Giữa dòng chảy vô thường của kiếp người, sự ra đi của một bậc chân tu không chỉ là nỗi mất mát lớn lao của đạo pháp mà còn là một lời nhắc nhở sâu sắc về lẽ vô ngã. Buổi lễ tiễn biệt đầy trang nghiêm diễn ra tại TP. Hồ Chí Minh đã khép lại hành trình trần thế của một bậc cao Tăng, mở ra một chương mới về di sản tinh thần mà Ngài để lại cho hậu thế qua Chiasedaophat.
Cuộc đời, dù kéo dài một thế kỷ, cũng chỉ là một khoảnh khắc phù du. Hàng ngàn Tăng Ni và Phật tử đã trang nghiêm cử hành lễ tiễn biệt một bậc cao Tăng, trụ cột của Phật giáo, về cõi vô sanh vào sáng ngày 25 tháng 02 năm 2020, tại trung tâm hỏa táng Đa Phước, huyện Bình Chánh, TP. Hồ Chí Minh.
Đoàn xe mô tô của đơn vị áo lam dẫn đầu, theo sau là gần 20 chiếc xe chở chư Tăng và Phật tử, lặng lẽ tiến về công viên mai táng Đa Phước. Sau thời kinh trang nghiêm của Chư Tôn đức, kim quan được đưa vào bên trong. Cánh cửa khép lại, nhục thân của cố Đại lão Hòa Thượng được đưa vào lò hỏa táng, trong khi những người ở lại ngậm ngùi tiếc thương, hướng nhìn vô vọng.
Rời tang lễ, đoàn người mang theo nỗi niềm tiếc nuối về sự mất mát không gì bù đắp được, nhưng cũng cảm thấy thanh thản cho một cuộc đời đầy sóng gió đã đi qua. Mỗi kiếp người đều trải qua thăng trầm, vinh nhục, như lẽ tự nhiên của luật nhân quả. Có những người hy sinh vì lợi danh cá nhân, nhưng cũng có những bậc vĩ nhân xả thân vì đại cuộc. Nhiều bậc tiền bối đã dày công xây dựng nền Phật pháp, dù gặp nhiều chướng duyên tùy theo thời đại. Tuy nhiên, tinh thần “vô úy” của bậc xuất sĩ chân chính không bao giờ bị vấy bẩn bởi danh lợi thế tục. Dù có khác biệt về chánh kiến hay lý tưởng, nhân cách của họ vẫn trong sáng như pha lê, đáng để kính trọng và ngưỡng mộ.
Tình Thân Trong Đạo Nghĩa
Trong đạo lý “nghĩa tử là nghĩa tận”, dù có những bất đồng, khi một người đã ra đi, mọi oán giận hay hiềm khích đều tan biến. Nếu người đã khuất không có lỗi lầm với bất kỳ ai, mọi rào cản trong tâm tưởng sẽ được hóa giải. Khi nghiệp thức viên mãn, bầu trời tâm trí sẽ quang đãng. Tình nghĩa giữa con người, dù có trải qua bao nhiêu biến cố, khi chia cách âm dương, huyết thống Lạc Hồng vẫn là một. Sự hiện diện của chư Tôn đức từ các tông môn, pháp phái, các tổ chức hành chánh, tôn giáo và cá nhân, tại thời khắc chia ly, thể hiện tinh thần Lục hòa của người con Phật. Thật xúc động khi Thượng tọa Thích Thanh Phong ngỏ lời cúng dường áo quan, và nhiều Tăng Ni cũng xin được kính điếu, dù di huấn của cố Đại lão Hòa Thượng đã không chấp nhận. Sự hiện diện của Hòa thượng Thích Như Tín, Hòa thượng Thích Thiện Tánh, Hòa thượng Thích Giác Quang và nhiều vị khác từ khắp các tỉnh thành, đã vượt qua những rào cản về giáo hội truyền thống và đương nhiệm, để cùng nhau tiễn biệt một bậc lương đống của Phật giáo, nguyện cầu cho đạo nghiệp của ngài được viên mãn.
Tinh Thần Hòa Hợp và Di Nguyện
Dịp này đã cho thấy rõ tinh thần hòa hợp của người con Phật, cũng là di nguyện của người đã ra đi và là ước nguyện của tất cả đệ tử. Dù Phật pháp có những biến thiên dưới nhiều hình thức tùy theo thời thế, nhưng pháp mạch vẫn là một, tinh thần Lục hòa vẫn là một, Tăng Ni và tín đồ vẫn là một, tất cả là một ngôi nhà chung dưới sự dẫn dắt của đấng Từ phụ. Trai đàn chẩn tế ba miền do Thiền sư Thích Nhất Hạnh tổ chức trước đây cũng nhằm mục đích đoàn kết xã hội, Tăng tín đồ và lãnh đạo Phật giáo. Các vị lãnh đạo Phật giáo ngày nay, dù thuộc hệ phái truyền thống hay đương nhiệm, luôn mang tâm nguyện mọi người con Phật cùng chung tay xây dựng ngôi nhà chung để tu tập. Mục đích của chư Phật là dẫn dắt chúng ta trên con đường giải thoát, không vì những lý do nhất thời của thế tục mà làm gián đoạn lý tưởng “phát túc siêu phương” hay “thoát hình dị tục”. Các ngài mãi là bậc “Thiên nhân chi đạo sư”. Hình ảnh và tâm nguyện cao đẹp đó luôn là ánh đuốc soi đường cho nhân gian. Đối diện với những khổ đau dồn dập của kiếp người, thiên tai và hoạn nạn, chúng ta cần đến gần nhau hơn, giúp nhau tìm thấy ý nghĩa cuộc sống và nhận ra giá trị của giáo pháp Như Lai.
Về Sự Vô Sanh và Di Huấn
“Người ra đi chỉ là giấc ngủ trong dòng sinh tử miên viễn, để rồi tâm nguyện chấn hưng Phật pháp, người sẽ hồi đáo Ta bà tiếp tục tâm nguyện xưa.” Câu thơ của Bùi Giáng đã thấu suốt lý tính duyên khởi và vô sanh. Do đó, dù khen chê, thương ghét, ca tụng hay báng bổ, đối với bậc Thượng nhân, tất cả chỉ là những âm thanh hư ảo. Tâm đại lượng của bậc Chân sư được thể hiện qua lời di huấn. Trong thời điểm hiện tại, Phật giáo Việt Nam đã có những bước chuyển mình lớn lao, được dẫn dắt bởi hai bậc đại thụ: cố Đại lão Hòa thượng Thích Trí Quang và Bồ tát Vô úy Đại lão Hòa thượng Thích Quảng Độ. Xem nhục thân chỉ là tro bụi, di huấn cho đệ tử không nhận tràng hoa phúng điếu, thể hiện sự giản dị đến tuyệt đối.
*
Trong đêm cuối cùng, hơn 500 Tăng Ni và Phật tử đã thành tâm trì tụng Kinh Di Giáo, ôn lại lời dạy của đấng Thế Tôn. Nguồn tâm linh thấm sâu vào từng trái tim, giúp cảm nhận rằng pháp mạch sẽ còn tồn tại. Dù ngôi nhà Phật pháp lần lượt vắng bóng những bậc Cao Tăng thạc đức, nhưng mạng mạch Phật pháp vẫn trường tồn khi Tăng đoàn còn những bậc giới đức tinh nghiêm, thân tâm thanh tịnh. Một áng mây đen vừa phủ xuống, nhưng chân trời phía Đông vẫn rạng sáng.
Ngay sau khi tang lễ kết thúc, nhạc phẩm “Trọn nghĩa ơn thầy” (Gia Huy Music: Tâm Ca) đã vang lên trên YouTube. Dòng lệ không thể ngăn được khi hình ảnh tôn sư lần lượt hiện lên theo từng nốt nhạc. Sự ra đi của thầy hay sự khắc sâu vào lòng người hình ảnh cao đẹp, nhân cách đạo đức sáng ngời để hậu thế noi gương?
Minh Mẫn
25/02/2020
Tưởng niệm Trưởng lão HT Thích Quảng Độ – Đệ ngũ Tăng thống GHPGVNTN
Để hiểu rõ hơn về những con người đã cống hiến cả đời cho đạo pháp và dân tộc, hãy cùng khám phá những câu chuyện sâu sắc trong chuyên mục Tiểu sử.
