Khám phá hành trình của những bảo vật linh thiêng sau khi Đức Phật nhập diệt, từ việc phân chia cho các cõi giới đến việc vua A Dục tôn trí trong 84.000 bảo tháp. Tìm hiểu ý nghĩa sâu xa và những bí ẩn xung quanh di cốt của bậc Giác Ngộ tại chiasedaophat.com.
Nghiên cứu về Xá lợi Phật mang đến nhiều kiến thức sâu sắc về giáo lý và lịch sử Phật giáo.
Theo các ghi chép lịch sử, sau khi Đức Phật nhập diệt và thực hiện lễ trà tỳ, Ngài đã để lại vô số xá lợi. Những xá lợi này được tôn trí trong 8 bình lớn và sau đó phân chia cho 7 quốc gia láng giềng, những vùng đất mà Đức Phật đã từng đi qua, nay thuộc lãnh thổ Ấn Độ và Nepal, để người dân chiêm bái và tôn thờ.
Truyền thuyết còn kể rằng, xá lợi của Đức Phật không chỉ được chia sẻ ở cõi người mà còn đến với cõi trời và long cung. Đến thời vua A Dục, một vị vua Phật tử thuần thành, ngài đã cho khai quật 8 ngôi tháp cổ chứa xá lợi từ 7 nước lân bang. Sau đó, ngài cho phân chia xá lợi thành 84.000 phần nhỏ, đựng trong các hộp quý và cho xây dựng 84.000 bảo tháp để cúng dường, thể hiện lòng sùng kính vô biên.
Xá lợi, tiếng Phạn là Sarira, mang nghĩa là di cốt hoặc thân thể. Theo cách hiểu phổ biến, đây là di cốt của Đức Phật.
Xá lợi là gì?
Xá lợi, với gốc từ tiếng Phạn là Sarira, có nghĩa là “tử thi”, “di cốt” hay “thân thể”. Theo cách hiểu thông thường, xá lợi thường được liên tưởng đến di cốt của Đức Phật Thích Ca Mâu Ni. Tuy nhiên, theo thời gian, ý nghĩa này đã được mở rộng để chỉ di cốt của các bậc Thánh tăng, các vị cao tăng sau khi viên tịch và hỏa táng, mà trong tro cốt tìm thấy những viên xá lợi quý báu.
Dựa trên sự phân loại cổ xưa được ghi chép trong kinh sách Phật giáo, có ba loại xá lợi chính:
- Xá lợi xương: Thường có màu trắng.
- Xá lợi tóc: Thường có màu đen.
- Xá lợi thịt: Thường có màu đỏ.
Kinh Dục Phật Công Đức còn phân chia xá lợi thành hai loại lớn hơn:
- Sinh thân xá lợi (Thân cốt xá lợi): Chính là di cốt của Đức Phật hoặc các bậc Thánh tăng.
- Pháp thân xá lợi (Pháp tụng xá lợi): Được hiểu là giáo pháp và giới luật của Đức Phật còn được lưu truyền và thực hành trong đời sống.
Nhiều người khi nhắc đến xá lợi thường hình dung về những vật thể vô tri như xương, răng hay mảnh vải. Tuy nhiên, xá lợi thực sự mang một ý nghĩa và vẻ đẹp đặc biệt. Khi một vị cao tăng đắc đạo viên tịch, qua quá trình hỏa táng, trong tro cốt của các Ngài thường xuất hiện những viên xá lợi lấp lánh như ngọc. Người Tây Tạng gọi những viên ngọc này là “Ringel”, chúng mang trong mình bản chất thanh tịnh và sự chứng ngộ của vị cao tăng đó, thể hiện sự thuần khiết của bản thể các Ngài.
Ánh sáng linh thiêng phát ra từ xá lợi Phật tại nhiều nơi trên thế giới có ảnh hưởng sâu sắc đến đời sống tâm linh, là minh chứng cho con đường tu tập của Phật tử.
Nguồn gốc và ý nghĩa của xá lợi
Theo kinh Kim Quang Minh, “Xá lợi là sự kết tinh của quá trình tu tập Giới – Định – Tuệ, vô cùng quý hiếm và là phước điền tối thượng”. Việc được chiêm bái và lễ lạy xá lợi được xem là một đại phước đức, mang đến cơ hội kết nối tâm linh với Đức Phật và Chư Bồ Tát. Các Ngài đã để lại xá lợi như một phương tiện để chúng sinh có duyên lành, tạo dựng hạnh phúc cho bản thân.
Ngày nay, nhiều Phật tử Việt Nam và quốc tế, khi có đủ duyên lành, thường hành hương về xứ Phật – Ấn Độ, Sri Lanka, Myanmar, Thái Lan, Đài Loan, Trung Quốc, Nhật Bản và nhiều quốc gia khác có bảo tháp thờ phụng xá lợi Đức Phật và Thánh tăng. Đây là những nơi có xá lợi được tôn kính như quốc bảo, được bảo tồn và gìn giữ cẩn mật.
Đặc biệt, một bộ sưu tập xá lợi vô cùng quý hiếm, bao gồm hơn 1.000 viên xá lợi của Đức Phật, các đệ tử của Ngài như Xá Lợi Phất, Mục Kiền Liên, A Nan, và các vị Thánh tăng Tây Tạng như Yeshe Tsogyel, Lama Atisha, Milarepa, Lama Tsongkhapa, Karmapa đời đầu, Geshe Lama Konchog… đã được tổ chức triển lãm lưu động khắp thế giới từ tháng 3 năm 2001. Những xá lợi này được tìm thấy trong tro cốt sau hỏa táng của các đại sư, là minh chứng cho sự đắc đạo của các Ngài. Một số xá lợi trong bộ sưu tập này được cho là đã được bí mật lấy ra từ các bảo tháp, tượng Phật bị phá hủy ở Tây Tạng. Bộ sưu tập này thuộc sở hữu của Lama Zopa Rinpoche, một vị đại sư Tây Tạng.
“Xá lợi là sự kết tinh công phu tu tập từ Giới – Định – Tuệ, rất khó được, là phước điền tối thượng”.
Lama Zopa Rinpoche mong muốn mọi người trên thế giới có cơ hội cảm nhận sự an lạc từ năng lực từ bi của xá lợi. Thay vì chỉ là những vật vô tri, các xá lợi này tỏa ra một năng lượng từ bi phi thường. Nhiều người sau khi chiêm bái xá lợi đã chia sẻ cảm giác tinh thần phấn chấn, bệnh tật thuyên giảm, phát tâm cầu nguyện cho thế giới hòa bình, dốc lòng tu hành và lan tỏa tình thương. Một số khác cảm nhận tình yêu thương chúng sanh được mở rộng, trực tiếp trải nghiệm ân lành của Chư Phật và kết nối với thần lực của các Ngài. Trong suốt các cuộc triển lãm, Lama Zopa Rinpoche cho biết rất nhiều người đã trực tiếp cảm nhận năng lực từ bi lan tỏa từ xá lợi, giúp trí tuệ phát triển nhờ sự giao hòa với một uy lực dịu dàng.
Trong các buổi triển lãm, mọi người, không phân biệt tôn giáo, đều có thể chiêm bái và tỏ lòng kính trọng xá lợi. Các xá lợi được trưng bày trang nghiêm trong các tủ kính, xung quanh một pho tượng Phật Di Lặc lớn.
Ý nghĩa việc đặt xá lợi xung quanh tượng Phật Di Lặc
Phật Di Lặc, xuất xứ từ Phạn ngữ “Maitri”, mang ý nghĩa “Từ bi”. Pho tượng Di Lặc này là biểu tượng cho một công trình tâm linh vĩ đại mang tên Dự án Di Lặc, được khởi xướng tại vùng Koshinagar, miền Bắc Ấn Độ. Dự án này bao gồm việc xây dựng một pho tượng Phật Di Lặc bằng đồng cao 152 mét, cùng với các thiền viện, phòng triển lãm, viện bảo tàng, thư viện, và nhiều cơ sở văn hóa tâm linh khác. Tất cả được quy hoạch trong một công viên kiến trúc mỹ lệ, tạo nên một quần thể nghệ thuật Phật giáo phong phú, dự kiến tồn tại hàng thiên niên kỷ để phục vụ nhu cầu tâm linh.
Pho tượng Phật Di Lặc được kỳ vọng sẽ trở thành biểu tượng quan trọng trong thế kỷ 21, lan tỏa thông điệp về tình thương và lòng nhân ái. Mục tiêu của dự án là mang lại lợi ích tâm linh bền vững cho mọi người, tạo ấn tượng sâu sắc và khó quên cho du khách, Phật tử và những người thuộc các tôn giáo khác khi chiêm bái hoặc nhìn thấy qua truyền thông.
Lama Zopa Rinpoche đã chia sẻ: “Muốn có tự do phải thực hành hạnh từ bi”. Mục đích của dự án không chỉ là xây dựng một pho tượng, mà còn sử dụng pho tượng như một phương tiện để phát triển lòng từ bi trong con người. Khi chiêm ngưỡng tượng Phật Di Lặc, chúng ta suy ngẫm về ý nghĩa của lòng từ bi, nhớ về bản chất thuần khiết của chính mình, và nhận thức được tầm quan trọng của tình yêu thương. Hạnh phúc đích thực đến từ việc chuyển hóa tâm ý, tìm thấy sự bình an nội tại, từ đó lan tỏa bình an cho cộng đồng, xã hội và thế giới. Sự giải thoát từ bên trong sẽ dẫn đến sự giải thoát từ bên ngoài. Khi Dự án Di Lặc hoàn thành, toàn bộ bộ sưu tập xá lợi quý báu này sẽ được an vị vĩnh viễn tại đây.
Ánh sáng linh thiêng phát ra từ xá lợi Phật tại nhiều nơi trên thế giới có ảnh hưởng sâu sắc đến đời sống tâm linh, là minh chứng cho con đường tu tập của Phật tử.
Để hiểu rõ hơn về những giá trị tâm linh sâu sắc và lịch sử phong phú của xá lợi, hãy tiếp tục khám phá trong chuyên mục Đạo phật.
