Trong quan niệm Phật giáo, hệ thống vũ trụ được mô tả với núi Tu Di làm trung tâm, tuy nhiên, ý nghĩa thực sự của ngọn núi này vẫn còn là một bí ẩn được tranh luận. Một số quan điểm cho rằng núi Tu Di là biểu tượng do Đức Phật dùng để truyền bá giáo pháp. Tìm hiểu sâu hơn về thế giới quan này sẽ giúp ta khám phá thêm nhiều điều thú vị, mời bạn ghé thăm Chiasedaophat để tìm hiểu chi tiết.
Trong kinh Phật mô tả, một hệ mặt trời và mặt trăng cấu thành một “tiểu thế giới”, với núi Tu Di đóng vai trò là trung tâm vũ trụ, nơi mặt trời và mặt trăng xoay quanh. Tuy nhiên, bản chất và vị trí thực sự của núi Tu Di vẫn còn là một chủ đề gây tranh cãi trong giới Phật học. Một số học giả, điển hình là các nhà nghiên cứu Nhật Bản, cho rằng núi Tu Di bắt nguồn từ các truyền thuyết cổ xưa của Ấn Độ và được Đức Phật sử dụng như một phương tiện để biểu dương Phật pháp trong thời ngài còn tại thế. Theo quan điểm này, sự tồn tại vật lý của núi Tu Di không phải là trọng tâm, mà là cách Đức Phật dùng nó để giáo hóa chúng sinh và cứu độ thế gian. Mặc dù quan điểm này có cơ sở vững chắc, nhưng việc hiểu rõ thế giới quan Phật giáo lại không thể tách rời khỏi khái niệm núi Tu Di. Vị trí chính xác của ngọn núi này vẫn còn là một ẩn số, và thái độ thận trọng nhất là xem nó như một câu hỏi còn bỏ ngỏ cho đến khi có những nghiên cứu sâu sắc hơn. Do đó, vấn đề về núi Tu Di xin được tạm gác lại.

Đại nguyện lực của Đức Phật A Di Đà đối với chúng sinh cõi Sa bà
Phạm vi của một tiểu thế giới được xác định là một hệ mặt trời hoặc một hệ sao. Mỗi hệ sao bao gồm một ngôi sao trung tâm (mặt trời) và các thiên thể quay quanh nó (vệ tinh, hay còn gọi là mặt trăng). Trong Hệ Mặt Trời của chúng ta, hành tinh Trái Đất cùng với tám hành tinh lớn khác đều đóng vai trò là các vệ tinh, tương tự như “mặt trăng” trong mô tả của kinh Phật.
Khi một ngàn tiểu thế giới hợp lại, chúng tạo thành một “tiểu thiên thế giới”. Phạm vi của một tiểu thế giới trong tiểu thiên thế giới này trải dài từ núi Tu Di cho đến cõi trời Phạm thiên thuộc cõi Sắc giới.
Tiếp đó, một ngàn tiểu thiên thế giới kết hợp lại sẽ hình thành một “trung thiên thế giới”. Phạm vi của một trung thiên thế giới mở rộng đến tận cõi trời Vô Lượng Tịnh của cõi Sắc giới.
Cuối cùng, một ngàn trung thiên thế giới sẽ tạo nên một “đại thiên thế giới”. Phạm vi của mỗi đại thiên thế giới này vươn tới cõi trời Quang Âm thuộc cõi Sắc giới. Quá trình hình thành này bao gồm ba lần nhân lên theo cấp số nhân của một ngàn, giải thích nguồn gốc của thuật ngữ “Tam thiên Đại thiên thế giới”. Về bản chất, đây chỉ là một đại thiên thế giới duy nhất. Đứng đầu và thống trị mỗi đại thiên thế giới là Đại Phạm Thiên Vương, cư ngụ tại cõi Trời Sắc cứu kính. Do có vô số đại thiên thế giới, nên cũng tồn tại vô số Đại Phạm Thiên Vương. Cõi đại thiên thế giới nơi loài người sinh sống được gọi chung là “Sa bà thế giới”. Mỗi đại thiên thế giới là cõi giáo hóa của một vị Phật, và Đức Phật Thích Ca được tôn xưng là “Sa bà giáo chủ” chính vì Ngài là bậc giáo hóa chúng sinh trong cõi này.
Trái Đất, nơi chúng ta đang tồn tại, chỉ là một hạt bụi vô cùng nhỏ bé trong cấu trúc rộng lớn của một đại thiên thế giới. Để có thể phổ biến giáo pháp và hóa độ chúng sinh khắp cõi Sa bà, Đức Phật Thích Ca đã phải thị hiện hàng trăm triệu hóa thân. Dù vậy, phạm vi giáo hóa của Ngài vẫn chỉ giới hạn trong cõi Sa bà này.
Qua đó, có thể thấy được sự bao la và uyên thâm của thế giới quan Phật giáo, đồng thời cũng phù hợp một cách đáng kinh ngạc với những khám phá của ngành thiên văn học hiện đại.
Hy vọng những thông tin trên đã giúp bạn phần nào hình dung về “Tam thiên Đại thiên thế giới”. Để hiểu sâu hơn về thế giới quan Phật giáo, mời bạn khám phá thêm trong chuyên mục Đạo phật.
