Từ chối Phật pháp thuở ban đầu, cuộc đời Thánh Lượng đã có những bước ngoặt đầy biến ảo, dẫn lối Ngài đến con đường giác ngộ sâu sắc. Hành trình chiêm nghiệm và sự chuyển hóa nội tâm đã đưa Ngài trở thành một bậc cao tăng lỗi lạc. Khám phá hành trình đầy kỳ lạ của Ấn Quang Đại sư tại Chia sẻ Đạo Phật.
Ấn Quang Đại Sư, thế danh Thánh Lượng, pháp hiệu Thường Tàm, sinh năm 1861 và viên tịch năm 1940, là một bậc cao tăng lỗi lạc thời kỳ cuối nhà Thanh và đầu Trung Hoa Dân Quốc. Ngài xuất thân trong một gia đình họ Triệu tại Hiệp Tây, thuở nhỏ được giáo dục theo Nho giáo và luôn lấy đạo Khổng làm kim chỉ nam.
Ban đầu, Đại Sư từng phản bác Phật giáo theo tư tưởng của Hàn Dũ và Âu Dương Tu. Tuy nhiên, sau một cơn bạo bệnh và sự chiêm nghiệm sâu sắc, Ngài đã nhận ra lỗi lầm, ăn năn và quay về với Phật pháp. Năm 21 tuổi, Ngài đã thông suốt các bộ Kinh Phật, sau đó được Hòa thượng Đạo Thuần nhận làm đệ tử và xuất gia tại chùa Liên Hoa Động, núi Chung Nam, Thiểm Tây. Không lâu sau, Ngài thọ Đại Giới cùng với sư Ấn Hải Định tại chùa Song Khê, huyện Hưng An.
Cuộc đời và quá trình tu tập
Thời thơ ấu và duyên khởi với Phật pháp
Ngay từ khi mới sáu tháng tuổi, Ấn Quang Đại Sư đã gặp vấn đề về thị lực, mắt yếu và nhìn cảnh vật mờ ảo. Dù vậy, với sự cẩn thận và nét chữ đẹp, Ngài được cử làm Thư ký trong lúc thọ giới. Tuy nhiên, khối lượng công việc lớn khiến đôi mắt Ngài càng thêm đỏ ngầu.
Trong một lần phơi Kinh, Ấn Quang Đại Sư tình cờ đọc được “Long Thơ Tịnh Độ”, từ đó nhận thức sâu sắc về công đức to lớn của việc niệm Kinh Phật. Trong khi mọi người nghỉ ngơi, Ngài vẫn miệt mài niệm Phật, ban ngày thì viết chữ, tâm luôn hướng về Phật. Chính nhờ lòng thành kính này, dù mắt đau đỏ, Ngài vẫn cố gắng hoàn thành việc ghi chép.
Quá trình tu học và hoằng pháp
Sau khi mãn hạn bệnh mắt, Ngài càng tin tưởng vào sức mạnh của việc không ngừng niệm Phật. Lời khuyên niệm Phật của Ngài đã lan tỏa, giúp Ngài có cơ duyên tu học tại nhiều ngôi chùa danh tiếng như Viên Quảng, Tư Phước, Long Tuyền và cuối cùng là Pháp Võ tại Phổ Đà Sơn.
Với tinh thần ham học hỏi và mong muốn tăng trưởng công đức, Ấn Quang Đại Sư đã xuất sắc hoàn thành các khóa học, đạt đến đỉnh cao trong việc thấu hiểu Kinh Phật. Kiến thức uyên bác và sự cẩn trọng trong mọi việc đã khiến Ngài được Hòa thượng Hóa Văn và Pháp Sư Đế Nhàn mời cùng đến Đế Đô thỉnh Tam Tạng Kinh về chùa Pháp Võ và chùa Đầu Đà ở Ôn Châu.
Sau đó, vì cảm phục đức hạnh của Ngài, Hòa thượng Hóa Văn đã mời Ấn Quang Đại Sư về lầu Tàng Kinh để tu niệm. Suốt 33 năm, trải qua giai đoạn suy tàn của nhà Thanh, Ngài vẫn ngày đêm chuyên tâm tu niệm, sống ẩn dật và ít giao du với thế tục.
Tổ 13 của pháp môn Tịnh Độ: Ấn Quang Đại sư.
Sự lan tỏa ảnh hưởng và việc nhận đệ tử
Dù sống ẩn mình, tên tuổi của Ấn Quang Đại Sư vang danh khắp nơi. Một cư sĩ tên Cao Hạc Niên khi hành hương đến chùa Pháp Võ đã đọc và đăng tải một số bài pháp của Ngài lên báo “Phật Học” ở Thượng Hải dưới bút danh Thường Tàm. Điều này đã thu hút sự ngưỡng mộ của đông đảo độc giả, ai ai cũng tìm hỏi về nơi Ngài tu tập.
Năm 52 tuổi, nơi ở của Đại Sư bị lộ, dẫn đến việc nhiều người tìm đến chùa xin Ngài khai sáng. Cư sĩ Từ Uất Như đã tập hợp các bài pháp của Ngài thành bộ “Ấn Quang Pháp Sư Văn Sao”, được tái bản nhiều lần và lưu truyền rộng rãi trong lẫn ngoài nước.
Ban đầu, Ngài thường từ chối những người xin xuất gia, hướng dẫn họ đến với các vị Pháp sư khác. Tuy nhiên, sau nhiều lần khẩn cầu của cư sĩ Châu Mạnh cùng gia đình, đến năm 59 tuổi, Ấn Quang Đại Sư mới nhận đệ tử xuất gia đầu tiên. Từ đó, số lượng đệ tử theo Ngài tu học ngày càng tăng lên, từ một người ban đầu đã lên đến hàng trăm, rồi hàng ngàn.
Đức hạnh và lối sống giản dị
Ấn Quang Đại Sư nổi tiếng với tấm lòng ẩn dật, không màng danh lợi hay sự hào nhoáng. Ngài không nhận bất kỳ vật phẩm hay thức ăn nào được biếu tặng. Nếu không thể từ chối, Ngài sẽ mang tặng lại cho người khác. Thực phẩm thông thường Ngài gửi cho chùa quản lý để cúng dường Phật. Mọi khoản tiền nhận được, dù là bao nhiêu, Ngài đều dùng để in ấn Kinh sách, cứu giúp người nghèo khó và làm từ thiện, tuyệt nhiên không chi tiêu cho bản thân.
Vượt qua thử thách
Trong khoảng thời gian từ năm Dân Quốc thứ 2 đến năm 28, do ảnh hưởng của tư tưởng duy vật, Chính phủ Dân Quốc đã nhiều lần ban hành các chính sách tịch thu tài sản chùa chiền, sử dụng Tự viện làm trường học. Ấn Quang Đại Sư cùng các Tăng, Ni và cư sĩ đã một lòng niệm Phật cầu nguyện, cuối cùng đã hóa giải được kiếp nạn này.
Viên tịch và tôn vinh
Năm 70 tuổi, Ấn Quang Đại Sư dời đến chùa Linh Nham, Tô Châu, để tĩnh tâm niệm Phật trong ba năm. Vào ngày 24 tháng 10 năm Dân Quốc thứ 29, nhận biết thời khắc vãng sanh đã đến, Ngài triệu tập chư Tăng và cư sĩ về chùa Linh Nham. Trong buổi pháp thoại, Ngài cử Hòa thượng Diệu Chơn làm trụ trì kế nhiệm và dặn dò các việc quan trọng. Ngài nhấn mạnh pháp môn niệm Phật vô cùng diệu kỳ, chỉ cần thành tâm niệm Phật, tất cả đều được Phật tiếp dẫn.
Vào ngày mùng 4 tháng 11, dù có cảm nhẹ, Ngài vẫn tinh tấn niệm Phật. Sau đó, Ngài bảo mang nước rửa tay, đứng dậy và tuyên bố: “Phật A Di Đà đã đến tiếp dẫn ta, ta sắp đi rồi. Đại chúng hãy nhớ tin và thường xuyên niệm Phật để cầu nguyện được về Tây Phương.” Nói xong, Ngài an nhiên ngồi kiết già, chắp tay trì danh hiệu Phật, theo tiếng niệm Phật của đại chúng mà thanh thản viên tịch. Lúc bấy giờ, Ngài vừa tròn 60 năm tuổi đạo và 80 tuổi đời.
Vào ngày rằm tháng Hai năm sau, đúng dịp 100 ngày sau khi Ngài vãng sanh, hàng ngàn tín đồ Phật tử đã về chùa Linh Nham dự lễ trà tỳ hỏa táng. Trên bầu trời trong xanh, xuất hiện ánh sáng ngũ sắc, tỏa ra sự màu nhiệm của xá lợi. Sau đó, các đệ tử đã cung kính gom tro cốt và tìm thấy rất nhiều xá lợi.
Chứng kiến lối sống tu hành chân thật và những điềm lành kỳ diệu, Phật giáo đương thời đã nhận định Ngài là bậc Thánh hiền. Một năm sau ngày Ngài viên tịch, mọi người đã tôn Ngài lên làm vị Tổ thứ 13 của Tịnh Độ Tông.
Đại sư Ấn Quang nói về pháp môn niệm Phật
“Pháp môn Tịnh Độ do Phật Thích Ca, Di Đà kiến lập, Bồ tát Văn Thù, Phổ Hiền chỉ quy, đức Mã Minh, Long Thọ hoằng dương, và các Tổ: Huệ Viễn, Thiên Thai, Thanh Lương, Vĩnh Minh, Liên Trì, Ngẫu Ích xướng đạo để khuyên khắp thánh, phàm, ngu, trí, đồng tu hành vậy.
Đã tu tịnh nghiệp, phải giữ luân thường, làm hết bổn phận, dứt niệm tà, gìn lòng thành kính, trừ bỏ các điều ác, vâng làm những việc lành, đừng giết hại, gắng ăn chay, thương tiếc hộ trì mạng sống loài vật, tín nguyện niệm Phật cầu sanh Tây Phương. Bên trong phải vì ông bà, cha mẹ, anh em, chị em, bên ngoài vì thân thích, bạn bè, xóm giềng, làng nước, đem pháp môn Tịnh Độ này mà phụng khuyến, chẳng luận người có tin làm cùng không, chỉ hết sức mình khiến cho mọi người đều biết pháp mầu nhiệm này mà thôi.
Người niệm Phật, nếu tấm lòng chân thiết, tự có thể nhờ từ lực của Phật, khiến cho khỏi tai nạn đao binh nước lửa. Dù có bị túc nghiệp sâu dày, hoặc trường hợp chuyển qủa nặng địa ngục thành ra qủa báo nhẹ đời nay mà ngẫu nhiên bị tai nạn ấy, nếu lúc bình nhật có lòng tín nguyện chân thiết, quyết định lúc bấy giờ sẽ được nhờ Phật tiếp dẫn.
Đã tin sâu, nguyện thiết, phải tu chánh hạnh niệm Phật. Sự tu trì đây đều tùy theo thân phận của mình mà lập, không nên chấp định theo một pháp thức nào. Như người không việc chi hệ lụy, nên từ mai đến chiều, chiều lại mai, lúc đi, đứng, nằm, ngồi, nói ,nín, động, tịnh, khi ăn cơm mặc áo cùng đại tiểu tiện, tất cả thời, tất cả chỗ đều giữ một câu hồng danh không rời nơi tâm miệng. Nếu khi thân mình sạch sẽ, y phục chỉnh tề, chỗ nơi thanh khiết, thì niệm thầm hay ra tiếng đều được. Như lúc ngủ nghỉ, lõa lồ, tắm gội, đại tiểu tiện, hoặc ở chỗ không sạch chỉ được niệm thầm, không nên ra tiếng, niệm thầm công đức vẫn đồng, nếu ra tiếng thì có lỗi không cung kính. Chớ cho rằng những lúc ấy không nên niệm, chỉ e niệm không được mà thôi. Lại khi nằm nếu niệm ra tiếng, chẳng những không cung kính, mà còn bị tổn hơi, phải biết điều này.
Muốn cho tâm không luyến việc ngoài, chuyên niệm Phật được quy nhất, cũng không có phương pháp chi kỳ lạ, chỉ đừng quên cái chết rình rập bên mình, không biết xảy ra lúc nào….”
Câu chuyện về cuộc đời và những lời dạy sâu sắc của Ấn Quang Đại sư đã khép lại, nhưng hành trình khám phá tri thức về Phật giáo vẫn còn rất nhiều điều thú vị đang chờ đón bạn trong chuyên mục Đạo phật.
