Việc có được thân người quý báu được ví von với sự kiện hiếm hoi khi một con rùa mù có thể nhìn thấy ánh sáng. Trong hành trình tìm kiếm chân lý, sự xuất hiện của bậc Giác Ngộ càng thêm phần hy hữu, đặt ra câu hỏi về giá trị và ý nghĩa của kiếp người. Khám phá sâu hơn về con đường giải thoát tại chiasedaophat.com.
Đức Phật xuất hiện trên thế gian cũng là một điều rất khó
Trong kinh Chiggaḷasutta, Đức Phật đã giảng giải về sự khó khăn của việc được sinh làm người và sự xuất hiện của Ngài trên thế gian thông qua một ví dụ minh họa sâu sắc:
Tưởng tượng mặt đất này chìm trong biển nước sâu. Một người thả một chiếc ách có lỗ nhỏ xuống biển. Khi gió đông thổi, chiếc ách trôi về hướng Tây; gió tây thổi, nó trôi về hướng Đông; gió nam thổi, nó trôi về hướng Bắc; gió bắc thổi, nó trôi về hướng Nam. Dưới đáy biển sâu thẳm, có một con rùa mù. Cứ mỗi 100 năm, con rùa này mới nổi lên mặt nước một lần. Đức Phật hỏi các Tỳ khưu: “Liệu con rùa mù đó, với mỗi lần nổi lên mặt nước sau 100 năm, có khả năng chui đầu lọt vào đúng lỗ của chiếc ách kia hay không?”
Các Tỳ khưu đồng thanh đáp: “Kính bạch Đức Thế Tôn, mỗi 100 năm con rùa mới nổi lên mặt nước một lần. Việc nó có thể chui đầu lọt đúng vào lỗ của chiếc ách là điều vô cùng khó khăn.”
Đức Phật tiếp lời:
“Cũng giống như vậy, này các Tỳ khưu, việc được sinh làm người là một điều vô cùng khó khăn. Sự xuất hiện của Như Lai, Bậc A-la-hán, Đức Phật Chánh Đẳng Giác trên thế gian cũng là một điều khó khăn. Giáo pháp và giới luật mà Như Lai đã giảng dạy, rồi được phổ biến rộng rãi trong thế gian này cũng là một điều khó khăn.
Nay các con đã may mắn được sinh làm người, Đức Phật đã xuất hiện, và Giáo pháp của Ngài cũng đang được truyền bá rộng rãi. Vì vậy, này các Tỳ khưu, các con hãy nỗ lực tinh tấn thực hành thiền tuệ để thấu suốt Tứ Thánh Đế: Khổ Thánh Đế, Nguyên nhân sinh Khổ Thánh Đế, Sự chấm dứt Khổ Thánh Đế, và Con đường dẫn đến sự chấm dứt Khổ Thánh Đế.”
Chú giải kinh này giải thích thêm rằng, nếu chiếc ách chưa mục nát, biển nước chưa cạn, và con rùa mù chưa chết, thì việc chờ đợi 100 năm để nổi lên một lần, may mắn gặp được chiếc ách và chui đầu lọt đúng vào lỗ là vô cùng hiếm hoi. Nếu không gặp, con rùa lại lặn xuống, tiếp tục chờ đợi 100 năm nữa. Quá trình này lặp đi lặp lại cho đến khi có cơ hội may mắn. Do đó, Đức Phật ví von việc được làm người cũng khó khăn như con rùa mù chui đầu lọt vào lỗ ách.
Tương tự, sự xuất hiện của một vị Phật và sự lưu truyền giáo pháp của Ngài trên thế gian cũng là những sự kiện vô cùng hiếm hoi và khó khăn, giống như ví dụ về con rùa mù.
Khi Đức Phật còn tại thế, Ngài thường xuyên khuyên dạy các đệ tử Thanh Văn:
“Bhikkhave appamādena sampādetha.
Dullabho Buddhuppādo lokasmiṃ.
Dullabho manussattapaṭilābho.
Dullabhā khaṇasampatti.
Dullabhā pabbajjā.
Dullabhaṃ saddhammassavanaṃ.
Này chư Tỳ khưu, hãy tinh tấn hoàn thành bổn phận của mình bằng sự không lơ là, thực hành Tứ Niệm Xứ.
Đức Phật xuất hiện trên thế gian là điều khó.
Được sinh làm người là điều khó.
Có cơ hội thực hành phạm hạnh cao thượng là điều khó.
Được xuất gia trở thành Tỳ khưu là điều khó.
Được nghe Chánh pháp là điều khó.”
Đây là những lời răn dạy của Đức Phật để các Tỳ khưu không nên chểnh mảng tu tập.
Hiện nay, chúng ta đã được sinh làm người và may mắn gặp được Chánh pháp của Đức Phật còn lưu truyền trên thế gian. Đây là một phước lành to lớn và vô cùng hy hữu. Chúng ta không nên lãng phí cơ hội này mà hãy nỗ lực tinh tấn thực hành Tứ Niệm Xứ hoặc thiền tuệ. Nếu chúng ta đã tích lũy đủ ba-la-mật từ nhiều đời, điều này sẽ hỗ trợ cho việc thiền tuệ dẫn đến chứng ngộ Tứ Thánh Đế, đạt được Thánh Đạo – Thánh Quả và trở thành bậc Thánh nhân. Đó là điều vô cùng cao quý.
Ngay cả khi chưa chứng đắc Thánh Đạo – Thánh Quả trong kiếp này, đây vẫn là cơ hội quý báu để bồi đắp thêm ba-la-mật, hướng tới sự chứng ngộ chân lý và đạt đến Niết Bàn trong các kiếp vị lai.
Ngược lại, nếu vì sự lơ là, nghiệp ác có cơ hội trổ sinh và dẫn dắt chúng ta tái sinh vào cõi ác giới, đó sẽ là một sự tổn thất nặng nề, kéo dài vòng luân hồi sinh tử vô định.
Hơn nữa, trong thời đại ngày nay, mạng sống con người vô cùng mong manh. Nhiều bệnh tật khó chữa khỏi, và các tai nạn bất ngờ có thể cướp đi sinh mạng bất cứ lúc nào. Chúng ta không thể hoàn toàn tự bảo vệ mình, như khi đi trên xe, tàu, máy bay, sinh mạng của chúng ta phụ thuộc vào người điều khiển phương tiện. Một khi kiếp người này chấm dứt, việc tái sinh trở lại làm người là vô cùng hiếm hoi.
Trích từ “Con đường giải thoát khổ” – HT. Hộ Pháp
Để hiểu sâu hơn về ý nghĩa thiêng liêng của kiếp người và con đường dẫn đến giải thoát, hãy cùng khám phá thêm trong chuyên mục Đạo phật.
