Giữa cơn sóng dữ, một con Kình ngư khổng lồ hiện thân, tố cáo sự lười biếng và bất tuân giới luật khi còn tu hành dưới sự dẫn dắt của một vị cao tăng. Lời oán hận của sinh vật hóa kiếp hé lộ một bài học sâu sắc về luật nhân quả, đồng thời mời gọi độc giả khám phá thêm về triết lý sống thiện lành tại chiasedaophat.com.
Ban đầu, cảnh tượng có vẻ như một cơn bão dữ dội, nhưng khi nhìn kỹ hơn, đó lại là một con cá Kình khổng lồ, thân dài ngoằng, đang lao mình về phía đám đông, trong đó có cả Sư Cụ. Con cá tiến đến gần thuyền và cất tiếng gọi lớn:
– “Hãy ném lão Tăng ác độc kia xuống nước để ta nhấn chìm cho hả giận. Trước đây, khi ta theo lão tu hành, ta lười biếng, chỉ biết ăn ngủ mà không chuyên tâm học kệ kinh. Giới luật không nghiêm trì, ta lén bỏ chùa chiền để rong chơi bên ngoài. Ta không dọn dẹp tháp chùa, không lau chùi tượng Phật. Vậy mà lão không nghiêm khắc răn dạy, để đến nay ta phải đọa làm súc sanh, mang thân cá kình to lớn này, chịu bao khổ sở. Đi đến đâu ta cũng gây ồn ào, không còn con mồi nào yên ổn để ăn, đói khát hơn cả ngạ quỷ. Chính vì lẽ đó mà ta oán hận lão, chứ hành khách trên thuyền ta không hề làm hại ai cả.”
Sư Cụ mỉm cười và đáp:
“Ngươi vẫn còn si mê. Gậy ông đập lưng ông, gieo nhân nào gặt quả ấy. Phạm tội thì phải bồi phước mà trừ, cần phải ăn năn sám hối để nghiệp dứt, phước sinh. Ta đã làm thầy ngươi, khi ngươi còn sống, ngươi lầm lỗi, mỗi lần ta phạt răn ngươi, ngươi lại cằn nhằn rằng ta quá nghiêm khắc, tu hành sao còn hay la mắng. Nếu để ngươi tự do phóng túng, thì ngày nay ngươi phải đọa làm thú thân. Nay đã phải đọa, hãy nói cho ta biết để ta tụng kinh cầu nguyện cho ngươi siêu độ. Nếu ngươi dìm ta chết, ai sẽ cứu ngươi? Có câu ‘Phạm Phật Tăng cứu, phạm Tăng Phật bất độ’, ngươi có nhớ câu đó chăng?”
Mõ được chạm trổ theo hình con cá với thâm ý là muốn thức tỉnh con người cũng như chúng hữu tình đang còn trong mê muội, u trầm.
Sư Cụ quở trách xong, cá kình lặn xuống nước. Bảy ngày sau, tiếng kinh vang vọng khắp chùa. Cá kình trườn đến phía sau chùa, nằm dài và cất tiếng bạch:
“Bạch Sư Cụ! Con nhờ oai đức của Sư Cụ và chư Tăng Ni cầu nguyện cho con được thoát kiếp ngư, sinh về cõi trời. Trước khi về Thiên đường hưởng an lạc, con xin nguyện hiến dâng mảnh thân cứng rắn này để làm gương muôn đời cho Tăng chúng và cũng là bài học để trau dồi tâm tính. Mỗi khi đặt dùi mõ lên đầu cá, hãy nhớ bổn phận tu thân hành đạo, biết sợ tội lỗi và chớ phạm thượng đối với bậc bề trên.”
Vì sự tích này, về sau, các chùa thường đẽo mõ theo hình đầu cá, gọi là mõ cá, mõ kình. Tiếng chày kình cũng bắt nguồn từ đây.
Câu chuyện này còn là bài học quý báu cho những người tu hành, khuyến khích tinh tấn tu tập và tuân theo nghiêm ngặt giáo lệnh của Giáo hội. Đặc biệt, các vị Sa-di cần cẩn trọng trong lời nói, ý niệm, cử chỉ và hành vi đối với bậc bề trên. Khi phạm lỗi, các bậc thầy răn dạy, cần ăn năn sám hối, cầu xin sự tha thứ để nhẹ nhàng hơn. Từ đó, phải chuyên tâm sửa đổi tâm tính, tránh tái phạm để không phụ lòng thầy. Tuyệt đối không nên oán hận, bất kính hay có những hành vi ngỗ nghịch khi bị răn dạy. Dù Sa-di có tâm sân hận, bậc bề trên vẫn thương xót, vì biết rằng sau này họ có thể phải đọa lạc.
Do đó, các Sa-di cần khiêm nhường, nhẫn nhục, nhu hòa, thuận thảo, lễ phép, cung kính với bậc bề trên, và yêu thương bạn đạo. Sa-di phải biết sợ tội lỗi, ăn năn, sám hối, sửa đổi tánh tình, chấp nhận mọi hoàn cảnh. Sa-di phải ghi nhớ bổn phận cư xử đúng mực với bậc thầy. Dù gặp phải người thầy kém tài hay thông thái, Sa-di vẫn phải vâng lời, kính trọng người về mặt đạo đức, không được khinh thường. Bởi lẽ, trong đạo tràng, thước đo trình độ là đạo đức, chứ không phải tài năng mà thiếu đức hạnh.
Như vậy, dù gặp thầy thông minh hay dốt học, Sa-di vẫn phải giữ trọn bổn phận làm trò, không được trái ý, tự do làm theo ý mình. Phải biết nương theo lời dạy bảo, thì Sa-di ấy mới có thể trở thành người tu hành hoàn toàn và đạt được quả vị. Lý do là vì họ biết sợ tội lỗi, siêng năng lập công bồi đức và tinh tấn tu hành.
Câu chuyện về sự tích cái mõ cá không chỉ giải thích nguồn gốc một vật dụng quen thuộc trong chùa mà còn ẩn chứa những bài học sâu sắc về lòng biết ơn, sự sám hối và tinh thần tu hành. Để hiểu rõ hơn về những giá trị tinh thần này và các câu chuyện ý nghĩa khác, mời bạn khám phá thêm trong chuyên mục Đạo phật.
