Phát hiện khảo cổ đầy bí ẩn dưới lòng sông Tô Lịch vào năm 2001 đã vén màn một câu chuyện kỳ lạ về một di vật cổ, thu hút sự chú ý của giới khoa học và công chúng. Những dấu tích được khai quật dưới lòng đất, bao gồm cọc gỗ và hài cốt, dấy lên nhiều câu hỏi về lịch sử và tín ngưỡng xưa kia, mời gọi khám phá sâu hơn trên chiasedaophat.com.
Chuyện về “Thánh vật sông Tô Lịch”
Vào tháng 9 năm 2001, trong quá trình nạo vét sông Tô Lịch tại khu vực làng An Phú, phường Nghĩa Đô, quận Cầu Giấy, Hà Nội, đội thi công số 12 của Công ty Xây dựng VIC đã phát hiện một di vật cổ kỳ lạ. Cụ thể, họ tìm thấy 7 cây gỗ được cắm thẳng đứng dưới lòng sông, tạo thành một hình đa giác đều. Tại khu vực này, còn có các bộ hài cốt bị đóng đinh ở bả vai, được chôn cất giữa các cọc gỗ.
Bên cạnh đó, đoàn thi công còn phát hiện một tấm gỗ vàng tâm khắc bát quái, cùng với một số đồ gốm, xương voi, ngựa, dao và tiền đồng. Sau đó, những cọc gỗ này đã được rút lên và các bộ hài cốt được đưa đi an táng tại nghĩa trang Bát Bạt, Hà Tây.
Bài báo loan truyền chuyện thánh vật Sông Tô Lịch.
Ngay sau phát hiện, Bảo tàng Hà Nội đã mời các nhà khoa học lịch sử và khảo cổ đến hiện trường để xem xét. Một hội thảo khoa học đã được tổ chức vào tháng 12 năm 2001 với sự tham gia của các chuyên gia đầu ngành trong lĩnh vực lịch sử và khảo cổ, cùng với lãnh đạo Tổng công ty Liên doanh xây dựng VIC, nhằm đưa ra những nhận định chính xác.
Tại hội thảo, Giáo sư Trần Quốc Vượng đã đưa ra giả thuyết rằng khu vực thi công có thể là vị trí cửa phía Tây của La Thành hoặc cổng phía Tây của Hoàng thành Thăng Long xưa. Theo truyền thuyết, các cổng thành này không chỉ có lính canh gác mà còn được trấn giữ bởi các vị thần (Thăng Long tứ trấn) và có thực hiện các nghi lễ yểm bùa hoặc hiến sinh.
Giáo sư Vượng cũng nhận định rằng dải cát dài khoảng 200m, khác biệt so với các đoạn sông khác, có thể là do sự hợp lưu của sông Tô và sông Nhuệ vào thời Lý đã làm thay đổi dòng chảy của sông Tô, dẫn đến việc bồi tụ cát tại địa điểm này.
Giáo sư Vượng đặt vấn đề: “Phải chăng sự trùng hợp ngẫu nhiên giữa hiện tượng sông Tô bị lở do đổi dòng và việc nhà vua bị đau mắt đã dẫn đến một lễ trấn yểm, bao gồm cả những bộ xương người cùng các hiện vật khác?”
Phó Giáo sư, Tiến sĩ Đỗ Văn Ninh đồng tình với quan điểm này và cho rằng đây có thể là một trong sáu “ủng môn” (hệ thống phòng thủ) còn sót lại, cung cấp bằng chứng đáng tin cậy để nghiên cứu về các ủng thành khác đã được ghi chép trong bản đồ cổ.
Sau hội thảo, các cơ quan chức năng và chuyên gia dường như không còn quá chú tâm đến sự việc. Tuy nhiên, gần đây, một bài báo đã đăng tải lại những câu chuyện huyền bí liên quan đến khúc sông này, dựa trên lời kể của ông Nguyễn Hùng Cường.
Theo lời kể của ông Cường được đăng trên báo, không chỉ những người tham gia thi công gặp rủi ro, mà cái chết của một số nhân vật nổi tiếng như Giáo sư Trần Quốc Vượng và Thượng tọa Thích Viên Thành cũng được cho là có liên quan đến sự huyền bí của sông Tô Lịch.
Sự kiện Thượng tọa Thích Viên Thành viên tịch cũng được ông Nguyễn Hùng Cường cho rằng có liên quan đến sự huyền bí của sông Tô Lịch.
Ông Nguyễn Hùng Cường kể lại trên báo rằng vào tháng 11 năm 2001, sau nhiều nỗ lực vận động, ông đã mời được Thượng tọa Thích Viên Thành từ Chùa Hương về làm lễ tại hiện trường. Khi đến nơi, Thượng tọa đã ngồi thiền và niệm Phật. Sau đó, ngài nhận định đây là một trận đồ trấn yểm rất nguy hiểm và tuyên bố sẽ cùng các đệ tử lập đàn tràng hóa giải. Sau buổi lễ, Thượng tọa đã cảnh báo mọi người cần cẩn thận, đặc biệt là ông Cường, vì sẽ phải chịu nhiều hậu quả, và gia đình, con cháu cũng có thể gặp tai họa. Ngài còn bộc bạch: “Vì cái đàn tràng này tính mạng thầy cũng khó giữ”. Ba tháng sau, Thượng tọa Thích Viên Thành viên tịch, và các đệ tử cho rằng nguyên nhân là do trận đồ trấn yểm trên sông Tô Lịch.
Câu chuyện này đã gây ra nhiều bàn tán và sự bán tín bán nghi trong dư luận thời điểm đó. Vậy sự thật về câu chuyện “Thánh vật sông Tô Lịch” là gì?
Về sự viên tịch của Thượng tọa Thích Viên Thành
Thượng tọa Thích Viên Thành lúc bấy giờ là trụ trì chùa Hương Tích. Ngài tu theo pháp Mật Tông, chú trọng vào việc niệm chú và am tường về phép “Thạch điểm sơn đầu”. Theo giáo lý nhà Phật, phép này thường được sử dụng trong các lễ nhập trạch, dùng đá tảng để trấn yểm những nơi địa mạch quan trọng, nhằm ngăn chặn ma quỷ, vong linh quấy phá. Có lẽ, việc Thượng tọa viên tịch sớm, gây tiếc nuối cho Phật tử và Tăng chúng, đã khiến ông Nguyễn Hùng Cường dựa vào đó để giải thích trong câu chuyện của mình.
Đại đức Thích Minh Hiền, Phó Trưởng ban Văn hóa Trung ương Giáo hội Phật giáo Việt Nam lúc đó, là đệ tử chân truyền của Thượng tọa Thích Viên Thành, đã xác nhận rằng Thượng tọa chưa từng đến địa điểm được cho là nơi có “thánh vật” trên sông Tô Lịch.
Thượng tọa Thích Viên Thành viên tịch do đã mãn nghiệp, đã hết duyên với cõi sa bà. Ảnh: Tôn tượng Thượng tọa Thích Viên Thành.
Sau khi Đội thi công số 12 nhiều lần mời Thượng tọa đến làm lễ trấn yểm, Thượng tọa Thích Viên Thành đã cử một số đệ tử đến thực hiện nghi lễ cúng lục đạo (cúng chúng sinh) tại khu vực sông để làm an những linh hồn trú ngụ tại đó. Nghi lễ cúng chúng sinh là một hoạt động thường xuyên của các đền, chùa, thậm chí là các điện thờ tại gia. Do đó, việc nhiều người liên tưởng sự viên tịch của Thượng tọa với việc lập đàn tràng hóa giải trận đồ trấn yểm trên sông Tô Lịch là một cách hiểu có thể xảy ra.
Có nhiều giai thoại về trấn yểm trên dòng Sông Tô Lịch.
Một số đệ tử của Thượng tọa Thích Viên Thành khẳng định rằng vào phút lâm chung, Thầy không hề nhắc đến trận đồ trấn yểm nào ở khúc sông đó, như các báo thời bấy giờ đã tường thuật.
Thượng tọa Thích Viên Thành viên tịch là do đã mãn nghiệp, hết duyên với cõi đời này để tái sinh trong một kiếp luân hồi khác. Đây là quy luật tự nhiên, khi hết duyên thì không thể níu kéo. Việc gán sự viên tịch của Thượng tọa với nguyên nhân là do “Thánh vật” trên sông Tô Lịch là chưa phù hợp với triết lý Phật giáo.
Nhà tu hành oai nghiêm đến tà thần cũng phải quy phục
Phật giáo luôn đề cao lòng từ bi hỷ xả và cứu độ chúng sinh. Theo quan niệm Phật giáo, tam giới bao gồm Phật và 96 loại thần, trong đó có thần cây, thần đất, thần nước, thần thiện, thần ác và cả tà thần. Trong số này, có 25 loại thần luôn hộ trì Tam bảo, ủng hộ Phật – Pháp – Tăng.
Do đó, nếu Thượng tọa Thích Viên Thành có đến hoặc phái đệ tử đến lập đàn trừ yểm, thì các vị thánh thần cũng phải kính sợ trước pháp lực vô biên của ngài, chứ không thể nào có chuyện “trả đũa” hay chống lại oai lực và pháp lực của chư Tăng.
Giả sử Thượng tọa Thích Viên Thành có đến khu vực đó, thì hành động của ngài cũng chỉ nhằm mục đích phổ độ chúng sinh. Đây là một việc làm tốt, mang lại phúc lành cho chúng sinh. Theo quan niệm tâm linh, làm việc thiện sẽ giúp cho người tu hành chân chính, đức hạnh ngày càng cao dày và sáng lạn hơn.
Liệu những bí ẩn xoay quanh “Thánh vật sông Tô Lịch” có còn được giải đáp trong những chuyên mục khác của Đạo phật?
