Những lời dạy quý báu từ bậc Thượng Nhân đã hé lộ một khía cạnh ít người biết về vai trò của Hòa thượng Thích Quảng Độ trong giai đoạn lịch sử đầy biến động năm 1963. Câu chuyện đằng sau những nỗ lực âm thầm này sẽ được bật mí, mời bạn khám phá thêm tại chiasedaophat.com.
Năm 2013, sau khi Trí Quang Thượng Nhân trở về Tổ đình Từ Đàm-Huế từ Tu viện Quảng Hương Già Lam Sài Gòn, tôi, Tỷ khưu Thích Thái Hòa, đã có cơ duyên lành được đảnh lễ và hầu chuyện Thượng Nhân. Trong những lần đó, tôi đã nhận được nhiều lời dạy bảo quý báu, liên quan đến pháp môn tu học, kinh nghiệm làm việc qua các thời kỳ, việc phiên dịch kinh điển và hoằng pháp lợi sinh. Những lời dạy này không chỉ thiết thực mà còn vô cùng hữu ích. Đặc biệt, có những chia sẻ của Thượng Nhân liên quan đến Trưởng lão Hòa thượng Thích Quảng Độ, mà tôi xin kính cẩn ghi lại như một sự sách tấn bản thân và dâng lên cúng dường Người nhân ngày Tưởng niệm Chung thất.
Hòa thượng Thích Quảng Độ: Người “Công Thần Của Phật Pháp”
Trí Quang Thượng Nhân đã kể lại về vai trò của Hòa thượng Thích Quảng Độ trong cuộc đấu tranh năm 1963. Thượng Nhân nhận xét rằng: “Trong cuộc đấu tranh 1963, thầy Quảng Độ rất gan dạ, đóng góp sự can đảm vào sự đấu tranh này rất lớn.”
Hàng ngày, Hòa thượng Thích Quảng Độ từ chùa Giác Minh mang đến chùa Xá Lợi những bản tin dịch từ báo chí nước ngoài. Những bản tin này sau đó được đánh máy, sao chụp và phát cho Phật tử đến chùa Xá Lợi tụng kinh vào các buổi tối. Khi nhận lời ban tổ chức, Hòa thượng Thích Quảng Độ đã sẵn sàng dẫn đầu một đoàn biểu tình, với sự phụ tá của thầy Chánh Lạc.
Dù đối mặt với sự ngăn chặn gắt gao từ công an cảnh sát, Hòa thượng Thích Quảng Độ đã tìm mọi cách để đến được địa điểm đã định nhằm thực hiện cuộc biểu tình. Người đã dùng loa phóng thanh để kêu gọi và điều hành. Mặc dù loa phóng thanh bị công an cảnh sát đập nát, Hòa thượng vẫn tiếp tục phát biểu bằng giọng nói của mình. Khi bị công an cảnh sát tấn công, bóp cổ, đánh đập, đầu bị thương chảy máu, Người vẫn kiên trì giải thích mục đích và ý nghĩa của cuộc biểu tình cho quần chúng.
Sau đó, Hòa thượng Thích Quảng Độ cùng nhiều Phật tử đã bị cảnh sát bắt giữ và đưa đến An dưỡng địa, giam giữ trong hàng rào kẽm gai nhiều ngày. Cuộc biểu tình này, dù bị đàn áp dã man, đã thành công rực rỡ trong việc phơi bày bản chất đàn áp Phật giáo của chế độ Ngô Đình Diệm trước thế giới, đặc biệt là qua các bài tường thuật của các ký giả quốc tế, trong đó có cả những người bị hành hung ngay trong cuộc biểu tình.
Trí Quang Thượng Nhân đã khẳng định: “Phải nói rằng, thầy Quảng Độ là một người rất gan dạ. Một vị “Công thần của Phật pháp”.”
Vai Trò Trong Việc Phục Hoạt GHPGVNTN
Trí Quang Thượng Nhân cũng chia sẻ về vai trò của Hòa thượng Thích Quảng Độ trong công việc phục hoạt Giáo hội. Thượng Nhân kể lại: “Trong công việc phục hoạt GHPGVNTN, thầy Quảng Độ được thầy Huyền Quang ủy cử đến Già-lam mời tôi đăng lâm Pháp tịch Tăng Thống, trong đại hội bất thường, năm 2003, tại Tu viện Nguyên Thiều, tỉnh Bình Định.”
Sau một tuần suy nghĩ, Trí Quang Thượng Nhân đã gặp Hòa thượng Thích Quảng Độ và chia sẻ: “Thầy Huyền Quang và thầy Quảng Độ sắp xếp mời tôi đăng lâm pháp tịch Tăng Thống, tôi thấy quý thầy sống và làm việc rất có tình, có lý. Nhưng tôi im lặng lâu quá rồi, bây giờ tôi đứng sau quý thầy để hỗ trợ, các thầy cứ làm, mời thầy Huyền Quang làm Tăng Thống. Công lao đối với Giáo Hội, thầy Huyền Quang xứng đáng trong lúc này.”
Những lời kể này của Trí Quang Thượng Nhân không chỉ được Tỷ khưu Thích Thái Hòa nghe lại mà còn được chính Hòa thượng Thích Huyền Quang chia sẻ tại Tu viện Nguyên Thiều, Bình Định. Bản thân Hòa thượng Thích Quảng Độ cũng đã kể lại sự việc này với Tỷ khưu Thích Thái Hòa tại Thanh Minh Thiền Viện Sài Gòn vào năm 2003. Khi đó, hai vị Trưởng lão đã giao trách nhiệm cho Tỷ khưu Thích Thái Hòa và thầy Hải Tạng đi tham vấn, thỉnh ý các bậc Tôn đức về việc tổ chức Đại hội bất thường để phục hoạt GHPGVNTN và cung thỉnh các Ngài đăng lâm pháp tịch trong Hội đồng Lưỡng viện.
Tấm Lòng Son Sắt Vì Đạo Pháp
Trong nhiều lần hầu chuyện Trí Quang Thượng Nhân tại Phương trượng Tổ đình Từ Đàm-Huế, khi nhắc đến GHPGVNTN, Thượng Nhân thường bày tỏ: “Tôi rất thương tâm huyết của thầy Quảng Độ đối với Đạo pháp, đối với Giáo hội. Thầy Quảng Độ đã nói: Giáo Hội Phật Giáo Việt Nam Thống Nhất, bây giờ chỉ còn lại như một cột nhà cháy, nhưng tôi vẫn sẵn sàng ôm cột nhà cháy này để chết.”
Lời nói này của Hòa thượng Thích Quảng Độ, theo nhận xét của Trí Quang Thượng Nhân, thể hiện sự “trung kiên và thủy chung”. Thượng Nhân bày tỏ sự thương quý sâu sắc đối với Hòa thượng Thích Quảng Độ, xem Người là người “hết lòng, hết dạ cho Đạo pháp”.
Sau này, Tỷ khưu Thích Thái Hòa mới biết Trí Quang Thượng Nhân đã từng xưng tán Hòa thượng Thích Quảng Độ bằng bốn chữ “Pháp Vương Trung Lương Kiệt” (法王忠良傑) trên một bức hoành phi. Bức hoành phi này sau đó đã được cử người mang đến Thanh Minh Thiền Viện, Sài Gòn, để trao tặng trực tiếp cho Hòa thượng Thích Quảng Độ.
Kính cẩn ghi lại,
Tỷ khưu Thích Thái Hòa
Để hiểu rõ hơn về cuộc đời và sự cống hiến của Hòa thượng Thích Quảng Độ, mời quý độc giả khám phá chi tiết trong chuyên mục Tiểu sử.
