Mỗi chúng ta đều mang trong mình một “vườn tâm” riêng, nơi những hạt giống thiện lành hay bất thiện âm thầm nảy mầm và định hình phẩm chất cá nhân. Để khu vườn ấy đơm hoa kết trái hay trở nên hoang vu, tất cả phụ thuộc vào cách chúng ta vun trồng và chăm sóc mỗi ngày. Hãy cùng khám phá cách làm chủ mảnh đất tâm hồn tại Website Chia sẻ Đạo Phật.
Trong cuộc sống thường nhật, cụm từ “tâm địa” được sử dụng khá phổ biến để mô tả phẩm chất bên trong của một người. Chẳng hạn, ta có thể nghe ai đó nói: “Anh ấy có một tâm địa hiền lương” hoặc “Cô ấy có tâm địa quá độc ác.” Vậy, “tâm địa” thực chất là gì?
Phân biệt hình tướng bên ngoài và bản chất bên trong
Ảnh minh họa.
“Tâm địa” là một thuật ngữ Hán Việt, nếu diễn đạt bằng tiếng Việt thuần túy, ta có thể hiểu đó là “đất của tâm”.
Tâm thức của mỗi người có thể ví như một mảnh đất. Trên mảnh đất này chứa đựng vô số hạt giống. Khi một người có nhiều hạt giống thiện lương nảy mầm trong “đất tâm” của họ, ta nói họ có một tâm địa hiền lương. Ngược lại, nếu những hạt giống độc ác chiếm ưu thế, ta sẽ nhận xét người đó có tâm địa độc ác.
Nếu xem tâm ta như một mảnh đất, thì chúng ta hoàn toàn có khả năng chăm sóc nó để trở thành một khu vườn xinh đẹp với hương thơm ngát của các loài hoa, hoặc để mặc nó hoang vu cho cỏ dại mọc um tùm. Mọi quyết định và thái độ của chúng ta sẽ định đoạt kết quả này. Chúng ta chính là người chủ quyền đối với khu vườn tâm hồn mình.
Để biến “đất tâm” thành một khu vườn tươi đẹp, tràn đầy hoa thơm quả ngọt, trước hết, chúng ta cần có khả năng nhận diện trọn vẹn mọi thứ đang hiện hữu trong tâm mình.
Chúng ta cần hiểu rõ “mảnh đất tâm” của mình thuộc loại nào và phù hợp với những “loại cây” nào. Tiếp theo, xác định những “loại cây” mà chúng ta muốn gieo trồng và vun xới. Trước khi gieo hạt, việc cày bừa, xới đất cho tơi xốp là vô cùng quan trọng, cùng với việc bón phân và nhổ bỏ cỏ dại.
Trong phép ẩn dụ này:
- Loại đất tượng trưng cho những năng khiếu và tố chất bẩm sinh của mỗi người.
- Cây trồng đại diện cho những lĩnh vực, con đường sự nghiệp phù hợp với năng khiếu đó.
- Ươm mầm là quá trình học hỏi, trau dồi kiến thức và kỹ năng để phát triển sự nghiệp hay lĩnh vực mà ta theo đuổi.
- Cày bừa thể hiện việc rèn luyện sức định, khả năng tập trung vào mục tiêu đã đề ra.
- Phân bón là việc liên tục bồi dưỡng, cập nhật kiến thức chuyên môn và những thông tin mới nhất trong lĩnh vực của mình.
- Nhổ cỏ dại tượng trưng cho việc nhận diện và chuyển hóa những thói quen xấu, những tính cách tiêu cực có thể cản trở sự phát triển tài năng cũng như con đường tâm linh.
Khi “đất tâm” luôn được chăm sóc và vun trồng theo những phương pháp trên, đó chính là quá trình “điều phục tâm” hay “làm chủ tâm” trong đạo thiền. Điều này giúp chúng ta không để tâm hồn trở nên hoang vu, xao lãng. Khi thực hành việc điều phục tâm, chẳng bao lâu, tâm hồn ta sẽ trở thành một khu vườn tuyệt mỹ.
Tóm lại, “tâm địa” chính là “đất tâm” mà chúng ta cần dành thời gian và tâm huyết để chăm sóc, nuôi dưỡng mỗi ngày!
Hãy tiếp tục hành trình khám phá ý nghĩa sâu sắc của “tâm địa” và cách làm chủ nó thông qua những bài viết chi tiết trong chuyên mục Đạo phật.
