- Không cản trở chánh nghiệp của cha mẹ: Không ngăn cản cha mẹ thực hiện những công việc thiện lành, chính đáng.
Sáu nghiệp hao tổn tài sản cần tránh
Phật dạy người nào tránh được bốn nghiệp kết, bốn việc ác, sáu nghiệp hao tổn tài sản thì không những đời này đẹp và cả đời sau cũng được hưởng những quả tốt đẹp, đời này có duyên lành và đời sau cũng có duyên lành. Ảnh minh họa
Bên cạnh việc tránh các nghiệp ác liên quan đến hành vi, Đức Phật cũng chỉ ra sáu con đường dẫn đến sự suy thoái tài sản, mà người cư sĩ cần tỉnh táo để tránh:
- Đam mê rượu chè, khiến bản thân mất kiểm soát và tiêu tán tài sản.
- Nghiện cờ bạc, một con đường dẫn đến thua lỗ và nợ nần.
- Buông thả trong các thú vui phóng đãng, gây tổn hại đến danh dự và tài chính.
- Say mê các loại hình giải trí như ca nhạc, vũ điệu quá mức, dẫn đến lãng phí thời gian và tiền bạc.
- Kết giao với những người bạn xấu, những kẻ có lối sống tiêu cực, dễ bị lôi kéo vào những thói hư tật xấu.
- Sống biếng lười, không chịu lao động, dẫn đến sự trì trệ và thiếu thốn.
Trong kinh Thiện Sinh, Đức Phật dạy rằng:
“Này Thiện Sinh, nếu một người, dù là trưởng giả hay con cái của trưởng giả, biết rõ và tránh xa bốn loại hành vi sai trái, không làm điều ác theo bốn trường hợp đã nêu, đồng thời nhận thức và tránh được sáu loại nghiệp tổn tài, thì người đó không chỉ có một đời sống tốt đẹp ở hiện tại mà còn gieo trồng phước lành cho đời sau. Người đó sẽ có nền tảng vững chắc cho cả hai đời, được người trí tán dương, nhận được quả báo tối thượng, và sau khi chết sẽ được sinh về cõi trời hoặc những cảnh giới an lành.”
Như vậy, lời Phật dạy nhấn mạnh rằng, người nào biết tránh xa bốn nghiệp kết, bốn hành vi ác và sáu nguyên nhân hao tổn tài sản sẽ đạt được sự tốt đẹp không chỉ trong kiếp sống hiện tại mà còn ở các kiếp vị lai. Họ sẽ có duyên lành, được mọi người xung quanh ngưỡng mộ, và quan trọng nhất là đạt được sự an ổn nội tâm, góp phần xây dựng một xã hội văn minh và tốt đẹp.
“Người nào không làm ác,
Do tham, sân, sợ, si,
Danh dự càng thêm cao,
Như trăng tròn vành vạnh.”
Để hiểu sâu hơn về cách áp dụng lời Phật dạy vào cuộc sống và xây dựng một con đường tránh tạo nghiệp, mời bạn tiếp tục khám phá trong chuyên mục Đạo phật.
