Đức Phật chỉ dạy tôn thờ Tam Bảo, song sự tồn tại của các cõi giới khác, bao gồm cả thần và quỷ, không hề bị phủ nhận. Khám phá sự khác biệt giữa quan niệm về thần, quỷ trong Phật giáo với các tôn giáo khác và tìm hiểu về vị trí của họ trong vòng luân hồi tại Website Chia sẻ Đạo Phật.
Trong Phật giáo, một người Phật tử chân chính chỉ tôn thờ Tam Bảo (Phật, Pháp, Tăng) và tuyệt đối không thờ cúng quỷ thần. Tuy nhiên, điều này không có nghĩa là Phật giáo phủ nhận sự tồn tại của quỷ thần. Theo giáo lý, quỷ và thần là hai trong số sáu cõi luân hồi của chúng sinh, vẫn nằm trong vòng sinh tử. Do đó, thần trong Phật giáo không phải là Thượng Đế của các tôn giáo độc thần, và quỷ thần được nhắc đến trong kinh điển Phật giáo cũng khác với ma quỷ trong các tôn giáo khác.
Các vị thần được đề cập trong Phật giáo cũng là chúng sinh trong cõi giới phàm.
Thần mà Phật giáo đề cập đến thực chất là những chúng sinh thuộc cõi phàm. Còn “ma” trong Phật giáo chỉ các chúng sinh thuộc cõi trời thứ sáu của Dục giới. Đúng như tên gọi, “ma” và “quỷ” trong kinh Phật là có thật. Kinh điển phân loại ma thành bốn loại: Thiên ma, ma ngũ uẩn, ma phiền não và ma nghiệp (ma chết). Trong số này, ba loại ma sau đều bắt nguồn từ các yếu tố sinh lý và tâm lý của con người, ngoại trừ Thiên ma.
Các vị thần trong Phật giáo thường giữ vị trí trung gian giữa cõi trời và cõi quỷ. Những loài quỷ có phước đức lớn có thể được xem là thần. Bên cạnh đó, các vị thần thường là tùy tùng của các loài trời. Quỷ cũng được phân loại đa dạng, bao gồm quỷ đa tài, quỷ thiểu tài, quỷ đói và quỷ đa tài đại phúc (1). Dù thuộc cõi quỷ, những loại quỷ này vẫn có thể hưởng phước đức tương tự như các loài ở cõi trời.
Thông thường, các vị thần thiện lương sẽ được Phật giáo cảm hóa và trở thành những vị hộ pháp.
Nhiều vị thần được dân gian tôn thờ, đặc biệt là những loài quỷ có phước đức lớn. Thần có thể được chia thành nhiều loại như thiên thần (thần trời), không thần (thần cư ngụ trong hư không) và địa thần (thần cai quản đất đai). Ngoài ra, còn có các loại thần khác như súc thần (thần của động vật), quỷ thần, và các vị thần được dân gian thờ phụng như thần rắn, thần bò, thần thực vật, thần núi, thần sông. Phần lớn các vị thần này đều thuộc về các nhóm địa thần, súc thần hoặc quỷ thần.
Kinh điển Phật giáo thường nhắc đến “Bát bộ quỷ thần”, bao gồm: thiên thần, long thần (thần rồng), Dạ Xoa (quỷ bay trên không), Càn thát bà (thần nhạc trời), A Tu La, Ca Lâu La (chim thần cánh vàng), Khẩn na la (thần có giọng hát hay) và Ma Hầu La Già (thần rắn). Trong Bát bộ quỷ thần này, có cả những vị thần thiện và thần ác.
Nhờ sự bảo hộ của các thiện thần, tà thần và ác quỷ không dám xâm phạm đến những người đã quy y Tam Bảo.
Các vị thần thiện lương thường được Phật giáo cảm hóa và trở thành những vị hộ pháp. Vì vậy, người Phật tử chân chính không thờ cúng quỷ thần, nhưng vẫn giữ thái độ kính trọng cần thiết. Theo nguyên tắc, một Phật tử chân chính thờ cúng quỷ thần sẽ phạm giới. Các thiện thần tự động gia hộ cho những ai đã quy y Tam Bảo, do đó họ sẽ không chấp nhận sự thờ cúng từ những người đã thuộc về Phật pháp. Chính nhờ sự hộ trì này mà các tà thần và ác quỷ không dám quấy nhiễu những người đã quy y Tam Bảo.
(1) Tên gọi các loài quỷ. “Tài” ở đây chỉ về tiền bạc, của cải.
Để hiểu rõ hơn về quan điểm của Phật giáo đối với vấn đề này, hãy khám phá thêm trong chuyên mục Đạo phật.
