Câu chuyện cảm động về lòng hiếu thảo của Tôn giả Mục Kiền Liên, người đã trải qua hành trình tìm kiếm và cứu giúp mẹ mình khỏi kiếp ngạ quỷ đói khát, là minh chứng sâu sắc cho ý nghĩa báo hiếu trong Pháp Vu Lan Bồn. Tuy nhiên, những chướng ngại từ nghiệp lực đã đặt ra những thử thách nghiệt ngã, buộc Ngài phải tìm kiếm những giải pháp sâu xa hơn để vượt qua. Khám phá thêm về ý nghĩa và cách thực hành lòng hiếu thảo tại Website Chia sẻ Đạo Phật.
Nguồn gốc và ý nghĩa của Pháp Vu Lan Bồn theo lời Phật dạy.
Câu chuyện về Đại hiếu Mục Kiền Liên là nền tảng sâu sắc cho nghi lễ Vu Lan Bồn, thể hiện lòng tri ân và báo hiếu vô bờ bến đối với công ơn sinh thành dưỡng dục.
Sau khi tu hành đắc đạo và đạt được lục thông (sáu phép thần thông), Tôn giả Mục Kiền Liên không quên ơn nghĩa sinh thành của cha mẹ. Ngài đã dùng Thiên nhãn thông để quan sát khắp vũ trụ, tìm kiếm cha mẹ nơi cõi đời.
Qua đó, Ngài đau xót nhận ra mẹ mình đã tái sanh vào cõi ngạ quỷ. Thân mẫu của Ngài hiện diện trong hình hài tiều tụy, gầy guộc, da bọc xương, bụng đói lớn, cổ nhỏ như ống chỉ, chịu đựng sự đói khát triền miên mà không thể tìm được chút thức ăn hay nước uống.
Với lòng từ bi vô hạn, Tôn giả Mục Kiền Liên đã lấy bát cơm mà mình đang dùng để dâng lên mẹ.
Mang theo lòng hiếu thảo và sức mạnh thần thông, Ngài di chuyển đến nơi mẹ đang chịu khổ.
Tuy nhiên, do nghiệp chướng của kiếp trước, khi bát cơm được dâng lên, lòng tham lam của bà mẹ đã trỗi dậy. Bà dùng tay trái che đậy bát cơm vì sợ người khác cướp mất, và tay phải vội vàng đưa cơm lên miệng.
Chính vì nghiệp tham lam và độc ác tích lũy từ nhiều đời, cơm vừa đưa vào miệng bà đã hóa thành lửa đỏ, khiến bà không thể nào ăn được.
Chứng kiến cảnh tượng đau lòng này, Tôn giả Mục Kiền Liên vô cùng xót xa, rơi lệ và than khóc thảm thiết. Ngài vội vàng trở về bạch hỏi Đức Phật về phương pháp để cứu độ cho thân mẫu.
Sau khi lắng nghe lời thỉnh cầu tha thiết của Tôn giả Mục Kiền Liên về cách báo hiếu, Đức Phật đã chỉ dạy:
“Này Mục Kiền Liên!
Thân mẫu của ông do nghiệp tham lam, độc ác đã tạo ra những tội lỗi nặng nề qua nhiều kiếp, nay đọa vào ác đạo, làm loài ngạ quỷ nên một mình ông không thể cứu độ được.
Dù lòng hiếu thảo của ông lớn lao đến đâu, cũng không thể chuyển hóa được hoàn cảnh hiện tại. Điều này giống như một chiếc thuyền nhỏ không thể chở nổi một tảng đá lớn.
Do đó, ông cần phải nương nhờ oai lực của chư Tăng khắp mười phương, những bậc có đức hạnh lớn lao như biển cả, mới có thể giúp mẹ ông thoát khỏi kiếp khổ.
Mùa Vu Lan – Dịp báo hiếu thiêng liêng

Ta nay sẽ chỉ cho ông phương pháp cứu độ, giúp cho cha mẹ ông và những người thân đã quá vãng được thoát khỏi mọi tội lỗi.
Này Mục Kiền Liên!
Ngày Rằm tháng 7 Âm lịch là ngày Tự Tứ của chư Tăng sau ba tháng an cư kiết hạ, là dịp để các vị Tăng Ni tự xét lại lỗi lầm và tiến tu đạo nghiệp.
Ngày này cũng là ngày Đức Phật hoan hỷ, bởi sau ba tháng tu tập nghiêm mật, thấy sự tiến bộ của Tăng chúng trên con đường Giác ngộ, các nghiệp phiền não dần thanh tịnh, ba vô lậu học (giới, định, tuệ) được tăng trưởng, công đức viên mãn.
Vì vậy, ông hãy nhân dịp này thực hiện lễ Vu Lan Bồn để báo hiếu cho mẹ mình.
Ông hãy chuẩn bị đầy đủ các vật phẩm cúng dường như: trăm loại thức ăn ngon, năm thứ trái cây, hương đèn, dầu, giường, chõng, chiếu, mền, quần áo, vật dụng cá nhân như thau rửa mặt, khăn lau tay. Nói tóm lại, là đầy đủ bốn món vật dụng quý báu cần thiết cho đời sống.
Sau đó, đích thân ông hãy đi thỉnh mời các vị Đại Đức Tăng từ mười phương, hoặc những vị thiền định sâu sắc nơi núi rừng, đã chứng đắc Thánh quả, hoặc những vị có thần thông tự tại như bậc A-la-hán, Duyên Giác, hay các vị Bồ Tát thị hiện làm Tỳ kheo…
Ông phải thành tâm kính lễ trai Tăng, dâng lên lời cúng dường và tha thiết cầu nguyện chư Tăng chú nguyện cho vong linh mẹ ông được siêu thoát khỏi cảnh khổ.
Nhờ công đức chí thành của chư Tăng chú nguyện, vong linh mẹ ông sẽ được giải thoát.
Điều này cũng giống như tảng đá dù nặng đến đâu, nếu có nhiều người cùng chung sức khiêng vác, thì việc di chuyển sẽ trở nên dễ dàng.”
Tôn giả Mục Kiền Liên vâng theo lời Phật dạy. Đến ngày Rằm tháng 7, Ngài đã chuẩn bị đầy đủ vật phẩm, cung thỉnh chư Tăng mười phương và thành tâm dâng lễ trai Tăng cúng dường. Nhờ công đức này, vong mẫu của Ngài đã thoát khỏi kiếp ngạ quỷ và được sinh về cảnh giới an lành.
Sau khi chứng kiến mẹ mình được giải thoát khỏi khổ đau, Tôn giả Mục Kiền Liên vô cùng hoan hỷ. Ngài liền đến trước Đức Phật, chắp tay bạch rằng:
“Bạch Thế Tôn!
Thân mẫu con nhờ công đức Tam Bảo và oai lực của chư Tăng nên đã thoát khỏi kiếp ngạ quỷ khổ sở.
Vậy, về sau, trong hàng Phật tử, nếu có ai muốn thực hiện lễ Vu Lan Bồn này để cứu độ cha mẹ hiện tại hoặc cha mẹ đã quá vãng nhiều đời, liệu có được không?”
Đức Phật dạy rằng: “Thật là quý báu thay! Này Mục Kiền Liên!
Trong các đời sau, nếu có các vị Tỳ kheo, Tỳ kheo ni, vua, thái tử, các quan tể tướng, cho đến mọi tầng lớp dân chúng, vì lòng hiếu thảo muốn đền đáp công ơn cha mẹ hiện tại hay quá khứ, thì hãy thực hiện lễ Vu Lan vào ngày Rằm tháng 7 – ngày “Phật hoan hỷ” – để cúng dường trai Tăng. Nhờ công đức chú nguyện của chư Tăng, cha mẹ hiện tại sẽ được tăng trưởng phước thọ, tránh khỏi tai ương, bệnh tật và khổ đau. Còn cha mẹ từ bảy đời trước sẽ thoát khỏi kiếp ngạ quỷ, được sinh về cõi nhân thiên, hưởng thụ niềm vui và an lạc vô biên.”
Nghe lời Phật dạy, Tôn giả Mục Kiền Liên và toàn thể Tứ chúng (Tỳ kheo, Tỳ kheo ni, Ưu bà tắc, Ưu bà di) đều hoan hỷ vâng theo.
Kể từ đó, mỗi năm vào dịp Rằm tháng 7, các Phật tử với lòng hiếu thảo sâu sắc, đều thực hiện lễ Vu Lan để bày tỏ lòng biết ơn sâu nặng đối với công ơn sinh thành, dưỡng dục của cha mẹ.
Trích trong: Phật học Phổ Thông.
Câu chuyện về Pháp Vu Lan Bồn và lòng hiếu thảo của Tôn giả Mục Kiền Liên là bài học sâu sắc về cách báo hiếu cha mẹ. Để hiểu rõ hơn về những lời dạy quý báu này, mời bạn khám phá thêm trong chuyên mục Đạo phật.
