Giữa những hành động thiện lương ẩn chứa bí mật và sự non trẻ của tội ác, hành trình tìm kiếm sự thấu hiểu về lòng nhân ái đưa người viết đến gặp một vị sư. Vị cao tăng đã sớm nhận ra những ưu tư sâu kín, mở ra cuộc đối thoại về những nghịch lý đạo đức trong cuộc sống hiện đại, một hành trình khám phá mà bạn có thể tìm hiểu thêm tại Chiasedaophat.
Ảnh minh hoạ.
Câu chuyện bắt đầu với một người thợ săn, người mà hành động tàn bạo đã gây ra biết bao đau thương cho thế giới tự nhiên. Tuy nhiên, một sự kiện bất ngờ đã đánh thức lòng nhân ái trong ông, dẫn đến một sự thay đổi căn bản trong lối sống. Điều này đặt ra một nghịch lý: có những người khoác lên mình vẻ ngoài hào phóng, sẵn sàng chi những khoản tiền lớn để giúp đỡ người khác, nhưng đằng sau đó lại che giấu những hành vi nhẫn tâm, thậm chí phạm pháp. Thực tế đáng buồn là nhiều tội ác nghiêm trọng lại xuất phát từ những kẻ còn rất trẻ. Những trăn trở về bản chất của lòng nhân ái trong xã hội đã thôi thúc tôi tìm đến một vị sư để được khai sáng, đặc biệt là để có thể truyền dạy cho thế hệ sau.
Trong một lần ghé thăm chùa vào ngày rằm, tôi đã có cơ hội trò chuyện với một vị sư. Ngay khi tôi đến gần, thầy đã nhận ra sự bận tâm trong tôi và mở lời trước.
“Con có điều gì đang phiền lòng sao?” thầy hỏi.
Tôi bộc bạch nỗi lòng: “Thưa thầy, xã hội ngày nay có nhiều tấm lòng cao đẹp, nhưng cũng tồn tại không ít hành động mập mờ, khiến con khó phân định đúng sai. Con không biết làm thế nào để dạy dỗ con cái về lòng nhân ái một cách đúng đắn. Kính mong thầy chỉ bảo.”
Thầy mỉm cười và chậm rãi giải thích: “Con có từng nghe câu nói: ‘Tâm bất biến giữa dòng đời vạn biến’? Trong muôn vàn sự việc xảy ra, trí tuệ con người đôi khi không đủ sức để thấu tỏ bản chất. Điều quan trọng nhất là con hãy giữ vững niềm tin vào chính mình và dạy cho trẻ biết trân trọng công ơn của người khác, đặc biệt là cha mẹ. Một đứa trẻ biết ơn sẽ nuôi dưỡng được lòng nhân ái trong tương lai.”
Triết lý sống hướng đạo của tỷ phú Steve Jobs
Tôi tiếp tục bày tỏ sự băn khoăn: “Thưa thầy, như thầy biết, miền Trung quê hương con luôn gánh chịu những trận bão lũ tàn khốc hàng năm. Rất nhiều mạnh thường quân đã thông qua các phương tiện truyền thông để quyên góp tiền bạc, lương thực, thuốc men và vật dụng thiết yếu cho người dân. Tuy nhiên, con nhận thấy không ít người làm việc này chỉ vì hình thức, vì danh tiếng, chứ tâm chưa thực sự hướng thiện. Đáng buồn hơn, có những trường hợp họ ủng hộ thực phẩm đã gần hết hạn sử dụng hoặc sắp hỏng, mà không lường trước được hậu quả có thể gây thêm đau khổ cho người nhận. Con cũng từng chứng kiến cảnh người dân dâng cúng thức ăn sắp ôi thiu cho các nhà sư đi khất thực, hoặc có những lời lẽ khó chịu, thiếu tôn trọng. Những hành động ấy khiến con không biết phải nói gì.”
Thầy giải thích thêm: “Trong triết lý Phật giáo Tiểu thừa, bố thí được xem là một phương tiện để chế ngự lòng tham ái, ích kỷ, nhằm mục đích tránh khổ đau trong kiếp sau. Còn theo Đại thừa, bố thí là biểu hiện của lòng Từ bi và là con đường dẫn dắt chúng sinh đến giác ngộ. Việc cúng dường thức ăn cho các vị Khất sĩ hiện nay vẫn còn phổ biến ở các quốc gia theo Phật giáo Nam truyền. Tại đây, Phật tử thường cúng dường tiền bạc và vật phẩm cho chùa chiền, Tăng sĩ. Đổi lại, các vị tỉ-khâu sẽ ‘bố thí’ Phật pháp, hướng dẫn tu hành. Hoạt động này còn được xem là cách để vun bồi phúc đức. Ông bà ta thường nói: ‘Của cho không bằng cách cho’. Nhiều người lầm tưởng rằng chỉ cần cho đi là đã làm phước, nhưng cách mình cho mới là điều thực sự đáng quý. Nếu con đang ở trong hoàn cảnh đó, đừng quá bận tâm hay phàn nàn, kẻo tự rước thêm phiền não. Hãy nhìn nhận vấn đề một cách rộng rãi hơn để cuộc sống bớt khổ đau. Khi nhận sự bố thí từ người khác, con không nhất thiết phải sử dụng nếu cảm thấy không an toàn. Bản thân thầy cũng từng đi làm từ thiện và chứng kiến nhiều người tặng quà bánh hết hạn cho trẻ em. Thầy rất đau lòng, chỉ có thể thu gom lại và bỏ đi, chứ không thể để các em gặp nguy hiểm về sức khỏe. Trong những tình huống như vậy, chỉ biết cầu mong cho họ sớm nhận ra giá trị thực sự của việc bố thí.”
Sau lời giảng của thầy, tôi cảm thấy tâm hồn nhẹ nhõm và vững tin hơn vào cuộc sống. Tôi nhận ra rằng, lòng nhân ái tồn tại dưới muôn vàn hình thức trên khắp thế giới này. Dù không thể nhìn thấu bản chất mọi việc, nhưng những hành động thiện nguyện mà họ thực hiện chắc chắn đã giúp đỡ được rất nhiều mảnh đời khó khăn. Mỗi con người đều có cả mặt tốt và mặt xấu, hai mặt này song hành, đối lập và đan xen. Chúng ta không thể loại bỏ hoàn toàn mặt xấu, nhưng nếu biết nghĩ cho người khác, chúng ta sẽ trở thành những người có lòng nhân ái. Hiện nay, xã hội ngày càng xuất hiện nhiều tệ nạn đáng sợ do những hành động vô đạo đức, vô nhân tính. Những kẻ gây ra tội ác cũng là con người, nhưng mặt xấu đã lấn át hoàn toàn bản tính nhân ái. Điều này cho thấy tầm quan trọng của giáo dục từ sớm đối với sự hình thành nhân cách và lòng nhân ái khi trưởng thành. Do đó, việc giáo dục thế hệ trẻ sống nhân ái và có ích không chỉ là trách nhiệm của mỗi bậc phụ huynh mà còn là của toàn xã hội. Trước hết, hãy dạy trẻ biết quý trọng người khác, đặc biệt là cha mẹ. Đó là nền tảng đạo đức cơ bản để mỗi người vững tin sống nhân ái giữa dòng đời biến động.
Triết lý sống bình dị của Đức Đạt Lai Lạt Ma
Hy vọng những chia sẻ này sẽ giúp bạn có thêm những góc nhìn mới mẻ về triết lý sống, và đừng quên khám phá thêm những nội dung sâu sắc khác trong chuyên mục Đạo phật.
