Giữa dòng chảy lịch sử Phật giáo Nhật Bản, Thiền sư Hakuin Ekaku nổi lên như một bậc thầy vĩ đại, dù chỉ mới xuất gia khi còn rất trẻ. Cuộc đời ông ghi dấu ấn bởi trí tuệ phi thường và lòng từ bi sâu sắc, nhưng cũng không tránh khỏi những thử thách nghiệt ngã, điển hình là một lời vu oan gây chấn động. Khám phá câu chuyện về sự kiên nhẫn và tâm lượng của ông, cùng những bài học quý giá từ Chia sẻ Đạo Phật.
Trong dòng chảy lịch sử Phật giáo, có những bậc thầy đã để lại dấu ấn sâu đậm bởi trí tuệ và lòng từ bi phi thường. Thiền sư Hakuin Ekaku, sinh năm 1684 tại Nhật Bản, là một nhân vật như vậy. Dù chỉ mới xuất gia năm 8 tuổi, ông đã trở thành một trụ cột quan trọng của Thiền phái Lâm Tế, có công lớn trong việc phục hưng dòng thiền này sau nhiều thế kỷ suy tàn. Điều này khiến ông được tôn vinh là một bậc thầy vĩ đại, một hiện tượng hiếm có của Nhật Bản.
Thiền sư Hakuin Ekaku
Bình thản đối mặt với mọi nghịch cảnh
Một câu chuyện nổi tiếng về Thiền sư Hakuin cho thấy sự nhẫn nhịn và tâm lượng phi thường của ông. Một ngày nọ, một cô gái trẻ sống gần chùa mang thai ngoài ý muốn. Trong cơn tức giận và xấu hổ, cha mẹ cô đã tra tấn cô để tìm ra danh tính người cha. Dưới áp lực khủng khiếp, cô gái đã khai rằng đó là Thiền sư Hakuin.
Câu chuyện về sự vu oan cho Thiền sư Hakuin
Tin đồn lan nhanh khắp làng, gây ra sự xôn xao, bàn tán và phán xét. Nhiều người bắt đầu nghi ngờ về đạo đức và sự tu hành của vị thiền sư đáng kính. Đệ tử của ông cũng dần rời bỏ. Không dừng lại ở đó, gia đình cô gái, sau khi đứa bé chào đời, đã mang em bé đến giao cho Thiền sư, buộc ông phải chịu trách nhiệm nuôi dưỡng. Thiền sư Hakuin, không một lời biện minh, đã bình thản đón nhận đứa bé. Ông phải tự mình bồng bế em bé đi xin sữa, đối mặt với sự dè bỉu và khinh miệt của người đời.
Thiền sư Hakuin chăm sóc đứa bé bị vu oan
Thời gian trôi qua, lương tâm cắn rứt đã thúc đẩy cô gái nói ra sự thật. Cô thú nhận rằng cha của đứa bé thực chất là một người bán cá. Cha mẹ cô gái, nhận ra lỗi lầm của mình, đã vội vã đến chùa để sám hối và xin lại đứa cháu.
Khi nghe sự thật, Thiền sư Hakuin chỉ nhẹ nhàng đáp: “Thế à!”.
Câu chuyện được lan truyền, và sự nhẫn nhục cùng tâm lượng bao dung của Thiền sư đã khiến mọi người kính phục. Các đệ tử quay về, và danh tiếng của ông càng được lan tỏa. Qua câu chuyện này, chúng ta thấy rõ đức “Nhẫn” và lòng “Thiện” vô cùng lớn lao của Thiền sư Hakuin. Điều gì đã giúp ông đạt được cảnh giới đó?
Quan hệ nhân duyên và nghiệp báo
Theo giáo lý Phật giáo, mọi mối quan hệ và sự kiện trong cuộc đời đều có thể được giải thích qua lăng kính nhân duyên và nghiệp báo. Những oan trái, thử thách mà chúng ta gặp phải có thể là quả báo từ những hành động trong quá khứ. Thiền sư Hakuin, bằng sự thấu hiểu sâu sắc này, đã chấp nhận lời vu oan như một cách để trả nợ nghiệp, hóa giải oán duyên.
Quan hệ giữa con người được nhìn nhận qua lăng kính nhân duyên và nghiệp báo trong Phật giáo.
Vượt lên trên “Tham, Sân, Si” và chấp trước
Cội nguồn của khổ đau trong đời sống thường ngày và cả trong tu tập chính là “tham, sân, si”. Người tu hành chân chính luôn nỗ lực để chế ngự và đoạn trừ những phiền não này. Dù được kính trọng, Thiền sư Hakuin không để lòng tham danh lợi che mờ tâm trí.
Trong con đường tu tập, việc buông bỏ những ràng buộc tình cảm thế gian để hướng đến lòng từ bi là vô cùng quan trọng. Sự nóng giận (“si”) là một dạng chấp trước mà người tu hành cần vượt qua. Việc Thiền sư Hakuin giữ được sự bình tĩnh trước lời vu oan tày trời cho thấy cảnh giới tâm thức vô cùng cao siêu của ông.
Những cảm xúc như yêu, ghét, giận dữ, vui mừng đều thuộc về “tình”. Ngay cả sau khi được minh oan, Thiền sư vẫn giữ thái độ điềm đạm, không biểu lộ sự vui mừng thái quá. Điều này cho thấy ông đã vượt ra ngoài những cảm xúc thông thường của con người để an trú trong trạng thái tĩnh tại của người tu hành.
Người tu hành cần vượt qua “tham, sân, si” để đạt được sự bình an nội tâm.
Tâm từ bi quảng đại
Điều đáng ngưỡng mộ ở Thiền sư Hakuin là dù bị vu oan, ông không hề oán giận cô gái. Thay vào đó, ông vẫn tận tâm chăm sóc đứa bé, gánh chịu nỗi oan nghiệt. Đây là biểu hiện rõ nét của lòng từ bi quảng đại, một phẩm chất cao quý của bậc giác ngộ.
Cảnh giới “Không” của bậc Giác ngộ
Trong Phật giáo, cảnh giới “không” không có nghĩa là hư vô hay không tồn tại. Đó là trạng thái tâm thức thanh tịnh, không còn bị chi phối bởi những phiền não như oán hận, tranh đấu, đố kỵ, hay thất tình lục dục (hỷ, nộ, ái, ố, ai, lạc, kinh). Khi đoạn trừ được những tâm niệm tiêu cực này, tâm thức trở nên trong sáng, tĩnh lặng như nước, vững chãi như núi, nhẹ nhàng như mây, không còn bị bất cứ hoàn cảnh nào của thế gian làm xao động.
Qua câu chuyện về Thiền sư Hakuin, chúng ta thấy ông đã đạt đến cảnh giới “không” này, vượt thoát khỏi những ràng buộc của thế gian và an trú trong sự giác ngộ.
Khi tâm thanh tịnh, con người có thể đạt đến sự bình an và giác ngộ.
Những bài học sâu sắc về lòng từ bi, sự nhẫn nhịn và tâm lượng bao dung của Thiền sư Hakuin vẫn còn vang vọng đến ngày nay, mời bạn khám phá thêm nhiều kiến thức quý báu về Đạo phật.
