Đức Phật đã chỉ ra năm pháp nền tảng để thuyết giảng một cách hiệu quả, nhấn mạnh tầm quan trọng của nội tâm vững vàng. Việc chia sẻ Chánh pháp không chỉ là trách nhiệm mà còn là cơ hội để lan tỏa ánh sáng trí tuệ và mang lại an lạc. Khám phá sâu hơn về nghệ thuật hoằng pháp tại chiasedaophat.com.
Một thời, Đức Phật an trú tại vườn Ghosita, thành Kosambì. Khi ấy, Tôn giả Udàyi đang thuyết pháp trước đông đảo quần chúng. Tôn giả Ànanda, chứng kiến cảnh tượng này, đã đến bạch với Đức Phật.
Đức Phật dạy Tôn giả Ànanda rằng: “Này Ànanda, việc thuyết pháp cho người khác không hề dễ dàng. Để có thể thuyết pháp một cách hiệu quả, một người cần phải an trú nội tâm vào năm pháp sau đây. Đó là những pháp nào?
Thứ nhất, thuyết pháp phải có trình tự, logic. Thứ hai, thuyết pháp phải dựa trên sự hiểu biết sâu sắc về giáo pháp. Thứ ba, thuyết pháp phải xuất phát từ lòng từ bi. Thứ tư, động cơ thuyết pháp không phải vì danh lợi hay vật chất. Thứ năm, những lời thuyết giảng không gây tổn hại cho bản thân và người nghe.”
(Trích từ Kinh Tăng Chi Bộ, chương 5, phẩm Diệu pháp, phần Tôn giả Udàyi)
Tùy duyên thuyết pháp
Suy ngẫm về việc hoằng pháp
Việc chia sẻ giáo lý, kinh pháp để mọi người thấu hiểu lời dạy của Đức Phật và ứng dụng vào cuộc sống, từ đó chuyển hóa khổ đau, kiến tạo hạnh phúc là trách nhiệm của mỗi người con Phật. Dù là người xuất gia hay tại gia, tất cả đệ tử đều nên chung tay gánh vác sứ mệnh cao cả này, mang ánh sáng Chánh pháp lan tỏa, làm lợi ích cho bản thân và cộng đồng.
Thuyết giảng giáo pháp sao cho người nghe thấu hiểu, cảm nhận và tìm hiểu sâu hơn về Chánh pháp, đồng thời ngưỡng mộ người thuyết giảng, đó không phải là điều dễ dàng. Nó đòi hỏi sự tu tập không ngừng, tích lũy kinh nghiệm thực tiễn, trau dồi kiến thức và hội đủ các duyên lành để trở thành một người thuyết pháp có khả năng lay động lòng người.
Theo tuệ giác của Đức Phật, để một người thuyết pháp thành công, tâm họ cần an trú vào năm yếu tố cốt lõi: trình bày vấn đề một cách mạch lạc, hiểu rõ bản chất giáo pháp đang chia sẻ, xuất phát từ lòng từ bi, không vì mục đích cá nhân hay danh lợi, và những lời nói ra không mang lại tổn hại cho bất kỳ ai.
Ngày nay, không khí học Phật và thuyết giảng giáo lý tại Việt Nam đang phát triển mạnh mẽ. Từ các giảng đường, học viện Phật giáo, đến các tự viện, đạo tràng và các khóa tu mùa hè, việc thuyết pháp được tổ chức thường xuyên. Tuy nhiên, quan sát thực tế cho thấy, phần lớn các buổi thuyết pháp do chư tôn đức Tăng đảm nhiệm. Đội ngũ pháp sư là chư tôn đức Ni, dù có những đóng góp, nhưng hoạt động còn khá khiêm nhường. Số lượng cư sĩ được mời lên thuyết giảng giáo pháp cho đại chúng cũng còn rất hạn chế.
Đây là một khía cạnh đáng để chúng ta cùng nhau suy ngẫm nhằm đa dạng hóa đội ngũ pháp sư, giảng sư. Bởi lẽ, theo tiêu chí mà Đức Phật đã chỉ dạy, năm phẩm chất quan trọng này mới là nền tảng vững chắc để nâng cao năng lực hoằng pháp, thuyết pháp của mỗi cá nhân, bất kể họ là Tỷ kheo, Tỷ kheo ni, hay người cư sĩ tại gia.
Để hiểu sâu hơn về tầm quan trọng của việc hoằng pháp và năm phẩm chất nền tảng của người thuyết giảng, hãy cùng khám phá thêm trong chuyên mục Đạo phật.
