Sự ra đi đột ngột của một vị thầy khả kính gợi lên nỗi tiếc thương sâu sắc, thôi thúc người viết tìm đến thi ca như một phương tiện bộc lộ tâm tư. Giữa cuộc đời đầy rẫy những biến động, lời Phật dạy về ba cõi như ngôi nhà lửa bỗng trở nên ý nghĩa hơn bao giờ hết, là ngọn lửa thiêng soi đường ta trên trang Chia sẻ Đạo Phật.
Kính Tưởng Niệm Thầy Hạnh Tuấn Viên Tịch Ngày 30 Tháng 10 Năm 2015
Sự ra đi đột ngột của Thầy Hạnh Tuấn như một vì sao lạc giữa bầu trời thu, để lại bao tiếc thương cho những ai từng quen biết Thầy.
Trong suốt hơn ba mươi lăm năm gắn bó, tôi chưa từng thấy Thầy làm thơ. Thế nhưng, khi hay tin Thầy viên tịch, những vần thơ này bỗng nhiên hiện về trong tâm trí tôi. Có lẽ, đó là cách cảm xúc bàng hoàng, đau buồn trước sự mất mát lớn lao này được bộc lộ, như một công án nung cháy tâm hồn, thôi thúc tôi phải cất lời. Xin Thầy đừng cười chê bài thơ dở, bởi lẽ, điều đặc biệt là nó hiếm hoi lắm thay, Thầy nhỉ!
Trong những ngày qua, tôi thường suy ngẫm về lời Phật dạy trong Kinh Pháp Hoa, đặc biệt là thí dụ về ba cõi như ngôi nhà lửa đang bốc cháy. Có lẽ, Thầy sẽ mỉm cười như đóa sen, biểu tượng của Phật quả, khi nghe tôi nói rằng chúng ta đang sống trong ngôi nhà lửa Tam Giới, rực cháy bởi tham lam, sân hận và si mê. Ngọn lửa của tam độc này còn hung dữ, mãnh liệt và dai dẳng hơn gấp triệu lần những tai nạn cháy nổ thông thường mà Thầy đã từng chứng nghiệm. Nếu tâm không còn bị thiêu đốt bởi phiền não, thì dù ở đâu, thế giới này cũng sẽ trở thành ao sen thất bảo thanh tịnh.
Hành trình tu tập và những kỷ niệm
Kể từ khi hay tin Thầy viên tịch, bao nhiêu ký ức và kỷ niệm về Thầy, từ buổi đầu gặp gỡ tại Chùa Già Lam Vạn Hạnh cho đến nay, cứ tuôn trào trong tâm trí tôi.
Tôi nhớ lại năm 1980, khi lớp học cao cấp đặc biệt tại Già Lam khai giảng. Ngày nào tôi cũng đạp xe dưới cái nắng gay gắt để đến Vạn Hạnh, đến Già Lam để học. Lúc đó, Thầy đang ở Chùa Bửu Đà cùng với Thầy Thiện Quang, Thầy Tâm Kinh và một số chư vị pháp hữu khác. Còn tôi, tôi ở Chùa Từ Hiếu tận Quận 8. Dù hoàn cảnh xã hội và đất nước lúc bấy giờ có nhiều khó khăn, kinh tế còn nghèo nàn, nhưng anh em tăng sĩ trẻ chúng tôi tràn đầy nhiệt huyết, ham học hỏi và luôn kham nhẫn. Cuộc sống dù cực khổ, thiếu thốn trăm bề, nhưng chúng tôi vẫn luôn lạc quan, tự tại và vui vẻ.
Vào tháng 4 năm 1984, trong tang lễ của Hòa thượng Già Lam, chúng tôi, những tăng sĩ trẻ, cùng chia sẻ một nhận thức chung về tình hình Phật Giáo Việt Nam. Đặc biệt, số phận của những tăng sĩ tạm trú không có hộ khẩu như chúng tôi bắt đầu đối mặt với một cảnh ngộ mới, nghiệt ngã, khó khăn và bế tắc hơn. Vì lẽ đó, mỗi người đều tìm cách ra nước ngoài.
Một kỷ niệm tôi mãi mãi ghi nhớ về Thầy là trong đêm tất niên tại Tu Viện Quảng Hương Già Lam, vào khoảng cuối năm 1982. Thầy đã lên sân khấu và trình bày một bài hát do chính Thầy đặt lời thật vui nhộn. Đêm đó còn có sự hiện diện của Hòa thượng Già Lam, Thầy Tuệ Sỹ và Thầy Lê Mạnh Thát.
Giai đoạn ở hải ngoại
Thầy đã sang Mỹ trước tôi. Trong thời gian tôi ở trại tị nạn Pulau Bidong và sau đó là Bataan để chuẩn bị sang Mỹ, Thầy và Thầy Minh Dung thường xuyên liên lạc bằng thư từ để hỏi thăm và động viên tinh thần tôi. Những lúc ở đảo, thỉnh thoảng nhận được thư của hai Thầy, tôi lại thấy có tiền gửi cho. Sự giúp đỡ đó vào thời điểm đó là vô cùng quý hiếm. Tuy nhiên, điều quý giá hơn cả tiền bạc, điều mà tiền không thể mua được, chính là tình thân pháp hữu mà Thầy đã dành cho tôi suốt mấy chục năm qua, chưa từng phai nhạt.
Khi tôi đến New York vào cuối năm 1987, Thầy là người đầu tiên liên lạc và thăm hỏi tôi. Thầy còn tặng tôi một bức ảnh Đức Phật Bổn Sư bán thân, được vẽ màu rất đẹp bằng nét bút chì màu trắng đen. Bức ảnh này cho đến nay vẫn được tôi thờ phụng trong nhà. Mỗi lần lễ bái Đức Phật, tôi lại nhớ đến Thầy.
Trong những lá thư tay viết tay, vào những năm cuối thập niên 1980 khi email chưa phổ biến, Thầy đã giới thiệu tạp chí Chân Nguyên và khuyến khích tôi viết bài cho tạp chí này. Chính nhờ mối duyên đó mà tôi đã bắt đầu cộng tác với Chân Nguyên.
Hoạt động Phật sự và kết nối cộng đồng
Đầu năm 1991, tôi chuyển từ New York về California sinh sống và chúng tôi có dịp gặp gỡ nhau thường xuyên hơn. Cuối năm 1991, hưởng ứng lời hiệu triệu qua Tâm Thư của cố Đại Lão Hòa Thượng Thích Đôn Hậu, Xử Lý Hội Đồng Lưỡng Viện GHPGVNTN, Thầy cùng quý Hòa thượng, chư vị pháp hữu đã nỗ lực vận động thống nhất Phật Giáo Việt Nam. Kết quả là một Đại Hội thành lập GHPGVNTN Hải Ngoại tại Hoa Kỳ đã diễn ra trọng thể tại San Jose vào cuối tháng 9 năm 1992. Tại Đại Hội này, Thầy đã xin không nắm giữ chức vụ gì để tiếp tục việc học hành của mình, đúng với tinh thần “công thành thân thoái”, an nhiên tự tại lo việc đèn sách.
Tháng 10 năm 2003, Thầy đã ngỏ lời mời hai anh em Tâm Quang Vĩnh Hảo và tôi đến Tu Viện Kim Sơn để đàm đạo về việc kết nối những vị pháp hữu là quý Thầy cựu học Tăng lớp cao cấp đặc biệt tại Tu Viện Quảng Hương Già Lam (1980-1984) và một số pháp hữu trong nhóm Thân Hữu Già Lam. Mục đích là để nối kết tình pháp lữ nơi xứ người. Vào đầu tháng 10 năm 2003, tôi và Tâm Quang đã lái xe từ Nam Cali lên thăm Thầy. Tôi vẫn còn nhớ đêm đó, sương mù giăng dày đặc trên đỉnh núi Kim Sơn. Khi lái xe, tầm nhìn chỉ còn vài mét, mọi thứ xung quanh chìm trong màn sương trắng xóa. Chúng tôi đến Tu Viện vào hơn 8 giờ tối. Thật mừng vì đã đến nơi an toàn. Đêm đó, Thầy đã đãi chúng tôi món mì gói trộn xà lách tươi ngon tuyệt vời. Sau bữa ăn, chúng tôi cùng nhau uống trà và trò chuyện. Khung cảnh đêm khuya tĩnh mịch, lạnh lẽo nơi núi rừng dường như càng làm tăng thêm hương vị ấm áp, thơm nồng của tách trà.
Sáng sớm hôm sau, Thầy đã dẫn chúng tôi đến đảnh lễ Hòa thượng Viện Chủ Thích Tịnh Từ. Chúng tôi còn được Hòa thượng đãi trà và bữa sáng thật ngon miệng. Đó là một chuyến đi đầy kỷ niệm khó quên trong đời.
Tháng 3 năm 2004, quý Thầy cựu học Tăng và pháp hữu đã có một buổi gặp mặt tại Tu Viện Pháp Vương, Thành Phố Escondido, Quận San Diego, Nam California. Tại đây, chúng tôi đã đi đến quyết định thành lập Hội Thân Hữu Già Lam. Buổi gặp mặt có sự tham dự đông đảo của quý Thầy cựu học Tăng Già Lam và nhiều pháp hữu như Thầy Thái Siêu, Thầy Quảng Thanh, Thầy Nguyên Siêu, Thầy Bổn Đạt, Thầy Đức Niệm, Thầy Giác Như, Thầy Thông Niệm, Thầy Nhựt Huệ, Thầy Minh Dung, Thầy Nhật Quán, Thầy Tâm Hòa, Thầy Tâm Tường, Thầy Nhật Trí, Vĩnh Hảo, Như Hùng và tôi. Đây là lần đầu tiên sau 20 năm ly tán, chúng tôi mới có dịp ngồi lại với nhau trong đạo tình pháp lữ. Ai nấy đều hoan hỷ suốt ba ngày gặp mặt.
Tại buổi gặp mặt này, Thầy đã được quý Thầy trao trọng trách Tổng Thư Ký. Hội Thân Hữu Già Lam ra đời với mục đích là nơi quy tụ các cựu học Tăng Già Lam và các pháp hữu, cùng nhau nối kết tình thân pháp lữ và thực hiện các Phật sự theo khả năng của mình trong các lĩnh vực văn hóa, giáo dục và từ thiện xã hội, góp phần vào công cuộc xây dựng và phát triển nền Phật Giáo Việt Nam trong và ngoài nước.
Vào tháng 9 năm 2008, khi Thầy nhận lời tham gia và đảm nhận chức vụ Tổng Vụ Trưởng Tổng Vụ Thanh Niên của Hội Đồng Điều Hành GHPGVNTNHK, Thầy đã chia sẻ rằng việc học của Thầy đã tạm hoàn tất và Thầy muốn dành thời gian còn lại để đóng góp Phật sự cho Giáo Hội và cộng đồng Phật Giáo Việt Nam. Tôi rất hoan hỷ và ủng hộ quyết định này của Thầy. Với tài đức xuất chúng của Thầy, tôi tin rằng Phật Giáo Việt Nam sẽ đạt được nhiều thành tựu khả quan.
Cách đây khoảng 3 năm, vào một dịp cuối tuần, Thầy có Phật sự về Nam Cali và đã nhắn tôi đến Tu Viện Sơn Tùng, Thành Phố Phelan, Quận San Bernardino, Nam California, nơi Thầy Minh Dung đang trụ trì, để gặp gỡ và thăm hỏi. Buổi chiều hôm đó, chúng tôi cùng nhau đi bộ trong khuôn viên rộng lớn của Sơn Tùng. Thầy nói cười rất thoải mái. Thầy mở điện thoại cho tôi xem khu đất mà Thầy đã mua để xây dựng thiền thất tịnh tu. Khi tôi hỏi về Chùa Trúc Lâm, Thầy cho biết Chùa có một vài vị Thầy trẻ phụ trách trông coi hàng ngày, còn cuối tuần thì Thầy sẽ về lo Phật sự.
Thầy cũng nhắc tôi rằng khi nào có điều kiện thì hãy lên thăm Thầy tại thiền thất. Tôi không dám hứa chắc vì không biết khi nào mới có thể thực hiện được. Đêm đó, Thầy Minh Dung đã cho tôi ở chung phòng với Thầy Hạnh Tuấn. Chúng tôi đã trò chuyện thâu đêm, hàn huyên đủ thứ chuyện cho đến khuya muộn mới đi ngủ. Thầy kể cho tôi nghe về tình hình của Gia Đình Phật Tử Việt Nam và tâm nguyện của Thầy về việc tạo sự kết nối giữa các tổ chức GĐPT tại Hoa Kỳ, nhằm cùng nhau tiếp tục sứ mệnh đưa đạo Phật đến với giới trẻ, gia đình và xã hội.
Than ôi, còn biết bao Phật sự đang chờ đợi những Sứ Giả Như Lai tài đức vẹn toàn như Thầy để thực hiện, để phát huy đạo Phật Việt Nam trên xứ người. Vậy mà, Thầy đã vội vàng ra đi!
Những ngày qua, tôi cứ suy nghĩ mãi, có lẽ Thầy chỉ đến Lạc Bang để nghỉ ngơi vài ngày, để thư thả rồi sẽ trở lại Ta Bà để tiếp tục sự nghiệp “Tác Như Lai Sứ, Hành Như Lai Sự”. Có phải vậy không, Thầy? Thầy ơi, chúng sinh cõi này còn quá nhiều khổ đau. Xin Thầy mau mau trở lại!
Cúi đầu, nhất tâm cung tiễn Giác Linh Thầy thượng lộ bình an!
Nam Mô Lạc Bang Thế Giới Vô Lượng Thọ, Vô Lượng Quang Như Lai.
Một pháp hữu của Thầy,
Tâm Huy Huỳnh Kim Quang
Để hiểu rõ hơn về cuộc đời và sự nghiệp đầy ý nghĩa của Thầy Huỳnh Kim Quang cùng những nhân vật quan trọng khác, mời bạn khám phá thêm trong chuyên mục Tiểu sử.
