Khám phá chiều sâu tâm linh qua hạnh nguyện của Tam Thế Phật và Quan Âm Bồ Tát, những vị Bồ Tát gần gũi, quen thuộc trong đời sống tín ngưỡng. Hiểu rõ về lòng từ bi vô lượng của các Ngài sẽ soi sáng bước đường tu tập và củng cố niềm tin trên hành trình tìm kiếm an lạc, như chính những lời dạy được chia sẻ tại <a href="Website Chia sẻ Đạo Phật“>Website Chia sẻ Đạo Phật.
Khi tìm hiểu về Phật giáo, việc hiểu rõ hạnh nguyện của các vị Phật và Bồ Tát mà ta kính ngưỡng là điều quan trọng. Đối với những người mới bắt đầu trên con đường tu tập, việc nắm bắt những nét cơ bản về hạnh nguyện của các Ngài sẽ giúp định hướng và tăng thêm niềm tin.
Bài viết này sẽ giới thiệu sơ lược về hạnh nguyện của Tam Thế Phật và Bồ Tát Quan Âm, những vị Phật và Bồ Tát quen thuộc và gần gũi với đời sống tâm linh của nhiều người.
Đức Phật A Di Đà
Đức Phật A Di Đà.
Đức Phật A Di Đà, còn được biết đến với các tên Vô Lượng Thọ, Vô Lượng Quang và Vô Lượng Công Đức, mang ý nghĩa về sự vô biên của tuổi thọ, hào quang và công đức. Ngài là Giáo chủ của cõi Tây Phương Cực Lạc, một trong những vị Phật được tôn thờ rộng rãi nhất trong Phật giáo Đại thừa. Hình ảnh thường thấy của Đức Phật A Di Đà là Ngài đứng trên đài sen, tay trái cầm hoa sen, tay phải duỗi xuống, biểu trưng cho sự tiếp dẫn chúng sinh về cõi Tịnh độ.
Tại nhiều ngôi chùa, tượng Phật A Di Đà thường được đặt ở vị trí trung tâm, hai bên là Bồ Tát Quán Thế Âm và Bồ Tát Đại Thế Chí, hợp thành bộ Tây Phương Tam Thánh.
Đức Phật A Di Đà xuất hiện trước Đức Phật Thích Ca Mâu Ni hàng triệu năm. Ngài có lòng đại từ bi đối với chúng sinh, phát ra những lời thệ nguyện cao cả là cứu độ chúng sinh thoát khỏi khổ đau và tiếp dẫn về cõi Tây Phương Cực Lạc. Đây là nơi Ngài tiếp tục giáo hóa, là cõi vĩnh hằng không còn sinh tử luân hồi. Cõi Tịnh độ này được nhắc đến trong nhiều bộ kinh điển quan trọng như Kinh A Di Đà, Kinh Vô Lượng Thọ, Kinh Hoa Nghiêm, và Kinh Pháp Hoa.
Đức Phật Thích Ca Mâu Ni
Đức Phật Thích Ca Mâu Ni
Đức Phật Thích Ca Mâu Ni, vị sáng lập ra đạo Phật, đã trải qua vô số kiếp tu hành và thị hiện nơi cõi Ta Bà này với mục đích chỉ bày cho con người thấy được Phật tính sẵn có bên trong mỗi người, và rằng ai cũng có thể thành Phật.
Ngài giáng thế dưới hình hài Thái tử Tất Đạt Đa, sinh ra tại thành Ca Tỳ La Vệ (nay thuộc Ấn Độ) cách đây hơn 2600 năm. Sau khi thành đạo, Ngài được tôn xưng là Thích Ca Mâu Ni. “Thích Ca” là tên dòng họ, còn “Mâu Ni” là danh hiệu chung chỉ các bậc Thánh nhân cổ đại ở Ấn Độ, mang ý nghĩa “tĩnh lặng”.
Hạnh nguyện của Đức Phật Thích Ca Mâu Ni là giúp cho chúng sinh trong cõi Ta Bà này thoát khỏi khổ đau, chấm dứt vòng luân hồi sinh tử, và nhận ra rằng mỗi người đều có khả năng thành Phật. Cuộc đời và sự nghiệp của Ngài là nguồn cảm hứng vô tận, có thể tìm hiểu sâu hơn qua các tác phẩm như “Đường xưa mây trắng” của Thiền sư Thích Nhất Hạnh.
Đức Phật Dược Sư
Đức Phật Dược Sư
Đức Phật Dược Sư, hay Dược Sư Lưu Ly Quang Như Lai, đã tu hành nhiều kiếp và thành Phật tại cõi Phương Đông.
Hạnh nguyện của Ngài là mang lại sức khỏe, sự an lành cho thế giới, giúp chúng sinh tiêu trừ nghiệp chướng, tăng trưởng phước báu và kéo dài tuổi thọ. Ngài phát 12 lời nguyện lớn để cứu giúp chúng sinh khỏi bệnh tật và khổ đau. Những ai làm công việc y thuật, chữa bệnh cứu người bằng cả tâm đức đều có thể nhận được sự gia trì của Ngài, dù có thể họ không nhận ra.
Qua những người làm công tác chữa lành, Đức Phật Dược Sư dẫn dắt họ trong việc cứu giúp người bệnh. Việc chiêm nghiệm và cầu nguyện đến hạnh nguyện của Ngài, đặc biệt là khi vì sức khỏe của bệnh nhân, thể hiện lòng thành kính và biết ơn.
Bồ Tát Quán Thế Âm
Bồ tát Quán Thế Âm
“Quán” nghĩa là quán sát, lắng nghe; “Thế” là thế gian; “Âm” là âm thanh. Bồ Tát Quán Thế Âm là vị Bồ Tát lắng nghe và thấu hiểu tiếng kêu than của chúng sinh trong thế gian để kịp thời ứng cứu, giúp họ thoát khỏi khổ đau.
Trong văn hóa Việt Nam và nhiều nước châu Á, Bồ Tát Quán Âm là biểu tượng của lòng từ bi, tình thương mẹ hiền. Vì vậy, Ngài thường được tạo hình với dáng vẻ người nữ. Có nhiều hình tượng khác nhau của Ngài như Quan Âm Lộ Thiên, Quan Âm Thị Kính, Quan Âm Nam Hải, Quan Âm Thiên Thủ Thiên Nhãn. Bồ Tát Quán Tự Tại cũng chính là Ngài.
Bồ Tát Quán Âm có vô số truyền thuyết và giai thoại, tất cả đều xoay quanh hạnh nguyện từ bi và nhẫn nhục của Ngài. Từ bi là lòng yêu thương, giúp đỡ chúng sinh. Nhẫn nhục là sự kiên trì chịu đựng gian khó, nghịch cảnh để theo đuổi con đường đã chọn.
Với nguyện lực cứu độ chúng sinh, Bồ Tát Quán Âm đã thị hiện dưới vô số hóa thân trong ba cõi và đời sống trần gian. Ngài phát nguyện sẽ không thành Phật cho đến khi nào chúng sinh còn khổ đau, vì thế, trong tâm thức nhiều người, Ngài được xem như một vị Phật.
Ngài có đại nguyện giúp con người hướng thiện và nuôi dưỡng niềm tin vào Chánh pháp, vì vậy Ngài thường dùng nhiều phương tiện và hóa thân để cứu độ chúng sinh ngay trong cuộc sống đời thường.
Trong Phật giáo Đại thừa, Ngài thường được thờ với hình ảnh người nữ, tay cầm bình Cam lồ và cành dương liễu. Bình Cam lồ biểu trưng cho sự ngọt ngào, xoa dịu nỗi đau. Cành dương liễu tượng trưng cho sự mềm mại, uyển chuyển, khả năng ứng biến linh hoạt để cứu giúp chúng sinh trong mọi hoàn cảnh. Hình ảnh này là phổ biến nhất. Trên đỉnh đầu Ngài có hình ảnh Đức Phật A Di Đà, bởi Ngài thường thị hiện bên cạnh Đức Phật A Di Đà và Bồ Tát Đại Thế Chí. Nếu Bồ Tát Quán Âm biểu trưng cho từ bi, thì Bồ Tát Đại Thế Chí biểu trưng cho trí tuệ.
Đôi khi, Bồ Tát Quán Âm cũng được thờ bên cạnh Đức Phật Thích Ca Mâu Ni, vì hạnh nguyện của Ngài cũng là cứu độ chúng sinh nơi cõi Ta Bà này. Ngài luôn đồng hành, giúp đỡ những ai được Đức Phật Thích Ca hoặc Đức Phật A Di Đà thọ ký. “Thọ ký” ở đây có thể hiểu là sự ghi nhận, thương yêu dành cho những người có tâm hướng thiện, chí tâm phụng sự chúng sinh, và được các Ngài cùng chư vị Bồ Tát, Hộ Pháp, Long Thiên, Long Thần gia hộ.
Ngoài ra, Ngài còn có nhiều hóa thân khác, có thể tìm hiểu thêm qua Kinh Phổ Môn, Kinh Đại Bi Tâm Đà La Ni, Kinh Quán Vô Lượng Thọ…
Các hình tượng trong Phật giáo, ngoài ý nghĩa lịch sử và truyền thuyết, còn mang trong mình tư tưởng triết học sâu sắc, ẩn dụ và biểu trưng. Người học Phật cần nắm bắt được tinh thần này, tránh chấp trước vào hình tướng bên ngoài mà hãy hướng đến những đức hạnh mà các Ngài biểu trưng như từ bi, hỷ xả. Việc thờ phụng các Ngài là để noi gương và học tập hạnh nguyện của các Ngài.
Hình ảnh của chư Phật, Bồ Tát là phương tiện để chỉ bày đạo lý, chứ không phải là tướng thật của các Ngài. Nếu chỉ nhìn vào hình tướng mà không hiểu đạo lý, sẽ dễ bị chấp trước. Như Kinh Kim Cang đã dạy: “Nếu ai thấy ta qua hình tướng, cầu ta qua âm thanh, người đó đang đi trên con đường tà, không bao giờ thấy được Như Lai”. Do đó, việc hiểu rõ đạo lý mới có thể ứng dụng vào cuộc sống.
Mỗi vị Phật, Bồ Tát đều có hình tướng và hạnh nguyện riêng, nhưng điểm chung là lòng từ bi vô hạn đối với chúng sinh và mong muốn mang lại lợi ích cho tất cả.
Việc tìm hiểu về hạnh nguyện của các vị Phật, Bồ Tát là điều cần thiết cho những ai có lòng tin và muốn thờ phụng hay cầu nguyện. Học Phật cũng là học theo hạnh nguyện của các Ngài để sống tốt đẹp hơn, yêu thương nhiều hơn và phát triển trí tuệ.
Hãy sống sao để Phật tính bên trong mỗi người có cơ hội hiển lộ, đó chính là cách để chúng ta kết nối sâu sắc hơn với chư Phật, Bồ Tát.
Nhiều người thắc mắc tại sao có người cầu nguyện linh ứng mà mình thì không. Điều này xuất phát từ việc chưa hiểu rằng, để cầu nguyện linh ứng cần hai yếu tố quan trọng: tâm chí thành và tích lũy Phước báu. Hãy nỗ lực tích lũy Phước điền, đó chính là nền tảng vững chắc cho mọi mong cầu.
Để hiểu sâu hơn về triết lý và hạnh nguyện vô biên của các bậc Thánh nhân, mời bạn khám phá thêm các bài viết chi tiết trong chuyên mục Đạo phật.
