Trong bối cảnh chiến tranh Tam Quốc đầy biến động, Gia Cát Lượng đã vận dụng trí tuệ phi thường để bảo toàn lực lượng. Bằng một phương pháp độc đáo, ông đã tìm cách che mắt đối phương, đảm bảo sự an nguy cho quân đội Tây Thục trong hành trình rút lui. Khám phá chiến thuật tinh vi ẩn chứa đằng sau hành động này và ý nghĩa sâu xa của nó tại Website Chia sẻ Đạo Phật.
Nguồn gốc và ý nghĩa của tục thắp đèn dưới quan tài
Trong lịch sử Tam Quốc, khi Gia Cát Lượng nhiều lần đối đầu với Tư Mã Ý, có một sự kiện đặc biệt đã diễn ra. Trong một đêm nọ, Gia Cát Lượng xem thiên tượng và nhận thấy sao bổn mạng của mình bị lu mờ, dấu hiệu cho thấy vận mệnh sắp suy yếu. Trước tình thế đó, ông đã dặn dò Khương Duy về việc giữ kín sự ra đi của mình. Ông yêu cầu sau khi mình qua đời, tuyệt đối không được để quân sĩ khóc than hay làm tang lễ. Thi thể của ông sẽ được đặt ngồi trên ghế, tay cầm quạt lông và binh thư, đôi mắt được giữ mở bằng kim, và dưới đáy ghế sẽ đặt một ngọn đèn.
Mục đích của việc thắp đèn này là để “trấn giữ” sao bổn mạng, ngăn không cho nó rời đi hoặc tắt hẳn. Điều này nhằm che giấu cái chết của ông với Tư Mã Ý, một người cũng rất giỏi về thiên văn. Qua đó, quân đội Tây Thục có thể rút lui an toàn về lại đất Thục mà không bị địch tấn công.
Phân tích và nhìn nhận về tục thắp đèn
Việc Gia Cát Lượng sử dụng thuật “chong đèn” để ếm sao bổn mạng, nhằm đánh lừa Tư Mã Ý, là một chiến lược chính trị và quân sự nhằm đảm bảo an toàn cho việc rút quân. Tuy nhiên, việc áp dụng tục lệ này vào các trường hợp cha mẹ, người thân qua đời trong dân gian ngày nay lại không còn phù hợp và mang nhiều yếu tố mê tín.
Nhiều người vẫn duy trì tục thắp đèn dưới đáy hòm, nhưng mục đích thực sự đã bị biến tướng và trở nên vô nghĩa. Có ý kiến cho rằng tục lệ này là do các thầy pháp tạo ra để kiếm lợi và củng cố sự ảnh hưởng của các hệ phái mê tín.
Các cách giải thích về tục thắp đèn và phân tích phản biện:
-
Giải thích 1: Ngăn hồn người chết “dậy”
Một số người cho rằng việc thắp đèn dưới đáy hòm là để ngăn linh hồn người chết “dậy”. Tuy nhiên, khái niệm “hồn thư” này không rõ ràng và việc thắp đèn không có tác dụng thực tế nào trong trường hợp này.
-
Giải thích 2: Xử lý mùi hôi từ thi thể phân hủy
Một cách giải thích khác là đèn giúp xua tan mùi hôi từ thi thể đang phân hủy. Tuy nhiên, cách lý giải này lại mâu thuẫn với khoa học. Quá trình phân hủy thi thể sinh ra khí metan (CH4). Khi gặp lửa, khí này có thể bốc cháy, và nếu tích tụ nhiều trong hòm có thể gây nổ (hiện tượng “bức néo”). Do đó, việc thắp đèn không những không có lợi mà còn tiềm ẩn nguy hiểm.
Khi khí metan gặp lửa, nó sẽ cháy thành khói xanh sáng (tương tự lửa cồn) và nhanh chóng tan đi. Các thầy pháp và người chứng kiến có thể lợi dụng hiện tượng này để tuyên bố rằng “hồn thư đã tan”, từ đó củng cố uy tín mê tín của mình, cho rằng nhờ có họ mà người chết không bị “bẻ cổ vặn họng”.
Lời kết: Bài trừ hủ tục, giữ gìn Chánh pháp
Hủ tục thắp đèn dưới quan tài không chỉ phản khoa học mà còn đi ngược lại giáo lý của Đức Phật. Là những người Phật tử, chúng ta cần hiểu rõ bản chất của những tập quán này để bài trừ, góp phần bảo vệ sự trong sáng của Chánh pháp.
Thích Nhật Quang
(Chùa Long Phước, Lấp Vò, Đồng Tháp)
Nghi lễ “thắp hương dưới quan tài” từ một chiến thuật quân sự đã biến tướng thành hủ tục mê tín, đi ngược lại tinh thần Phật pháp. Tìm hiểu sâu hơn về cách nhìn nhận các vấn đề tâm linh và tín ngưỡng đúng đắn, bạn đọc có thể khám phá thêm trong chuyên mục Đạo phật.
