Ngay cả những bậc có thần thông phi thường hay trí tuệ siêu việt như Xá Lợi Phất và Mục Kiền Liên, hai đại đệ tử của Đức Phật, cũng không thể tránh khỏi sức mạnh ràng buộc của nghiệp lực. Cuộc hành trình cứu độ chúng sinh của các ngài, dù với lòng từ bi vô bờ bến, đã đưa họ đến cả những cảnh giới đau khổ nhất, nơi luật nhân quả chi phối tất cả. Hãy cùng khám phá sâu hơn về bài học nghiệp lực qua câu chuyện của hai vị tôn túc này trên Chia sẻ Đạo Phật.
Sức mạnh Thần thông và Trí tuệ: Bài học về Nghiệp lực từ Xá Lợi Phất và Mục Kiền Liên
Khi nhắc đến trí tuệ siêu việt của Tôn giả Xá Lợi Phất và thần thông quảng đại của Tôn giả Mục Kiền Liên, không ai có thể phủ nhận rằng hai ngài là những bậc tôn túc kiệt xuất, hiếm có trong hàng đệ tử của Đức Phật. Ngay cả Đức Phật Thích Ca Mâu Ni cũng thường xuyên tán dương những thành tựu đặc biệt và thù thắng của hai ngài. Là những người bạn tri kỷ từ thuở hàn vi, hai Tôn giả thường cùng nhau du hành qua các cõi giới, từ cõi trời, cõi người cho đến những cảnh giới khổ đau như địa ngục hay cõi súc sinh. Bằng trí tuệ và thần thông của mình, các ngài đã cứu giúp vô số chúng sinh đang chìm trong khổ nạn và khai hóa những tâm hồn còn u mê, lầm lạc.
Trong một lần nọ, hai vị Tôn giả đã đến thăm địa ngục Vô Gián. Nơi đây, không khí nóng bức đến ngột ngạt, tựa như một lò than hồng rực lửa. Những ngọn lửa hung tợn bốc lên không ngừng, hơi nóng từ vạc dầu đang sôi sùng sục tỏa ra khắp nơi, bao trùm lấy cả không gian địa ngục. Tiếng kêu la, than khóc thống thiết vang vọng, của những linh hồn đang chịu hình phạt. Với lòng từ bi vô hạn, Xá Lợi Phất và Mục Kiền Liên đã rưới xuống dòng nước cam lồ thanh tịnh, giúp xoa dịu phần nào nỗi thống khổ của những tội nhân nơi đây, mang lại cho họ một khoảnh khắc bình yên hiếm hoi.

Ảnh minh họa.
Giữa cảnh tượng đó, hai vị Tôn giả gặp một tội nhân có hình hài kỳ dị, thân hình to lớn một cách bất thường. Đặc biệt, chiếc lưỡi của người này vừa rộng vừa dài, trên đó lại có đến năm trăm chiếc lưỡi cày bằng sắt đang không ngừng cày xới, tạo ra những vết thương sâu hoắm, khiến máu tươi nhỏ giọt không ngừng. Nhìn thấy Xá Lợi Phất và Mục Kiền Liên, tội nhân này mừng rỡ như bắt được vàng, vội vàng chạy đến cầu xin:
“Kính bạch hai vị Tôn giả, con tên là Bộ Lợi Nã. Khi còn tại thế, con là người truyền bá tà giáo, chuyên dùng lời lẽ phỉ báng Tam Bảo, vì thế hôm nay con phải chịu quả báo khủng khiếp này. Nếu hai vị có dịp đi qua Nam Thiệm Bộ Châu, xin hãy nhắn nhủ các đệ tử của con đừng còn đến lễ bái cái tháp gỗ mà họ thờ phụng con nữa. Việc làm đó chỉ khiến tội báo của con thêm nặng nề. Đồng thời, xin hãy khuyên họ đừng phỉ báng Tam Bảo, đừng dùng tà giáo để lừa gạt chúng sinh, để họ không đi vào vết xe đổ của con mà đọa lạc vào chốn này.”
Sau khi rời khỏi địa ngục Vô Gián, hai vị Tôn giả trở về thành Vương Xá. Trên đường đi, các ngài chạm trán với một nhóm ngoại đạo, tay lăm lăm vũ khí như gậy gộc, cây gỗ. Những kẻ này có thói quen chặn đường các vị tu sĩ và có hành vi nhục mạ, đánh đập họ. Tôn giả Xá Lợi Phất đi trước, thấy họ giơ gậy lên định tấn công, liền dùng lời lẽ ôn hòa để khuyên can. Nhóm ngoại đạo tuy tạm dừng tay nhưng vẫn nhìn ngài bằng ánh mắt đầy hung dữ.
Tuy nhiên, khi Tôn giả Mục Kiền Liên tiến đến, họ lại tiếp tục vung vũ khí lên. Tôn giả Mục Kiền Liên đưa tay lên chặn lại và nói: “Xin chờ một chút. Chúng tôi vừa từ địa ngục Vô Gián lên, và đã gặp sư phụ của các người là Bộ Lợi Nã đang chịu những khổ báo cực kỳ nặng nề. Lưỡi của ông ấy bị cày sắt cày xới, máu me đầm đìa, nỗi thống khổ không thể tả xiết. Ông ấy nhờ chúng tôi chuyển lời đến cho các người, mong các người hãy ngừng việc hủy báng Tam Bảo, đừng tuyên thuyết tà pháp. Ông ấy cũng mong rằng sẽ không có ai đi vào con đường tội lỗi của mình, và đừng tiếp tục lễ bái tháp gỗ nữa, để ông ấy có thể phần nào giảm bớt nỗi khổ.”
Với lòng tốt và mong muốn hóa giải oan nghiệt, Mục Kiền Liên đã thuật lại lời nhắn của sư phụ họ. Nào ngờ, lời còn chưa dứt, nhóm ngoại đạo đã hung hăng lao vào tấn công ngài như bầy thú dữ: “Đánh hắn! Hắn dám phỉ báng sư phụ của chúng ta! Đánh tên sa môn này đi!” Cây gậy, gộc gỗ trút xuống như mưa. Mục Kiền Liên, vị Tôn giả đệ nhất thần thông, với sức mạnh phi thường, từng dùng ngón chân ấn lên cung điện của trời Đế Thích khiến nó rung chuyển và sụp đổ, tại sao lại không dùng thần thông để chống cự khi bị đám ngoại đạo bao vây tấn công? Việc chế ngự vài ngàn ngoại đạo chẳng phải là việc dễ như trở bàn tay sao?
Dù bị thương tích đầy mình, Tôn giả Mục Kiền Liên vẫn dùng thần thông để chống đỡ, trở về thành khất thực, sau đó về tịnh xá dùng bữa và chỉnh đốn y bát. Ngài đến gặp Đức Phật, nhiễu quanh Ngài theo chiều hữu, đảnh lễ và bạch: “Bạch Đức Thế Tôn, con vừa mới trả xong một món nợ nghiệp. Chẳng bao lâu nữa, Tôn giả Xá Lợi Phất sẽ nhập Niết Bàn. Chúng con là những người bạn thân thiết nhất trong cõi đời này, con nghĩ mình phải đi theo Ngài. Xin Đức Thế Tôn từ bi tha thứ cho đệ tử con.” Sau đó, với lòng cung kính sâu sắc, Tôn giả Mục Kiền Liên nhiễu quanh Đức Phật ba vòng, rồi trở về quê nhà để từ biệt gia đình, bạn bè, độ hóa những người còn duyên với ngài, và sau cùng, ngài lên núi Kỳ Xà Lê, an nhiên nhập Niết Bàn.
Trong một buổi pháp thoại, Đức Phật đã kể lại câu chuyện “đánh một, thả một” về tiền kiếp của Xá Lợi Phất và Mục Kiền Liên cho chúng tăng nghe. Ngày xưa, có hai vị tu hành đi ngang qua một ngôi làng. Một đám trẻ con nghịch ngợm, thấy hai vị tu sĩ, tâm trí liền sinh tà niệm và bàn nhau tìm cách trêu chọc.
“Khi nào thì trời mới trở lạnh?” – Một đám trẻ con chặn đường vị tu sĩ đầu tiên và hỏi.
“Không kể xuân, hạ, thu, đông. Ngày nào có gió có mưa thì sẽ cảm thấy lạnh.” – Vị tu sĩ mỉm cười đáp.
Đám trẻ nhường cho vị tu sĩ đầu tiên đi qua, nhưng lại vội vã chặn đường vị tu sĩ thứ hai và cũng hỏi: “Bao giờ trời mới trở lạnh?”
“Mùa đông thì thời tiết lạnh lẽo. Mặt trời, mặt trăng và các vì sao xoay chuyển là quy luật tự nhiên. Xuân, hạ, thu, đông, đến mùa đông thì trời lạnh, đó là định luật tự nhiên của trời đất, ai ai cũng biết điều này, chỉ có kẻ ngu mới không biết.” – Vị tu sĩ thứ hai trả lời.
Nghe vậy, đám trẻ liền nhặt đá dưới đất và thi nhau ném vào người vị tu sĩ thứ hai. Vị tu sĩ thứ nhất chính là Xá Lợi Phất kiếp trước, và vị thứ hai chính là Mục Kiền Liên kiếp trước. Câu chuyện xảy ra ở kiếp đó đã ứng nghiệm y hệt như những gì xảy ra ở kiếp này.
Đức Phật nhận thấy có nhiều người khi nghe về tai nạn của Mục Kiền Liên đã sinh lòng nghi ngờ về sức mạnh của thần thông. Vì vậy, Ngài tiếp tục dạy rằng: “Các ông chớ nên nghi ngờ. Diệu dụng của thần thông không phải là điều hư ảo. Nhờ thần thông, các vị có thể lên trời, xuống đất, biến hóa khôn lường, tự do tự tại mà không gặp chướng ngại. Mục Kiền Liên có sức mạnh phi thường như vậy. Tôn giả cũng không hề mất đi thần thông của mình. Chỉ là, khi nghiệp lực đã đến lúc trổ quả, Mục Kiền Liên biết rằng mình có nợ thì phải trả. Ngay cả Như Lai còn không thể đi ngược lại luật nhân quả. Mỗi người chúng ta, khi nghiệp báo đến thời trổ quả, chỉ có thể cúi đầu chấp nhận. Thuận theo nhân quả mới là phù hợp với lý tính của vạn pháp. Vì vậy, mọi người nên vui vẻ chấp nhận nghiệp báo, đừng trốn tránh hay oán hận. Hãy nhận thức rõ rằng nghiệp báo rất đáng sợ và tinh tấn tu hành, cẩn trọng trong từng hành vi, lời nói, ý nghĩ của mình, dựng lên một bức tường phòng hộ. Mục Kiền Liên đã thấu hiểu chân chính giáo pháp của Ta. Ngài rất giỏi thần thông nhưng không dùng thần thông để che đậy tội lỗi của bản thân. Việc Tôn giả Mục Kiền Liên gặp nạn là một tấm gương sáng, một bài học quý báu để chúng ta chiêm nghiệm.”
Trích: “Phật Giáo Cố Sự Đại Toàn”
Việt Dịch: Diệu Hạnh Giao Trinh
Bài học về nghiệp lực từ câu chuyện của Tôn giả Mục Kiền Liên mang đến những suy ngẫm sâu sắc, mời bạn tiếp tục khám phá thêm những kiến thức quý báu về Đạo phật.
