Trong quá trình thực hiện các nghi lễ an táng, nhiều gia đình Phật tử băn khoăn về việc xem ngày giờ. Mặc dù Giáo lý Phật đà nhấn mạnh vào hành động thiện nghiệp và quy luật nhân quả thay vì tín ngưỡng ngày giờ, quan niệm truyền thống vẫn tạo ra những phân vân. Bài viết sẽ làm rõ quan điểm của đạo Phật về vấn đề này, giúp bạn đưa ra quyết định phù hợp, đồng thời tìm hiểu thêm kiến thức tại chiasedaophat.com.
Hỏi: Chúng tôi cần thực hiện việc bốc mộ, di dời mộ phần nhưng chưa xác định được thời điểm thích hợp. Là Phật tử, chúng tôi hiểu rằng đạo Phật không chủ trương xem ngày giờ tốt xấu cho mọi công việc. Tuy nhiên, quan điểm trong gia đình có sự khác biệt. Khi tham vấn ý kiến chư Tăng, có vị khuyên rằng theo chánh kiến Phật giáo, trước các việc quan trọng, cần tụng kinh, trai giới, làm phước để cầu nguyện, sau đó thực hiện khi thuận tiện mà không cần xem ngày. Chúng tôi đang rất phân vân và mong nhận được lời chỉ dẫn của quý Thầy để có thể hành xử đúng theo tinh thần Phật dạy.
Đáp: Nhận thức của các bạn về việc “Đạo Phật không có chủ trương xem ngày giờ tốt xấu” là hoàn toàn chính xác. Kết quả tốt hay xấu của mọi sự việc phụ thuộc vào nghiệp nhân thiện hay ác mà mỗi cá nhân đã tạo tác trong quá khứ và hiện tại. Kinh điển, đặc biệt là những lời dạy cuối cùng của Đức Phật trước khi nhập Niết bàn, đã khuyên các đệ tử không nên tin tưởng hay thực hành việc xem ngày, bói toán (Kinh Di Giáo). Do đó, người Phật tử chân chính không cần và không nên xem ngày giờ tốt xấu cho bất kỳ công việc nào. Thay vào đó, hãy tin tưởng vào luật nhân quả – nghiệp báo, và chuyên tâm cải thiện, chuyển hóa những nghiệp nhân xấu ác. Đây là nền tảng để tạo dựng những nghiệp quả tốt đẹp trong hiện tại và tương lai.
Về việc xem ngày tốt, tránh ngày xấu cho việc bốc mộ hay cải táng, quan điểm Phật giáo cho rằng khi một người đã xả bỏ báo thân, tứ đại (đất, nước, gió, lửa) sẽ trả về với tự nhiên, còn thần thức sẽ tái sinh vào các cảnh giới tương ứng với nghiệp của họ. Do đó, hài cốt hay mộ phần bản chất chỉ là yếu tố “đất” của tứ đại, và sau quá trình phân hủy sẽ trở về với đất. Nếu thần thức đã tái sinh theo nghiệp sau 49 ngày, thì yếu tố địa đại nơi hài cốt chỉ còn là “đất” đơn thuần.
Hơn nữa, trong các hình thức mai táng khác nhau như hiến xác cho khoa học, hỏa táng, thủy táng, lâm táng, điểu táng, hay không táng, vấn đề hài cốt hoặc mộ phần không còn ý nghĩa quan trọng. Như vậy, việc xem xét hài cốt và mộ phần chủ yếu liên quan đến địa táng (chôn cất trong lòng đất), vốn gắn liền với các tập tục địa phương và tín ngưỡng dân gian của một bộ phận dân chúng.
Đạo Phật không có chủ trương xem ngày giờ tốt xấu. Tuy vậy, vấn đề coi ngày tốt xấu trong việc bốc mộ, dời mộ vốn đã ăn sâu vào tâm thức người Á Đông, nên cần phải cẩn trọng để tìm giải pháp “có tình, có lý” nhằm đem đến sự an ổn, hòa hợp cho mọi thành viên trong gia đình, dòng tộc
Tuy nhiên, việc coi ngày tốt xấu trong việc bốc mộ, dời mộ đã ăn sâu vào tâm thức của nhiều người Á Đông. Do đó, cần có sự cân nhắc và tìm kiếm giải pháp “có tình, có lý” để đảm bảo sự an ổn và hòa hợp cho tất cả các thành viên trong gia đình và dòng tộc.
Trong trường hợp gia đình bạn, nếu mọi người đều có hiểu biết sâu sắc và niềm tin vững chắc vào Phật pháp (chánh kiến), thì việc tụng kinh, làm phước để hồi hướng công đức cho hương linh và tiến hành bốc mộ khi thuận tiện là đủ. Nhưng nếu có một vài thành viên trong gia đình cảm thấy bất an nếu không xem ngày, bạn nên xem xét việc này để giúp họ yên tâm, thể hiện sự tôn trọng và dung hòa quan điểm.
Người Phật tử có chánh kiến cần nhận thức rõ rằng việc xem ngày tốt xấu chỉ là một phương tiện để giúp những người khác trong gia đình cảm thấy an tâm. Đồng thời, điều này cũng giúp tránh những hiểu lầm hoặc sự đổ lỗi không đáng có về sau. Do đó, khi tìm đến một vị thầy để nhờ xem ngày, mục đích là để tạo sự yên tâm. Thực chất, không có ngày nào hoàn toàn tốt hay xấu; sự tốt xấu tùy thuộc vào mỗi người và mỗi hoàn cảnh.
Khi suy ngẫm một cách bình tâm và chánh tư duy, bạn sẽ nhận ra rằng nếu việc xem ngày tốt có thể mang lại kết quả tốt đẹp, thì việc tu tập, tạo phước và tích đức sẽ trở nên không cần thiết. Nếu mọi kết quả tốt đẹp đều phụ thuộc vào việc xem ngày, điều này mâu thuẫn với tinh thần nhân quả – nghiệp báo và duyên khởi, vốn là những giáo lý nền tảng của Phật giáo. Khi hội đủ duyên và phước, mọi việc làm đều sẽ tốt đẹp và thành công. Ngược lại, nếu thiếu duyên, thiếu phước, dù nỗ lực đến đâu cũng khó đạt được như ý nguyện. Vì vậy, quan điểm “trước khi làm những việc hệ trọng, cần tụng kinh, trai giới, làm phước để cầu nguyện, sau đó tiến hành khi thuận tiện mà không cần xem ngày” chính là chánh kiến, là kim chỉ nam cho mọi hành động và việc làm của người Phật tử chân chính.
Để hiểu rõ hơn về quan điểm và cách thức hành xử đúng đắn theo tinh thần Phật dạy trong các vấn đề tâm linh, hãy khám phá thêm trong chuyên mục Đạo phật.
