Trong dòng chảy vô thường của cõi Dục giới, nơi mọi thứ tồn tại và biến mất nhanh chóng, ẩn sâu bên trong mỗi chúng sanh là bản chất giác ngộ bất biến. Khám phá cách “tu tâm dưỡng tánh” để nhận diện và nuôi dưỡng Phật tánh này, bạn sẽ tìm thấy sự an lạc đích thực. Tìm hiểu thêm tại Chia sẻ Đạo Phật.
Phật tánh là tánh giác ngộ trong mỗi chúng sanh.
Thế giới chúng ta đang sống thuộc cõi Dục giới, một trong ba cõi (Dục giới, Sắc giới, Vô Sắc giới). Cõi trần gian mang tính chất tạm bợ, thời gian trôi chảy không ngừng, sự tồn tại và mất đi diễn ra nhanh chóng, thể hiện sự vô thường. Chính vì sự vô thường này, cõi Dục giới có tuổi thọ ngắn nhất so với hai cõi còn lại. Tuy nhiên, sự ngắn ngủi này lại là một lợi thế cho những ai đang trên con đường tu hành.
Sự vô thường của cõi trần kéo theo sự vô thường của tâm thức, từ đó ảnh hưởng đến thân, khẩu, ý và mọi niệm tưởng. Ngay cả vạn vật hữu hình hay vô hình, âm thanh hay ngôn ngữ, tất cả đều mang bản chất vô thường. Tuy nhiên, ẩn sâu trong dòng chảy vô thường ấy, tồn tại một yếu tố bất biến, đó chính là Tánh Chân Như, hay còn gọi là Tâm Chân Như, Phật tánh – bản chất giác ngộ sẵn có trong mỗi chúng sanh.
Tu tâm dưỡng tánh: “Quét bụi trừ bẩn”
Bản chất giác ngộ (Phật tánh) biểu hiện qua sự sáng suốt, thấu suốt và nhận biết rõ ràng về tính vô thường, khổ, không, vô ngã và tịch diệt của vạn pháp. Khi nhận ra rằng vạn pháp không có thật thể, thì bản ngã mà ta chấp thủ từ sự kết hợp của các pháp cũng không có thật. Khi bản ngã không thật, thì sự sinh diệt từ vô minh, dẫn đến lão tử, cũng không còn là điều tất yếu, bởi gốc rễ của luân hồi chính là vô minh.
Trong giáo lý Thập Nhị Nhân Duyên, từ Vô Minh đến Lão Tử, hai mắt xích quan trọng dẫn đến luân hồi sinh diệt là Thọ (cảm giác) và Ái (tham ái, quyến luyến). Sự tham ái này nuôi dưỡng một cái “tôi” không thật, bị che mờ bởi vô minh, khiến bản tánh sáng suốt không thể hiển lộ. Do đó, để phá trừ vô minh, việc cần làm trước tiên là chế ngự lòng tham ái, mà gốc rễ của sự chế ngự này nằm ở nơi thức.
Tu đạo không đâu xa là tu nơi tâm mình
Phân biệt Tu tâm và Tu tướng
Con người có tám thức, trong đó Ý thức đảm nhận vai trò suy nghĩ và nhận biết. Do đó, việc tu tập chính là chuyển hóa Ý thức từ những suy nghĩ, nhận biết tiêu cực sang những ý nghĩ, niệm tưởng tích cực. Dần dần, sự chuyển hóa này sẽ lan tỏa từ ý nghĩ đến hành động, lời nói và thân tướng, để mọi biểu hiện đều hòa hợp với đạo lý.
Đạo lý được thể hiện qua thân, khẩu, ý chân chánh, phát xuất từ một tâm thanh tịnh và an bình. Gốc rễ của đạo pháp nằm ở nơi tâm tánh. Tu đạo chính là tu tâm dưỡng tánh, đưa tâm trở về trạng thái nguyên sơ, tịch tĩnh, đó chính là Chơn Như Phật tánh. Khi tâm thanh tịnh trở lại, nghiệp chướng sẽ dần tiêu giảm, phước đức viên mãn, đức hạnh sáng tỏ, từ đó có thể kiến tánh và đạt được giải thoát.
Việc tu đạo không hề xa vời, mà chính là quay về nơi tâm mình. Quy y Phật là quay về với tâm tánh chân thật của mình để gìn giữ đạo lý. Hành đạo là sống với tâm tánh chân thật, và giải thoát chính là đạt được sự giải thoát ngay nơi tâm tánh ấy.
Để thực sự làm chủ nội tâm và tìm thấy an lạc đích thực, hãy khám phá sâu hơn về con đường tu tập qua chuyên mục Đạo phật.
