Trong khoảnh khắc giao thoa thiêng liêng giữa năm cũ và năm mới, nghi lễ cúng giao thừa mang ý nghĩa sâu sắc về sự tịnh hóa và hy vọng. Lễ này không chỉ là lời tiễn biệt những điều không may mà còn là lời chào đón một khởi đầu mới tràn đầy phước lành, thể hiện lòng thành kính với tổ tiên và khát vọng về một năm mới an lành. Khám phá thêm về ý nghĩa và cách thức thực hiện lễ cúng giao thừa chuẩn nhất tại <a href=”Website Chia sẻ Đạo Phật“>Website Chia sẻ Đạo Phật.
Thời khắc giao thừa, khi năm cũ khép lại và năm mới bắt đầu, là một trong những khoảnh khắc thiêng liêng và trang trọng nhất trong văn hóa truyền thống. Đây là dịp để mỗi gia đình bày tỏ lòng thành kính, cầu mong những điều tốt đẹp cho năm mới và tưởng nhớ tổ tiên. Nghi lễ cúng giao thừa, bao gồm cả lễ cúng trong nhà và ngoài trời, mang ý nghĩa tiễn biệt những điều không may mắn của năm cũ, chào đón những khởi đầu mới.
Ảnh minh họa.
1. Ý Nghĩa và Chuẩn Bị Lễ Cúng Giao Thừa
Lễ cúng giao thừa, còn gọi là lễ Trừ Tịch, diễn ra vào khoảnh khắc chuyển giao giữa năm cũ và năm mới. Đây là thời điểm trời đất giao hòa, vạn vật sinh sôi. Ý nghĩa sâu xa của lễ này là gột rửa những điều không may, những phiền muộn của năm cũ để đón nhận những điều tốt lành, may mắn cho năm mới.
Theo phong tục, nhiều gia đình thực hiện nghi lễ cúng giao thừa cả ở trong nhà và ngoài trời, hoặc tại các đình, miếu. Trước khi cử hành lễ, việc dọn dẹp nhà cửa, bàn thờ là vô cùng quan trọng. Tro bát hương cũ được tỉa bỏ, chỉ giữ lại một hoặc ba chân nhang đẹp nhất, cắm thẳng và thêm vào đó là tro mới. Sau đó, người đại diện trong gia đình có thể đến nghĩa địa để thắp hương tổ tiên, mời các bậc tiền nhân về cùng đón Tết.
2. Lễ Cúng Giao Thừa Trong Nhà
Lễ cúng trong nhà thường được thực hiện trên bàn thờ Phật và bàn thờ Gia tiên.
2.1. Chuẩn Bị Lễ Vật
- Bàn thờ Phật: Bao gồm hương, hoa tươi, trái cây, đèn nến, trầm hương (nếu có), và các món ăn chay thanh khiết như cơm, xôi, chè, bánh kẹo tùy theo sự chuẩn bị của gia chủ.
- Bàn thờ Gia tiên: Nơi thờ cúng tổ tiên, ông bà, thường được bày hướng về bàn thờ Phật. Lễ vật bao gồm hương, hoa, đèn nến, trầu cau, trà, nước uống, bánh kẹo, trái cây, và mâm cỗ ngày Tết (nên ưu tiên các món chay).
2.2. Văn Khấn Cúng Giao Thừa Trong Nhà
Sau khi bày biện lễ vật, gia chủ thắp đèn, nến và hương lên các bàn thờ, chắp tay và thành kính đọc văn khấn:
Nam Mô Bổn Sư Thích Ca Mâu Ni Phật
Nam Mô Đương Lai Hạ Sanh Di Lặc Tôn Phật
Nam Mô Đại Bi Quán Thế Âm Bồ Tát
Nam Mô Đại Nguyện Địa Tạng Vương Bồ Tát
Con kính lạy Mười Phương Phật, Mười Phương Pháp, Mười Phương Tăng.
Hôm nay là ngày 30 tháng Chạp năm ……………… Gia đình chúng con là: (họ tên đầy đủ của chủ hộ) ……………………………………….. Ngụ tại địa chỉ:………………………………………………
Trước án kính cẩn thưa trình:
Năm cũ sắp qua, năm mới đang tới,
Mong cho cuộc sống luôn tràn đầy an vui,
Tiếng cười rộn rã vang khắp nơi,
Hòa bình, hạnh phúc, mọi người thương yêu.
Chúng con cùng toàn thể gia quyến thành tâm sắm sửa phẩm vật, hương hoa, cơm canh thanh đạm, dâng cúng lên Mười Phương Tam Bảo, chư vị Thiên địa Tôn thần, phụng hiến Tổ tiên, truy niệm chư vị Cao Tằng Tổ Khảo, Tiên linh nội ngoại cùng cửu huyền thất tổ, lục thân quyến thuộc. Kính thỉnh mời chư vị lai lâm chứng giám, thụ hưởng lễ vật.
Ngưỡng nguyện Mười Phương Chư Phật, chư Đại Bồ Tát, chư Hiền Thánh Tăng cùng chư vị thiện thần từ bi gia hộ cho gia đình, thân quyến nội ngoại được an khang thịnh vượng, gia đình êm ấm thuận hòa, con cháu hiếu thuận, bệnh tật tiêu trừ, tai ương qua khỏi, tội nghiệp được tiêu tan, phước lành sinh trưởng, căn lành tăng tiến, đạo tâm kiên cố. Nguyện cho chúng con đời đời kiếp kiếp nương theo bóng từ bi tu hành theo Chánh pháp, thoát khỏi đường mê, quay về bờ giác, mọi việc hanh thông, trên dưới đồng lòng, thực hành Chánh pháp, đền đáp Tứ ân, lợi lạc cho cả hai cõi âm dương, đạt đến sự an vui giải thoát.
Phổ nguyện gia môn hưng thịnh, quyến thuộc bình an, tiên linh cửu huyền thất tổ nhiều đời xả bỏ ưu phiền, nhất tâm hướng thiện, quy y Tam Bảo, thoát khỏi mê lầm, tin sâu Nhân quả, tránh xa điều ác, làm các việc lành, tinh tấn tu hành, tích lũy vô lượng công đức lành, nương nhờ Phật lực sớm vãng sanh về cõi an lạc, đời đời không còn thối chuyển với Chánh pháp.
Nguyện cho tất cả chúng sanh đều trọn thành Phật đạo, chứng thành đạo quả.
Nam Mô Bổn Sư Thích Ca Mâu Ni Phật.
3. Lễ Cúng Giao Thừa Ngoài Trời
Lễ cúng ngoài trời thường được thực hiện trước cửa nhà, thể hiện sự kính mời các vị thần linh và mời gọi phúc lộc vào nhà.
3.1. Chuẩn Bị Lễ Vật
- Hương, hoa, đèn nến.
- Mâm cơm chay, ấm trà, bánh kẹo và các lễ vật khác tùy tâm gia chủ.
Tất cả lễ vật được bày biện trang trọng trước cửa nhà. Vào đúng thời khắc giao thừa, chủ hộ thắp đèn, nến và hương, sau đó thành tâm đọc văn khấn.
3.2. Văn Khấn Cúng Giao Thừa Ngoài Trời
Nay là phút giao thừa năm……… Gia đình chúng con là: (họ tên đầy đủ của chủ hộ)…………… Ngụ tại địa chỉ:……………………………………………………………….
Giao thừa chuyển năm,
Năm cũ qua đi,
Năm mới đã đến.
Tam dương khai thái,
Vạn tượng canh tân.
Tín chủ thành tâm xin nguyện:
Chúng con kính lạy cha lành,
Cho chúng con được thấy màu xanh hòa bình,
Thế gian khỏi cảnh đao binh,
Hận thù xóa sạch đón bình minh sang.
Chúng con lạy ánh từ quang,
Chiếu soi đất nước ngày càng thăng hoa.
Ai ai cũng sống hiền hòa,
Hiểu sâu nhân quả, sống như thánh nhân.
Chúng con xin lạy ngàn lần,
Cầu cho Phật pháp muôn phần hưng long.
Tu hành giải thoát hằng mong,
Chứng thành Phật quả, độ sinh khắp cõi.
Chúng con lạy ánh bình minh,
Cho con được thấy bóng hình tổ tiên.
Ông bà nơi cõi linh thiêng,
Nay nương Phật lực về miền an vui.
Chúng con kính lạy đạo mầu,
Cầu cho bè bạn tin sâu đạo huyền.
Cuộc đời vốn tựa con thuyền,
Lênh đênh sóng nước, đẩy thuyền trôi xa.
Tội gây nhân quả chẳng tha,
Biết tin luật ấy, thật là phúc thay.
Đầu xuân đoàn tụ sum vầy,
Cầu cho tất cả đoạn trừ ngã chấp.
Cái tôi quyết chí xa lìa,
Chuyên tâm phụng sự, sẻ chia mọi điều.
Nam Mô Bổn Sư Thích Ca Mâu Ni Phật.
Để hiểu sâu hơn về ý nghĩa và các bài cúng giao thừa chuẩn xác, đừng bỏ lỡ những chia sẻ chi tiết trong chuyên mục Đạo phật.
