Dù kinh điển mô tả về sự suy tàn của thời mạt pháp, nhưng liệu thực tại có hoàn toàn u ám như vậy? Liệu khái niệm “pháp diệt tận” có phải là do chính những biến động trong tâm thức con người tạo ra, hay bản chất của Pháp vốn đã tồn tại vĩnh hằng? Hãy cùng Chia sẻ Đạo Phật khám phá cách nhìn nhận sâu sắc hơn về sự hằng hữu của Đạo Pháp, bất chấp những diễn biến bên ngoài.
Câu hỏi:
Con đã đọc Bài Kinh Pháp Diệt Tận và nhận thấy mô tả về sự suy tàn của thời mạt pháp, cùng với sự suy đồi đạo đức con người. Tuy nhiên, khi đối chiếu với Kinh Pháp Hoa phẩm Như Lai Thọ Lượng và những lời giảng của Thầy, con nhận ra một điểm tương đồng: Đức Phật chỉ thị hiện Niết-bàn như một phương tiện giáo hóa, còn bản chất của Pháp thì bất sinh bất diệt, tồn tại độc lập với sự hiện diện hay vắng mặt của Ngài. Nếu vậy, tại sao lại có khái niệm “pháp diệt tận”? Con cho rằng chính sự “tâm sanh diệt” ngày càng mãnh liệt của con người mới tạo ra các hiện tượng “pháp sanh diệt”, dẫn đến lo lắng, sợ hãi và bất an mà không giải quyết được vấn đề cốt lõi. Nhiều người thường viện dẫn bài kinh này như một lời tiên tri, tập trung vào nỗi lo về tương lai thay vì thực tại. Theo con, cách phân chia thời kỳ thành Chánh pháp, Tượng pháp và Mạt pháp, cùng với sự suy vong, thực chất chỉ là cách diễn đạt dựa trên hiện tướng bên ngoài. Bản chất của Pháp thì luôn hằng hữu, và ở bất kỳ thời đại nào cũng luôn có những người tu chứng. Việc chúng ta không thấy được điều này có lẽ là do bản thân chưa chuyên tâm tu tập, căn cơ còn hạn hẹp, nên không nhận ra những bậc đã đắc đạo.
Ảnh minh hoạ
Trả lời:
Khái niệm “Pháp” trong Phật giáo mang nhiều tầng ý nghĩa sâu sắc. Trước hết, “Pháp” có thể hiểu là lời dạy của Đức Phật, là con đường dẫn đến giác ngộ. Bên cạnh đó, “Pháp” còn bao hàm tất cả những gì hiện hữu, mọi hiện thể tồn tại trong vũ trụ. Hơn nữa, “Pháp” còn là nguyên lý vận hành vi diệu của thiên địa vạn vật, là quy luật chi phối sự hình thành, tồn tại và biến hoại của vạn sự. Cuối cùng, “Pháp” cũng có thể được hiểu là đối tượng mà ý thức nhận thức, là nội dung của tư duy.
Khi đề cập đến các thời kỳ “Chánh pháp”, “Tượng pháp” và “Mạt pháp”, chúng ta đang nói về sự truyền thừa và ảnh hưởng của giáo pháp do Đức Phật Gotama khai thị. Thời kỳ Chánh pháp là giai đoạn mà lời dạy của Đức Phật được nghe trực tiếp và Ngài tự mình khai mở trí tuệ cho người nghe. Sang thời Tượng pháp, trọng tâm chuyển dịch sang việc ghi chép, truyền tụng và trước tác kinh điển bằng ngôn ngữ, thay vì khả năng khai thị trực tiếp như thời Chánh pháp. Đến thời Mạt pháp, giáo pháp có xu hướng phân chia thành nhiều tông phái, với các phương pháp tu tập và diễn giải khác nhau, đôi khi dẫn đến sự xa rời chân lý cốt lõi mà Đức Phật đã chỉ dạy.
Tuy nhiên, cần phân biệt rõ ràng rằng, “Pháp” với tư cách là nguyên lý vận hành của vũ trụ thì luôn tồn tại bất biến, không hề thay đổi dù có con người giác ngộ hay không. Sự tồn tại của nguyên lý này là nền tảng cho mọi hiện tượng, là quy luật tự nhiên không phụ thuộc vào nhận thức hay sự tu tập của chúng sinh.
Nguồn: Trung tâm Hộ tông
Những phân tích sâu sắc về “Pháp” trong tiếng Việt và Phật giáo này chỉ là bước khởi đầu. Hãy tiếp tục khám phá thêm nhiều nội dung hữu ích khác trong chuyên mục Đạo phật để làm phong phú thêm hiểu biết của bạn.
