Giữa con đường tu tập, đôi khi sự tinh tấn thể xác lại không song hành với trí tuệ sâu sắc, tạo nên những góc nhìn khác biệt về thành tựu. Hãy cùng khám phá những bài học quý báu về lẽ sống và con đường hướng đến chân lý tại Chiasedaophat.
Trong cuộc đời tu tập, có hai anh em nọ, người anh tinh tấn sớm tối, người em chuyên tâm nghiên cứu kinh điển. Sau một thời gian, cả hai đều đạt được những thành tựu nhất định: người anh chứng quả A-la-hán, còn người em thì am tường Tam tạng kinh điển của Phật pháp.
Phật pháp nhiệm màu, khó gặp gỡ. Thân người quý báu, khó có được. Một khi đã được, liệu còn bao năm? Chúng ta cần trân trọng thời gian, nỗ lực tu hành.
Tuy nhiên, người em, với vốn kiến thức uyên bác, thường có xu hướng tự cao tự đại, khoe khoang về sự thông minh của mình. Anh ta tin rằng việc được người khác biết đến tên tuổi chính là thước đo của vinh quang. Người anh, nhìn thấy sự thiếu khiêm tốn và có phần kiêu ngạo của em trai, cảm thấy lo lắng cho tương lai tu tập của người em và nhận thấy rằng con đường đó không thực sự vững chắc.
Một lần, người anh đã khuyên nhủ:
– Này em, thân người là điều vô cùng khó có được, cơ hội được diện kiến Đức Phật còn khó hơn gấp bội. Như Đức Phật đã dạy, cơ hội để mất đi thân người thì rộng lớn như mặt đất, còn cơ hội để có được thân người chỉ quý giá như một chút bùn bám trên đầu móng tay. Nay em đã may mắn có được thân người, lẽ ra phải lấy việc tu hành làm nền tảng, còn việc nghiên cứu sâu xa có thể tiến hành sau. Em nên suy xét kỹ lưỡng để chọn lựa việc nào là ưu tiên hàng đầu.
Người em, cho rằng lời khuyên của anh trai không hoàn toàn hợp lý, đã gạt đi:
– Huynh nói, đệ nghĩ chưa hẳn đã đúng. Đệ nhận thấy kiến thức về Phật pháp của mình tuy còn hạn hẹp như giọt nước giữa biển khơi, và chưa thấu triệt được tinh hoa của Đạo, nhưng đã bắt đầu thì phải đi cho đến cùng. Chờ đến khi đệ tinh thông Tam tạng giáo nghĩa, có thể gánh vác vai trò “thầy của trời người”, lúc đó tu hành cũng chưa muộn.
– Nhưng cuộc đời vốn dĩ vô thường, ngắn ngủi biết bao. Lỡ như em chưa kịp học hết Tam tạng giáo nghĩa mà vô thường đã đến thì sao? Vì vậy, việc tu hành mới là điều cấp bách nhất!
Thế nhưng, người em vẫn khăng khăng giữ vững quan điểm của mình, không hề để tâm đến lời khuyên chân thành của anh trai. Không lâu sau đó, người em lâm vào một cơn bệnh lạ, không có phương thuốc nào cứu chữa, chỉ còn chờ đợi cái chết cận kề. Nhận thức rõ mình không thể thoát khỏi kiếp nạn, người em vô cùng sợ hãi và hổ thẹn nói với anh trai:
– Trước đây, tiểu đệ ngu muội, không nghe lời khuyên bảo của huynh. Giờ đây, khi đối diện với cái chết, việc tu hành đã không còn kịp nữa rồi!
Nói rồi, người em bật khóc nức nở, xin lỗi anh trai và không lâu sau thì trút hơi thở cuối cùng. Người anh, vì tình nghĩa cốt nhục, bèn nhập định để quán sát xem em trai mình đã tái sinh về nơi đâu.
Sau khi quan sát, người anh biết được em mình đã đầu thai vào gia đình một vị trưởng giả. Nghĩ đến việc cứu độ em, người anh quyết định đến tu hành tại một ngôi chùa gần nhà vị trưởng giả ấy, để tiện bề quan sát và chờ đợi thời cơ.
Trong kiếp sống mới, khi người em tròn ba tuổi, người anh đã cho cậu bé quy y Tam bảo và hướng dẫn niệm Phật. Cậu bé tỏ ra thông minh, lanh lợi, học đâu hiểu đó, nên rất được mọi người yêu mến.
Đến năm bốn tuổi, trong một lần được bà nhũ mẫu bồng lên chùa trên núi thăm sư phụ, khi đi qua những bậc thang đá khúc khuỷu, bà nhũ mẫu đã bất cẩn làm rơi cậu bé. Tai nạn thảm khốc xảy ra, thân hình cậu bé tan tác, máu thịt vương vãi. Ngay trong khoảnh khắc lìa đời, trong tâm thức cậu bé khởi lên niệm ác, oán hận bà nhũ mẫu đã không cẩn thận, dẫn đến tai họa này. Chính niệm sân hận này đã khiến cậu bé ngay lập tức đọa vào địa ngục.
Khi hay tin, người anh vừa thương xót cho đứa em bất hạnh, vừa tiếp tục nhập định để xem xét tình hình. Trong định, ông thấy em mình đã rơi xuống địa ngục và không khỏi thở dài than thở:
– Địa ngục khổ sở biết bao, việc cứu độ ở đó lại càng khó khăn đến nhường nào! Ngay cả chư Phật và chư Bồ Tát còn không cứu được, huống chi là ta đây?
Bài học từ câu chuyện này nhắc nhở chúng ta rằng, Phật pháp nhiệm màu, khó gặp gỡ. Thân người quý báu, khó có được. Một khi đã có được thân người, liệu còn bao nhiêu thời gian? Chúng ta cần phải nắm bắt cơ hội, nỗ lực tu hành. Trong Đạo Phật, việc hiểu đạo lý là quan trọng, nhưng thực hành đạo lại càng cấp bách hơn. Nếu có đủ nhân duyên, điều lý tưởng nhất là nên tu tập và học hỏi song song, coi trọng cả hành lẫn giải. Trong trường hợp chưa đủ duyên, việc trước mắt là phải ưu tiên cho sự hành trì, kẻo vô thường đến nhanh chóng, lúc đó sẽ không còn kịp để hối tiếc nữa!
Câu chuyện trên đây chỉ là một phần nhỏ trong hành trình khám phá về Đạo Lý và Tu Hành. Để hiểu sâu hơn về những bài học quý giá này, mời bạn tiếp tục tìm hiểu trong chuyên mục Đạo phật.
