Trong cõi đời này, giá trị thật sự không nằm ở vẻ ngoài hào nhoáng mà ẩn chứa sâu bên trong những tâm hồn khiêm nhường. Câu chuyện về nhà hiền triết Zun-Nun và chàng trai trẻ đã hé mở một bài học quý giá về cách nhìn nhận giá trị, mời bạn khám phá thêm tại Website Chia sẻ Đạo Phật.
Giá trị thực sự ẩn giấu bên trong
Thuở xưa, tại Ai Cập cổ đại, có một vị hiền triết lỗi lạc tên là Zun-Nun. Một ngày nọ, một chàng trai trẻ tìm đến ông và bày tỏ sự thắc mắc: “Thưa ngài, con không hiểu tại sao những người đáng kính như ngài lại luôn ăn mặc giản dị đến vậy. Lẽ nào không cần trau chuốt bề ngoài, không phải để khoe khoang, mà còn vì nhiều mục đích khác nữa sao ạ?”
Nhà hiền triết chỉ mỉm cười, tháo chiếc nhẫn trên tay và trao cho chàng trai. Ông nói: “Này anh bạn trẻ, ta sẽ giải đáp câu hỏi của cậu, nhưng trước hết, cậu hãy giúp ta một việc. Hãy cầm chiếc nhẫn này đến khu chợ đối diện và cố gắng đổi nó lấy một đồng vàng.”
Chàng trai trẻ, với chiếc nhẫn đen sẫm của Zun-Nun trên tay, tỏ vẻ hoài nghi: “Một đồng vàng ạ? Con không chắc chiếc nhẫn này có thể bán được với giá đó đâu.”
“Cứ thử đi đã, chàng trai. Ai biết được điều gì sẽ xảy ra?” – Zun-Nun khích lệ.
Chàng trai vội vã ra chợ. Anh ta lần lượt ghé vào các sạp hàng rau quả, thịt cá và tạp hóa, nhưng không ai đồng ý trả cho anh ta một đồng vàng cho chiếc nhẫn. Thất vọng, anh quay về gặp Zun-Nun và báo cáo: “Thưa ngài, không một ai ở chợ đồng ý trả giá cao hơn một đồng bạc cho chiếc nhẫn này cả.”
Với nụ cười nhẹ nhàng và vẻ mặt trầm tĩnh, nhà hiền triết đáp: “Bây giờ, anh hãy đến tiệm vàng và đưa chiếc nhẫn này cho ông chủ. Đừng đề cập đến giá bán, chỉ cần lắng nghe xem ông ta sẽ đưa ra mức giá bao nhiêu.”
Chàng thanh niên làm theo lời Zun-Nun. Sau khi rời khỏi tiệm vàng, anh ta trở về với một biểu cảm hoàn toàn khác. Anh reo lên: “Thưa ngài, những người bán hàng ở chợ quả thực không biết giá trị thực sự của chiếc nhẫn này. Người chủ tiệm vàng đã đồng ý mua nó với giá một ngàn đồng vàng, và con tin rằng giá trị của nó còn lớn hơn thế nữa!”
Zun-Nun mỉm cười và ôn tồn giải thích: “Đó chính là câu trả lời cho câu hỏi của anh. Chúng ta không thể đánh giá một con người chỉ dựa vào vẻ bề ngoài hay cách ăn mặc của họ. Những người bán hàng ở chợ đã định giá theo cách nhìn nhận bề mặt. Tuy nhiên, người chủ tiệm vàng thì khác. Tương tự, vàng và đá quý luôn ẩn chứa giá trị bên trong mỗi con người. Chỉ khi ta có khả năng nhìn thấu tâm hồn, ta mới có thể nhận ra và xác định đúng giá trị của họ.”
Chúng ta cần có sự thấu hiểu và cái nhìn sâu sắc để đánh giá một quá trình lâu dài, thay vì phán xét vội vàng dựa trên những lời nói hay hành động nhất thời. Đôi khi, thứ ta tưởng là vàng lại hóa ra chỉ là đồng thau, và ngược lại, những thứ tưởng chừng tầm thường lại ẩn chứa giá trị quý báu.
Ảnh minh họa.
Phân biệt vàng thau: Bài học về giá trị đích thực
Trong cuộc sống, sự pha trộn giữa “vàng” và “thau” là điều không thể tránh khỏi. Tuy nhiên, đối với những người có kinh nghiệm và con mắt tinh tường, sự khác biệt giữa chúng luôn rõ ràng. “Thau”, dù có được lau chùi, đánh bóng đến đâu, cũng chỉ mang giá trị bình thường. Ngược lại, “vàng” giữ nguyên giá trị của mình qua mọi thời đại.
Vấn đề đáng quan ngại là xu hướng đánh giá con người và sự vật dựa trên vẻ hào nhoáng bên ngoài, mà bỏ qua những phẩm chất nội tại tốt đẹp. Điều này dẫn đến việc nhiều người dễ dàng bị mê hoặc và đánh lừa bởi những hình thức bề ngoài bóng bẩy, hoành tráng.
Hơn nữa, quan điểm của số đông không phải lúc nào cũng phản ánh đúng sự thật. Giống như những người bán hàng tạp hóa ở chợ không thể nhận biết giá trị thực của một chiếc nhẫn gia bảo, chỉ có những người có chuyên môn sâu sắc và kinh nghiệm dày dạn mới có thể đánh giá chính xác.
Do đó, chúng ta cần hết sức thận trọng khi đưa ra đánh giá về một người hay một sự vật, sự việc chỉ dựa trên những yếu tố bên ngoài. Điều quan trọng hơn là cần quan sát vấn đề bằng con mắt tuệ giác, lòng yêu thương và trải qua một quá trình dài để có thể nhận chân được sự thật.
Rèn luyện bản thân và thái độ sống
Hãy nỗ lực rèn luyện cả thân và tâm để trở thành “vàng” đích thực. Những phẩm chất tốt đẹp ẩn chứa bên trong mới là yếu tố quan trọng, mang lại lợi ích thiết thực cho bản thân, gia đình và xã hội. Việc sử dụng những vẻ hào nhoáng giả tạo bên ngoài để che đậy sự thiếu sót về phẩm chất bên trong là điều không nên và không thể.
Bởi lẽ, sự thật muôn đời là: nếu đã là vàng thì không thể biến thành thau, và cũng không thể bị lẫn lộn với thau nếu ta sở hữu trí tuệ và tâm hồn trong sáng.
Thái độ sống – Chìa khóa phẩm chất
Chính thái độ sống của mỗi người sẽ quyết định phẩm chất và giá trị đích thực của cuộc đời họ.
Đằng sau những câu chuyện ẩn chứa bài học sâu sắc về giá trị thực, còn nhiều nội dung thú vị khác đang chờ bạn khám phá trong chuyên mục Đạo phật.
