Hành trình trưởng thành của một bậc cao tăng thường được soi sáng bởi tình yêu thương vô bờ bến của người mẹ, một nguồn sức mạnh tinh thần không gì sánh được. Qua những trang tự truyện, chúng ta sẽ khám phá cách sợi dây liên kết thiêng liêng này đã hun đúc nên chí nguyện Bồ Tát và định hình nên con đường phụng sự đạo pháp vĩ đại. Cùng Chia sẻ Đạo Phật tìm hiểu sâu hơn về ảnh hưởng sâu sắc này.
Đọc Trí Quang Tự Truyện, ta thấy được tình mẫu tử thiêng liêng đã góp phần hun đúc nên hạnh nguyện Bồ Tát, đưa Hòa thượng Thích Trí Quang trở thành một bậc Cao Tăng. Tình yêu thương của mẹ chính là nền tảng vững chắc, là nguồn năng lượng vô biên để Người suốt đời cống hiến cho đạo pháp. Người thường xuyên nhắc về mẹ, luôn mang theo hình bóng mẹ trong tim, ngay cả trước khi viên tịch, Người đã trở về quê thăm mẹ, tri ân tình thương vô bờ bến từ thuở ấu thơ.
Những trang viết trong Trí Quang Tự Truyện gợi lên hình ảnh ấm áp của một thời quá khứ, nơi mẹ con quây quần bên ánh đèn dầu leo lét. Lời tâm sự của mẹ: “Giữa một vị Thầy tu mà mẹ hằng mơ ước, với một vị Thầy cúng bình dị nơi thôn dã, mẹ thực sự phân vân” cho thấy sự trăn trở và hy vọng lớn lao của người mẹ. Từ những suy tư ấy, mẹ đã vun đắp ước mơ con trở thành một vị chân tu. Mẹ của Hòa thượng không chỉ là người sinh thành mà còn là Bồ Tát dẫn lối, là người đã cho Người nương theo Phật pháp, xuất gia tu hành và trở thành một bậc Xuất Trần Thượng Sĩ, một bậc Long Tượng Thạc Đức trong Thiền môn. Có thể nói, mẹ là tất cả trong trái tim Người.
Qua Trí Quang Tự Truyện, ta cảm nhận được sự tương giao, trao truyền năng lượng giữa mẹ và con, như hai dòng chảy tình cảm bất tận. Hòa thượng từng chia sẻ: “Thầy đã biết trước. Thầy về nhà lúc xế chiều. Mẹ hỏi thăm. Thầy nhẹ nhàng nói: ‘Chị ơi, xưa kia, sinh được con làm Thừa Tướng dễ hơn sinh con làm Cao Tăng’. Mẹ đáp lời ngay: ‘Tôi không biết bàn với ai. Chiều nay định vào gặp Thầy thì Thầy đã đi rồi, và đã có ý kiến. Có lẽ không còn gì phải phân vân nữa.’”
Quyết định cho Hòa thượng xuất gia tu hành để trở thành Cao Tăng, mẹ và Người đã đồng thuận, không màng đến danh lợi thế gian như chức vị Thừa Tướng, mũ cao áo rộng hay những phù hoa huyễn hoặc. Từ đó, mẹ trở thành Bồ Tát của Người, và Người là Cao Tăng của mẹ.
Trí Quang Tự Truyện một lần nữa khẳng định và minh chứng cho hạnh nguyện xuất trần của bậc Thượng sĩ, không hề bị lu mờ bởi những cám dỗ phù phiếm của đời thường. Hòa thượng đã từng trang trọng thưa với mẹ: “Lấy vợ, làm Thầy cúng thì quá dễ. Nhưng không dễ dàng, hoàn toàn không dễ dàng cho mẹ con chúng ta. Con đi tu là lời nguyện ước của mẹ, giờ đây sao có thể nói khác được?”
Khi đã có lời nguyện ước, thì phải giữ trọn vẹn như “thề non hẹn biển”. Đặc biệt, đó là lời “Nguyện” của một vị Bồ Tát, mang trong mình hạnh nguyện to lớn là xây dựng người con trở thành bậc Cao Tăng, một vị Tăng Bảo đáng kính trong Tăng đoàn. Điều này thể hiện chí hướng xuất trần phi thường của Người ngay từ khi còn trẻ, và vẫn vẹn nguyên cho đến ngày nay, như được thể hiện qua hình ảnh trong tang lễ của Người.
Nhắc đến cái “Hùng” của Hòa thượng, đó là cái “Đại Hùng, Đại Bi, Đại Trí”. Cái Hùng của Bồ Tát Phổ Hiền, vì hạnh nguyện độ sinh mà mang áo giáp nhẫn nhục đối diện với ngũ trược ác thế. Cái Bi của Bồ Tát Quan Âm, cứu khổ chúng sinh trong vòng trầm luân, phát nguyện tầm thanh cứu độ. Cái Trí xuất trần của Bồ Tát Văn Thù, soi sáng từng bước chân Người đi suốt cuộc đời. Hùng, Bi, Trí chính là những phẩm chất cốt lõi đã giúp Người vượt qua bao nhiêu thăng trầm, biến đổi của thế gian, để rồi sống và làm theo những lời Di Huấn giản dị, mộc mạc nhưng đầy ý nghĩa đạo tình.
Lời Di Huấn của bậc Thượng Nhân:
- Sau khi viên tịch, 6 giờ sau sẽ tiến hành liệm.
- Sau khi liệm, các đệ tử sẽ làm lễ bái tam bái rồi đưa kim quan ra xe tang.
- Không lập bàn thờ, không có bát nhang, không báo tang, không mặc tang phục, không tổ chức đưa đám, không nhận phúng điếu.
- Di hài sẽ được chuyển đến lò thiêu. Sau khi hỏa táng, tro cốt sẽ được rước về chùa để làm các lễ tuần, chung thất, trăm ngày, tiểu tường và đại tường.
- Mỗi buổi lễ chỉ tụng một trong các bộ kinh: Địa Tạng, Kim Cương, Bồ Tát Giới, Pháp Hoa và Thủy Sám.
- Mỗi buổi lễ đều không thông báo hay mời ai đến dự.
Sáu điều Di Huấn này như một bản Thanh Quy trong chốn Thiền môn, để người đời sau noi theo. Đó là sự thể hiện rõ nét Trí và Bi của bậc Thượng Nhân, thấu hiểu lẽ đời và không muốn gây thêm gánh nặng hình thức, tốn kém, trong bối cảnh đất nước đang cần sự chung tay xây dựng, để mang cơm áo đến cho những người dân còn khó khăn.
Cuối cùng, theo kinh nghiệm của các bậc Tổ Đức Thiền Sư thường để lại bài Kệ Ấn Chứng Sở Ngộ, thì tại đây, bộ xương sọ của Người đã trải qua ba lần hỏa táng nhưng vẫn không bị hủy hoại. Thượng Nhân Thích Trí Quang đã để lại một bộ xương sọ trắng tinh khiết, tựa như Kim Cương Bất Hoại, kết tinh một trí tuệ siêu việt, thoát ly khỏi chốn trần lao.
Nhất tâm đảnh lễ Đức Trí Quang Thượng Nhân Bồ Tát.
San Diego, ngày 14 tháng 11, 2019
Khể thủ,
Thích Nguyên Siêu
Cáo bạch tang lễ
Để hiểu sâu hơn về cuộc đời và sự nghiệp của những bậc thầy như Hòa thượng Thích Trí Quang, mời quý độc giả cùng khám phá thêm trong chuyên mục Tiểu sử.
