Nhiều người tu hành tại gia thường băn khoăn về việc thực hành các nghi thức như trì chú, bắt ấn, đặc biệt là khi kết hợp với việc thờ cúng gia tiên. Liệu có cần thiết phải sở hữu pháp khí hay chỉ cần tâm thành và tạo hình tay là đủ? Khám phá cách Chiasedaophat giải đáp những thắc mắc này, giúp bạn vững bước trên con đường tu tập.
Có thể trì chú Đại Bi và bắt ấn khi thờ cúng ông bà tại gia hay không?
Câu hỏi: Tôi may mắn thỉnh được cuốn kinh Chú Mãn Nguyện Đại Bi Tâm Đà Ra Ni, trong đó có nói về công năng và sức mạnh khi trì chú Đại bi và chú Om Ma Ni Pad Mé Hum (108 biến). Kinh cũng chỉ cách bắt ấn theo các thủ ấn của Thiên Thủ Thiên Nhãn, tùy theo nguyện vọng mà có các cách bắt ấn khác nhau. Tôi xin hỏi liệu một người tại gia như tôi có thể bắt ấn và trì chú theo các thủ ấn đó, liệu có đủ năng lực để thực hành không? Và về các pháp khí như trượng, kinh, cung, kiếm mà các thủ ấn thường mô phỏng, khi bắt ấn tôi chỉ cần tạo hình tay theo đó hay cần có vật phẩm thật? Kính mong được chỉ dạy.
“Thần chú Đại bi” là tên gọi tắt của Mạn Đà La Ni Đại Bi Tâm, một thần chú quan trọng trong Phật giáo.
Trả lời: Ngày nay, nhiều Phật tử có tâm hướng đạo, phát tâm tu hành theo nhiều pháp môn khác nhau như Thiền, Tịnh, Luật, Mật. Dù tu theo pháp môn nào, nếu chí thành thì đều có thể đạt được sở nguyện, tiến đến giải thoát khỏi vòng luân hồi sanh tử và đạt giác ngộ viên mãn. Trong Tịnh độ tông, các bậc Đại sư xưa cũng thường khuyến khích kết hợp tu Tịnh độ với Thiền, Luật, Mật mà không gặp trở ngại nào.
Người tu Tịnh độ niệm Phật là có duyên với hạnh lợi tha, được Phật A Di Đà gia trì, giúp giữ vững tâm Bồ đề, không thối chuyển. Người tu Mật tông nương nhờ Kim Quang Phật, đạt đến thân, khẩu, ý hợp nhất, hóa sanh về cõi Tịnh độ của Đại Nhật Như Lai.
Việc chuyển hóa kiếp sống từ khổ đau sang an lạc là hạnh của người tu Mật. Tuy nhiên, nhiều Phật tử Việt Nam hiện nay, dù không tuyên bố tu Mật, vẫn thường trì tụng Chú Đại Bi để cầu mong sự gia hộ của Bồ tát Quán Thế Âm, giúp tai qua nạn khỏi, bệnh tật tiêu trừ, tâm không bị tà khí xâm nhiễu, và khi lâm chung được vãng sanh về cõi lành.
Nghi thức trì tụng Chú Đại Bi
Danh hiệu Thần chú
“Thần chú Đại bi” là tên gọi tắt của thần chú Mãn Nguyện Đại Bi Tâm Đà Ra Ni. Tên đầy đủ của thần chú là Thiên Thủ Thiên Nhãn Quán Thế Âm Đại Bi Tâm Đà La Ni, hoặc Thiên Thủ Thiên Nhãn Quán Thế Âm Đại Thần Chú, hay Quảng Đại Viên Mãn Vô Ngại Đại Bi Tâm Đà La Ni. Trong giới Phật học, nó còn được gọi là Đại Bi Tâm Đà La Ni. Thần chú này nói về công đức và năng lực gia trì của Bồ tát Quán Thế Âm đối với tất cả chúng sanh, đặc biệt là những Phật tử phát tâm thực hành trì tụng tinh tấn.
Nguồn gốc hình ảnh Thiên Thủ Thiên Nhãn
Khi nhắc đến Thần chú Đại Bi, người ta thường liên tưởng đến hình ảnh Bồ tát Quán Thế Âm với ngàn tay ngàn mắt, mỗi bàn tay đều kết các thủ ấn và đôi mắt. Nguồn gốc của hình tượng này được ghi lại trong kinh Viên Mãn Đại Bi Tâm Đà Ra Ni. Đức Phật dạy Bồ tát Tổng Trì Vương rằng: “Thiện nam tử! Nên biết trong pháp hội này có vị Bồ Tát Ma Ha Tát tên là Quán Thế Âm Tự Tại. Ngài đã thành tựu tâm đại từ bi từ vô lượng kiếp, khéo tu tập vô lượng Đà la ni môn. Vì muốn mang lại lợi ích và an vui cho chúng sanh, Ngài đã bí mật phóng ra sức thần thông này.”
Khi Đức Phật vừa nói xong, Bồ tát Quán Thế Âm liền từ chỗ ngồi đứng dậy, sửa lễ phục trang nghiêm, chắp tay hướng về Đức Phật bạch rằng: “Bạch Đức Thế Tôn, con có Chú Đại Bi Tâm Đà La Ni, nay xin trình bày, vì muốn cho chúng sanh được an vui, trừ tất cả bệnh tật, được sống lâu, giàu có, diệt trừ tất cả nghiệp ác và tội nặng, xa lìa chướng nạn, thành tựu tất cả thiện căn, tiêu tan mọi sợ hãi, và mau chóng đạt được mọi điều mong cầu. Kính xin Thế Tôn từ bi cho phép.”
Đức Phật đáp: “Thiện nam tử! Ông có tâm đại từ bi, muốn nói thần chú để lợi ích và an vui cho tất cả chúng sanh. Nay là thời điểm thích hợp, vậy ông hãy mau nói ra, Như Lai tùy hỷ, chư Phật cũng tùy hỷ.”
Bồ tát Quán Thế Âm lại bạch Phật: “Bạch Đức Thế Tôn! Con nhớ thuở vô lượng kiếp về trước, có Đức Phật ra đời hiệu là Thiên Quang Vương Tĩnh Trụ Như Lai. Ngài vì thương xót con và tất cả chúng sanh nên đã nói ra pháp môn Quảng Đại Viên Mãn Vô Ngại Đại Bi Tâm Đà La Ni. Ngài dùng bàn tay sắc vàng xoa trên đầu con và dạy: ‘Thiện nam tử! Ông nên thọ trì tâm chú này và vì tất cả chúng sanh trong cõi đời vị lai mà làm cho họ được sự an vui lớn.’ ”
“Lúc đó, con đang ở ngôi Sơ địa, vừa nghe xong thần chú này liền chứng đắc vượt lên Đệ Bát địa. Tâm con vô cùng hoan hỷ, liền phát lời thệ nguyện: ‘Nếu trong đời vị lai, con có thể làm lợi ích an vui cho tất cả chúng sanh bằng thần chú này, thì xin nguyện cho thân con hiện ra ngàn tay ngàn mắt.’ ”
“Ngay khi con phát nguyện, ngàn tay ngàn mắt đều hiện đủ nơi thân. Lúc ấy, cõi đất mười phương rung động theo sáu cách, ngàn Đức Phật trong mười phương đều phóng ánh quang minh soi đến thân con, chiếu sáng mười phương vô biên thế giới. Từ đó về sau, con thường ở trong vô lượng pháp hội của vô lượng chư Phật, được nghe và thọ trì pháp môn Đà La Ni này. Mỗi lần nghe xong, con vô cùng vui mừng, liền vượt qua sự sinh tử vi tế trong vô số ức kiếp. Cho đến nay, con vẫn hằng trì tụng thần chú này mà chưa từng quên bỏ. Nhờ sức trì tụng ấy, tùy theo nơi con sinh ra, con không còn chịu thân bào thai, mà được hóa sinh nơi hoa sen, thường được gặp Phật và nghe pháp.”
“Nếu có vị Tỳ khưu, Tỳ khưu ni, Ưu bà tắc, Ưu bà di, hay đồng nam, đồng nữ nào muốn tụng trì thần chú này, trước tiên phải phát tâm từ bi đối với chúng sanh. Sau đó, hãy y theo con mà phát nguyện:
Nam mô Đại Bi Quán Thế Âm,
Nguyện con mau biết tất cả pháp.
Nam mô Đại Bi Quán Thế Âm,
Nguyện con sớm được mắt trí tuệ.
Nam mô Đại Bi Quán Thế Âm,
Nguyện con mau độ các chúng sanh.
Nam mô Đại Bi Quán Thế Âm,
Nguyện con sớm được phương tiện khéo.
Nam mô Đại Bi Quán Thế Âm,
Nguyện con mau lên thuyền Bát Nhã.
Nam mô Đại Bi Quán Thế Âm,
Nguyện con sớm được qua biển khổ.
Nam mô Đại Bi Quán Thế Âm,
Nguyện con mau được đạo Giới Định.
Nam mô Đại Bi Quán Thế Âm,
Nguyện con sớm lên non Niết Bàn.
Nam mô Đại Bi Quán Thế Âm,
Nguyện con mau về nhà Vô Vi.
Nam mô Đại Bi Quán Thế Âm,
Nguyện con sớm đồng thân Pháp tánh.
Nếu con hướng về nơi non đao,
Non đao tức thời liền sụp đổ.
Nếu con hướng về lửa, nước sôi,
Nước sôi, lửa cháy tự khô tắt.
Nếu con hướng về cõi Địa ngục,
Địa ngục liền mau tự tiêu diệt.
Nếu con hướng về loài Ngạ quỷ,
Ngạ quỷ liền được tự no đủ.
Nếu con hướng về chúng Tu La,
Tu La tâm ác tự điều phục.
Nếu con hướng về các Súc sanh,
Súc sanh tự được trí tuệ lớn.”
“Sau khi phát lời nguyện ấy, chí tâm xưng danh hiệu của con, lại chuyên tâm niệm danh hiệu Bổn sư của con là Đức A Di Đà Như Lai, kế đó hãy chuyên tâm trì tụng Đà La Ni thần chú này. Nếu chúng sanh nào, trong một ngày một đêm trì tụng năm biến chú, sẽ diệt trừ được tội nặng trong ngàn muôn ức kiếp luân hồi sanh tử.”
Khi trì tụng Thần Chú Đại Bi với tất cả tâm thành, bất cứ ai cũng chắc chắn sẽ đạt được những điều mong cầu, miễn là phù hợp với Chánh pháp.
Công năng của việc trì tụng Chú Đại Bi
Theo kinh Thiên Thủ Thiên Nhãn Quán Thế Âm Bồ Tát Quảng Đại Viên Mãn Vô Ngại Đại Bi Tâm Đà La Ni, do ngài Già Phạm Đạt Ma dịch (thời nhà Đường), toàn bộ thần chú này gồm 84 câu. Mỗi câu ứng với hình ảnh của 84 vị Phật, Bồ tát, Thanh văn, Thánh chúng, thiên đại tướng quân và các vị thần khác. Người trì tụng thần chú Đại Bi sẽ được hưởng 15 điều lành và tránh khỏi 15 loại tai ương, hoạnh tử.
15 điều lành bao gồm:
- Thường được gặp vua hiền.
- Thường sinh vào cõi an ổn.
- Thường gặp vận may.
- Thường gặp được bạn tốt.
- Sáu căn đầy đủ.
- Tâm đạo thuần thục.
- Không phạm giới cấm.
- Bà con hòa thuận thương yêu.
- Của cải, vật thực sung túc.
- Thường được người khác kính trọng, giúp đỡ.
- Có của báu không bị cướp đoạt.
- Cầu gì được toại nguyện.
- Long, Thiên, thiện thần thường theo hộ vệ.
- Được gặp Phật, nghe pháp.
- Nghe Chánh pháp, ngộ được nghĩa thâm sâu.
15 loại tai ương, hoạnh tử cần tránh:
- Chết vì đói khát cùng cực.
- Chết vì bị giam cầm, đánh đập.
- Chết vì oan gia báo thù.
- Chết vì chiến trận.
- Chết vì bị thú dữ như hổ, sói làm hại.
- Chết vì rắn độc, bọ cạp cắn.
- Chết vì chết đuối, chết cháy.
- Chết vì bị thuốc độc.
- Chết vì bị trùng độc làm hại.
- Chết vì điên loạn mất trí.
- Chết vì té ngã từ trên cao hoặc rơi xuống vực thẳm.
- Chết vì bị người ác nguyền rủa.
- Chết vì bị tà thần, ác quỷ làm hại.
- Chết vì bệnh nặng hành hạ.
- Chết vì tự tử.
Theo kinh Thiên Nhãn Thiên Tí Quán Thế Âm Bồ Tát Đà La Ni Thần Chú (quyển thượng), trì tụng thần chú này 108 biến sẽ diệt trừ tất cả phiền não và tội chướng, giúp thân, khẩu, ý thanh tịnh.
Đối với Phật tử tại gia, khi trì tụng Chú Đại Bi, việc kết các thủ ấn tùy theo duyên hạnh và bổn nguyện là hoàn toàn có giá trị và mang lại kết quả. Điều quan trọng là giữ vững chánh niệm, sự tương tác hài hòa giữa “thân Mật, khẩu Mật, ý Mật”. Tuy nhiên, để thực hành các thủ ấn một cách đầy đủ năng lực, kinh điển có đề cập đến việc nhập thất trong 7, 21, 49 hoặc 100 ngày. Trong thời gian nhập thất, người tu hành mới có đủ điều kiện để học và thực hành các loại ấn.
Ngày nay, việc nhập thất không còn phổ biến đối với Phật tử tại gia, trừ các vị tu sĩ Mật tông. Do duyên nghiệp và bận rộn với cuộc sống thế tục, Phật tử tại gia khó có thể dành thời gian và tâm trí để kết ấn và trì tụng thần chú cho hiệu quả cao nhất. Do đó, theo sự hướng dẫn của các Đại sư, việc tu tập theo hình thức mô phỏng các pháp khí như trượng, kinh, cung, kiếm khi kết ấn chỉ là bước đầu. Nếu không duy trì lâu dài, hiệu quả có thể giảm sút. Thay vào đó, việc chắp tay trì tụng thần chú cũng đã rất quý báu, và đôi khi còn mang lại hiệu quả mạnh mẽ hơn cả việc cố gắng kết ấn mà không có sự chuẩn bị đầy đủ.
Hy vọng những thông tin này giúp bạn hiểu rõ hơn về việc trì chú Đại Bi và cách thực hành. Để đào sâu hơn vào các giáo lý và pháp tu trong Phật giáo, hãy tiếp tục khám phá chuyên mục Đạo phật.
