Trong những khoảnh khắc cuối đời, một vị Hòa thượng đã bày tỏ quan điểm sâu sắc về niềm tin và sự buông bỏ, nhấn mạnh vai trò của Phật pháp trong hành trình tâm linh. Câu chuyện về sự an nhiên viên tịch của Ngài, một minh chứng cho đức tin kiên định, mở ra những suy ngẫm về ý nghĩa thực sự của đời tu hành. Khám phá thêm về con đường này tại Website Chia sẻ Đạo Phật.
Hòa Thượng đã an nhiên viên tịch trong sự tưởng niệm và cầu nguyện của môn đồ pháp quyến.
Trong những ngày cuối đời, khi các y bác sĩ bệnh viện mong muốn thực hiện các xét nghiệm y khoa để chẩn đoán bệnh tình, Hòa Thượng đã chia sẻ quan điểm của mình. Ngài cho rằng y học hiện đại là cần thiết cho việc cứu người, nhưng với một người tu hành, niềm tin vào Phật pháp, sự gia hộ của chư Bồ Tát, chư Phật, đặc biệt là Phật Dược Sư, là vô cùng quan trọng. Hòa Thượng tin rằng nếu nghiệp lực chưa đến lúc phải rời bỏ báo thân, việc nhất tâm niệm danh hiệu Phật Dược Sư sẽ giúp Ngài khỏe lại. Ngược lại, nếu đã đến lúc, việc niệm danh hiệu Phật A Di Đà sẽ giúp Ngài nhẹ nhàng, thanh thản trở về với Phật. Đây là suy ngẫm xuyên suốt một đời tu hành của Ngài. Hòa Thượng mong muốn được trở về Bát Nhã để tĩnh dưỡng và sau đó là về với Phật, xem đó là con đường cuối cùng của một vị Tăng sĩ.
Lời dạy của Hòa Thượng khiến mọi người vô cùng cảm phục trước niềm tin kiên cố vào lòng Từ Bi và hạnh nguyện cứu khổ của chư Phật. Thượng Tọa Trí Thành, pháp đệ của Hòa Thượng, kể lại rằng chỉ khoảng nửa giờ trước khi viên tịch, Hòa Thượng vẫn còn hỏi thăm sức khỏe từng người và tình hình của Chùa Linh Mụ trong và ngoài nước. Ngài dặn dò các đệ tử phải gìn giữ những ngôi Tam Bảo đã dày công xây dựng trong nhiều thập niên qua tại nhiều tiểu bang. Hòa Thượng nhấn mạnh tầm quan trọng của tình thương, sự đùm bọc lẫn nhau giữa các Tăng Ni nơi xứ người, bởi lẽ chỉ có sự đoàn kết mới mang lại ý nghĩa cho cuộc sống và lợi lạc cho Tam Bảo, đúng với lý tưởng của người xuất gia. Không khí trước giờ phút lâm chung diễn ra thật tự nhiên, thanh thản, khiến không ai ngờ rằng sau buổi trò chuyện ngắn ngủi ấy, Hòa Thượng sẽ ra đi nhanh chóng và tự tại.
Với sắc mặt bình an, đôi mắt khẽ nhắm, Hòa Thượng đã an nhiên thị tịch giữa những lời niệm Phật. Thượng Tọa Trí Thành đã nhẹ nhàng vuốt mắt và nâng cằm Ngài. Cuộc đời 46 hạ lạp của một Tăng sĩ đã được hiến dâng trọn vẹn bằng tâm huyết nhiệt thành cho đạo pháp và đời sống.
Con Đường Hoằng Pháp
Là đệ tử của Đại Lão Hòa Thượng Thích Đôn Hậu, Tam Tổ Tăng Thống GHPGVNTN tại Chùa Linh Mụ, Huế, Hòa Thượng đã dành trọn đời mình cho công việc hoằng pháp và phát triển văn hóa Phật giáo. Dù ở trong nước hay khi du học Tiến sĩ tại Ấn Độ và đến Hoa Kỳ, tâm nguyện lớn nhất của Ngài là mong muốn Phật pháp lan tỏa đến mọi tầng lớp xã hội, mọi quốc gia, dân tộc trên khắp thế giới. Với tâm nguyện đó, Hòa Thượng đã không quản ngại khó khăn, cách trở, dấn thân tham gia vào các hoạt động Phật giáo tại nhiều quốc gia châu Á như Nhật Bản, Hàn Quốc, Đài Loan, Hồng Kông, Singapore, Sri Lanka, Malaysia, Mông Cổ. Mục đích là nghiên cứu tinh hoa Phật giáo bạn để chắt lọc, ứng dụng cho Phật giáo Việt Nam, đưa Phật pháp thấm nhuần vào lòng người.
Không chỉ dừng lại ở các nước phương Đông, Hòa Thượng còn nỗ lực nghiên cứu con đường hoằng pháp và văn hóa Phật giáo tại các quốc gia châu Âu như Anh, Pháp, Đức, Ý, Bỉ, Hà Lan, Đan Mạch, Thụy Sĩ, Na Uy, Phần Lan, Thụy Điển, Hy Lạp, Tây Ban Nha. Trong suốt nhiều thập niên, với dáng người nhỏ nhắn, mang theo một túi hành lý đơn sơ và sổ ghi chép lịch trình thuyết giảng, Hòa Thượng đã đi khắp các tiểu bang Hoa Kỳ, thành lập nên nhiều Tự viện cho cộng đồng Phật tử địa phương.
Phụng hành lời Phật dạy: “Này các Tỳ kheo, các con hãy đi và đi một mình. Đi vì sự bình an, hạnh phúc cho con người và chư Thiên. Đi để đem giáo pháp giải thoát cho muôn nơi và chúng sinh trong cuộc đời này. Các con hãy lên đường vì hạnh phúc và lợi ích chung,” Hòa Thượng đã đến những vùng đất hẻo lánh, nơi có đông đảo người Việt tha hương sinh sống, để xây dựng đời sống tâm linh cho họ nơi hải ngoại. Trong công cuộc hoằng pháp này, Ngài đã trực tiếp lãnh đạo tinh thần, chứng minh Đạo Sư và cố vấn cho khoảng 36 đơn vị Tự viện, Hội Phật giáo và cộng đồng Phật giáo tại các tiểu bang Hoa Kỳ.
Những hoạt động hoằng pháp sâu rộng của Hòa Thượng đã tạo dựng nền móng vững chắc cho Giáo hội, bồi đắp và giữ vững niềm tin Phật pháp cho cộng đồng Phật tử. Ngài được tôn xưng là vị Tổ khai sơn của nhiều Tự viện, Hội Phật giáo và cộng đồng Phật giáo. Với biệt danh “Hòa Thượng xe Bus”, Ngài đã thể hiện sự hy sinh, lòng kiên nhẫn trong việc hoằng dương Phật pháp, sử dụng những phương tiện di chuyển khiêm tốn như xe lửa, xe bus xuyên bang để hoàn thành Phật sự hóa độ.
Con Đường Văn Hóa
Nếu hoằng pháp là tâm huyết, thì văn hóa chính là “tim óc” trong suốt cuộc đời của Hòa Thượng, thể hiện qua 22 tác phẩm dịch thuật nổi tiếng đóng góp cho nền văn hóa Phật giáo Việt Nam hải ngoại. Các chủ đề bao gồm Tổng Quan Phật giáo, Truyện Tích, Nhân Vật Phật giáo, Phật giáo và Thời Đại, Phật giáo và Xã Hội, Phật giáo Thế giới. Bên cạnh đó, Ngài còn có nhiều tài liệu khác đang trong bản thảo. Hòa Thượng cũng đã phiên dịch và phổ biến một số tác phẩm của Ngài Đạt Lai Lạt Ma Tây Tạng trên các tạp chí. Tại Phật Học Viện Quốc Tế, nơi Ngài từng sinh sống, có thể thấy cả một căn phòng tràn ngập sách vở, minh chứng cho sự gắn bó mật thiết của Ngài với kinh điển cho đến ngày viên tịch.
Hòa Thượng sống một đời sống tự lập, tự lo liệu cho bản thân ngay cả khi tuổi già sức yếu. Ngài tự tay nấu cháo gạo lức xay nhuyễn để dùng, xem đó là “văn hóa tự thân”. Ngài luôn cố gắng tự làm mọi việc cá nhân để không làm phiền người khác. Công việc hoằng pháp và văn hóa của Ngài diễn ra trong sự cô độc, không ồn ào, chỉ có những chuyến đi và những điểm dừng chân làm bạn đồng hành.
Từ nền tảng văn hóa cá nhân, Hòa Thượng đã phát huy nền văn hóa quần chúng, để lại một kho tàng văn hóa dịch thuật quý giá cả về đạo lẫn đời. Dù lời viết có hạn, công đức của Ngài thì vô cùng, giống như hành trạng của một bậc Cao Tăng hiện thân vào đời để hóa độ, khi viên mãn công hạnh thì nhẹ nhàng ra đi, không vướng bận.
Hai con đường hoằng pháp và văn hóa đã nuôi dưỡng chí nguyện độ sinh của Hòa Thượng, dẫn lối Ngài trở về với Phật. Ngày hôm nay, những gì cần độ, Ngài đã độ xong, và Ngài đã về với Phật. Chỉ còn lại hàng hậu học với niềm tiếc thương vô hạn.
San Diego, ngày 16 tháng 03 năm 2011
Hòa thượng Thích Trí Chơn đã trải qua một cuộc đời viên mãn, để lại di sản đồ sộ về hoằng pháp và văn hóa Phật giáo. Để tìm hiểu sâu hơn về cuộc đời và những cống hiến của Ngài, mời quý độc giả khám phá thêm trong chuyên mục Tiểu sử.
